Səttar Bəhlulzadənin çəkdiyi nadir şəkillər tapılıb — FOTO

Səttar Bəhlulzadənin çəkdiyi nadir şəkillər tapılıb
17:31
21.11.2017
1373
Mədəniyyət
A
Xalq rəssamı Səttar Bəhlulzadənin çəkdiyi nadir şəkillər tapılıb

Bu barədə əməkdar incəsənət xadimi, sənətşünas Ziyadxan Əliyev məlumat verib. 

Xalq rəssamı Səttar Bəhlulzadənin naməlum əsərləri və bu vaxta qədər onun tədqiqatçılarına məlum olmayan nümunələr, sənədlər və fotolar aşkara çıxıb. Belə ki, bunların hamısı Bakıdakı şəxsi kolleksiyada üzə çıxarılıb. Onların sahibinin mütəxəssislərə üz tutması indiki halda təqdir olunası haldır. Əsərlərin mahiyyətinə, sənədlərin mərhəm tutumlu məzmununa əsasən onların vaxtilə rəssamın yaxınlarında olması ehtimalını söyləməyə əsas verir. Tabloların birində Şaxta baba təsvir olunub. Digəri  isə bizi əllərində meyvələrlə dolu bayram xonçasını saxlayan pioner qız və oğlanla qarşılaşdırır.120x80 sm ölçülü bu əsərlər karton üzərində tempera ilə çəkilib. Əminliklə demək olar ki, bu üslub Səttar Bəhlulzadənin yaradıcılığında rast gəlinan nadir əsərlərdəndir.  

 

Rəssamın yaradıcılığı üçün çox-çox gözlənilməz olan bu əsərləri görəsən S.Bəhlulzadə niyə çəkib? Xasiyyətinə və yaradıcı davranışına bələdçiliyimizin qarşılığında deyə bilərik ki, ideoloji bağlılıqdan və sifarişlə nə isə çəkməkdən tamamilə uzaq olan Səttar Bəhlulzadə bu əsərləri yalnız ona çox doğma olan adamların xahişi ilə çəkə bilərdi. Hər iki əsərin uzun illər ərzində istifadə olunmaması, asılmadan müxtəlif saxlancda səliqəsiz saxlanması onun bədii-texniki vəziyyətinə duyulası xələl gətirib. Ancaq onun son sahibinin səyləri nəticəsində - aparılan nisbi bərpa işləri sayəsində əsərlərin bədii keyfiyyəti nisbi də olsa özünə qaytarılıb və dahi rəssamın zəngin yaradıcılıq irsində çox qabarıq görünməsə də, çox böyük əhəmiyyət kəsb edir. 

Hər iki əsərdə rəssamın öz yaradıcılıq manerasına sadiq qalması, kifayət qədər bədii sərbəstlik nümayiş etdirməsi duyulandır. Karton səthində rənglərin pastoz xarakterli olmaması bilavasitə istifadə olunan materialın rəngsaxlama imkanlarının məhdud olmasından irəli gəlmişdir. Digər tərəfdən səth üzərində rənglərdən qənaətlə və akvarelsayağı istifadə rəssamın altmışıncı illər yaradıcılığı üçün səciyyəvi olan xüsusiyyətdir. Başqa sözlə desək, əsərin Səttar Bəhlulzadə tərəfindən çəkildiyini təsdiqləyəcək bədii-texniki əlamətlər kifayət qədərdir. 

C:\Users\RS 5\Desktop\441e855fc3cd.jpgC:\Users\RS 5\Downloads\IMG_20171116_172448.jpg

Üzə çıxarılan sənədlərin arasında rəssamın öz əli ilə yazdığı bir tərcümeyi-hal da vardır. Rus dilindəki bu mətnin əhəmiyyətli cəhətlərindən biri onun S.Bəhlulzadənin həyatının 1927-1940-cı illər dövrünə işıq salmasıdır. Belə ki, həmişə ictimailəşən kitablarda, qəzet-jurnal yazılarında gənc Səttarın "Kommunist” qəzetində işləməsi və Moskvaya təhsil almağa getməsi ilə bağlı qeyri-dəqiq informasiyalara rast gəlinirdi. Bu tərcümeyi-halda diqqəti daha çox cəlb edən informasiyadan  biri onun Moskvaya təhsil almağa göndərilməsi məsələsidir.  Məlumdur ki, o vaxtlar hər bir respublikada ixtisaslı kadr çatışmazlığının yerli istedadlı gəncləri Moskvaya və SSRİ-nin digər mərkəzi şəhərlərinə təhsil almağa göndərməklə aradan qaldırılması ənənə şəklini almışdı. Qənaətimizcə, gənc Səttarın həmin gənclərin siyahısına daxil edilməsi bilavasitə Əzim Əzimzadənin zəmanəti ilə baş tutmuşdu. Onun başqa fakultəyə yox, qrafika üzrə ixtisasını seçməsi də "Rəssamlığımızın Sabiri”nin uzaqgörənliyinin nəticəsi idi. Belə ki, Ə.Əzimzadə Səttar Bəhlulzadənin simasında özünün gələcək davamçısını görürdü...

 

C:\Users\RS 5\Downloads\IMG_20171116_151608.jpg

Əksər nəşrlərdə S.Bəhlulzadənin institutdakı ixtisas dəyişikliyinin III yox, II kursdan sonra baş verdiyi bildirilir. Yeni üzə çıxarılan tərcümeyi-hal köhnə tarixçənin bir qədər də dəqiqləşdirilməsinə imkan verdi. Onun Azərbaycan Rəssamlıq Texnikumunda oxuyarkən daşıdığı 53 saylı tələbə bileti də üzə çıxarılan qiymətli sənədlərdəndir. Maraqlısı həmin vaxtlarda rəssamın "Bəhlulov” soyadı daşımasıdır, odur ki, onun nə vaxtdan "Bəhlulzadə” olmasının müəyyənləşdirilməsi yönündə axtarışlar davam edir. 

C:\Users\RS 5\Downloads\IMG_20171116_151856.jpgC:\Users\RS 5\Downloads\IMG_20171116_151743.jpg

Əldə olunan foto materialların arasında rəssamın əvvəllər çap olunmayan şəkilləri də vardır.  Sənədlərin biri də vaxtilə Azərbaycan KP MK-nın ikinci katibi vəzifəsində işləmiş P.M.Yelistratovun Səttar Bəhlulzadəyə 1965-ci ildə Kislovodskidən yazdığı məktubdur. İstirahət zamanı Səttarın anasının vəfat etdiyini eşidən partiya işçisinin duyulası səmimiyyət dolu bu məktubunda rəssama baş sağlığı bildirilir, onun yüksək sənətkarlığına vurğunluq ifadə olunur. Xatırladım ki, P.M.Yelistratov  partiya işçisi olsa da, incəsənətlə çox yaxından maraqlanan adam idi. Bakıda işlədiyi müddətdə ən çox getdiyi yer də S.Bəhlulzadə ilə yanaşı, T.Salahov və T.Nərimanbəyovun emalatxanaları idi...

C:\Users\RS 5\Downloads\IMG_20171116_151532.jpgC:\Users\RS 5\Downloads\IMG_20171116_151504.jpg

Yeni sənədlərdə rəssamın 1947-1974-cü illəri əhatə edən qeydləri də mövcuddur. Əski əlifba ilə yazılmış bu qeydlərdə müxtəlif mövzulara toxunulmuşdur. Hazırda mətnlərin dəqiqləşdirilməsi istiqamətində işlər görülməkdədir. Əldə olunan foto materialların arasında rəssamın əvvəllər çap olunmayan foto şəkilləri də vardır. Bütünlükdə üzə çıxarılan materialları böyük sənətkarın həyat və yaradıcılığının öyrənilməsinə böyük töhfə saymaq olar.

 

C:\Users\RS 5\Downloads\IMG_20171116_151132.jpgC:\Users\RS 5\Downloads\IMG_20171116_151300.jpg

C:\Users\RS 5\Downloads\IMG_20171116_151438.jpgC:\Users\RS 5\Downloads\IMG_20171116_151322.jpg

ŞƏRH YAZ
0

Antalya Kəpəzdə Azərbaycan şəhidləri abidəsi açılır

Antalya Kəpəzdə Azərbaycan şəhidləri abidəsi açılır
21:43
22.07.2018
504
Mədəniyyət
A
Antalya Kəpəzdə Azərbaycan şəhidləri abidəsi açılır.

"Ölkə.Az"ın məlumatına görə, Kəpəz bələdiyyə başqanı millət vəkili Qənirə Paşayevanın təklifini nəzərə aldıqlarını və yaxın zamanlarda Azərbaycan küçəsi və parkının da açılacağını deyib.

"Azərbaycan Cümhuriyyəti 100, Azərbaycan şəhidlərini anma" tədbirləriində iştirak etmək üçün Antalyaya səfərə gedən millət vəkili, Avrasiya Beynəlxalq Araşdırmalar İnstitutu İB-nin sədri Qənirə Paşayeva Kəpəz bələdiyyə başçısı Hakan Tütüncü ilə görüşüb. Görüşdə bələdiyyə başqanı millət vəkili Q.Paşayevanın, Antalya Qəzeteçilər Cəmiyyəti başqanı Mevlüt Yeni və Antalya Türk Ocakları başqanı Abdullah Uysalın Kəpəzdə Antalyalı Azərbaycan şəhidlərinin adını daşıyan bir abidənin açılması ilə bağlı təklifini yerinə yetirdiklərini və bir neçə gün sonra birlikdə bu abidəni açacağıq deyib.

Millət vəkili Q.Paşayeva Kəpəz bələdiyyə başqanına bu duyarlılığına görə təşəkkürünü bildirib və bu addımın bütün türk dünyası bölgələri üçün gözəl bir örnək olduğunu deyib. Millət vəkili Q.Paşayevanın Kəpəzdə Azərbaycan küçəsinin və parkının açılması, orada Azərbaycanla bərabər Türkiyə və türk dünyası üçün də böyük xidmətləri olmuş aydınların büstünün qoyulması, xatirə lövhələrinin olması və gənc nəsillərimizə onların daha geniş tanıdılması təkliflərinə gəlincə Kəpəz bələdiyyə başqanı onun qısa zamanda reallaşağını bildirib. Azərbaycanı çox sevdiyini deyən Kəpəz bələdiyyə başqanı Hakan Tütüncü ilə Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin daha da inkişafı istiqamətində, özəlliklə gənc nəsillərimizə ortaq tarix, mədəniyyətimizin öyrədilməsinin vacibliyi ilə bağlı da geniş müzakirələr olub. Q.Paşayeva görüş zamanı Azərbaycanla Türkiyənin bəzi şəhərlərinin və bələdiyyələrinin qardaş şəhərlər və bələdiyyələr olduğunu bildirərək, Kəpəzi də Azərbaycan bölgələrindən biri ilə qardaş olaraq görmək istəyirik deyib.

Kəpəz bələdiyyə başqanı Hakan Tütüncü bələdiyyəyə rəhbərliyi dövründə Azərbaycanla bütün istiqamətlərdə əməkdaşlığın inkişafına xüsusi önəm və diqqət edəcəyini, həmçinin qardaş bələdiyyələr məsələsi ilə də bağlı addımlar atılacağını bildirib. Q.Paşayeva bələdiyyə başqanını Azərbaycana dəvət və görməkdən məmnun olarıq deyib. Görüşdə Q.Paşayeva qardaş Türkiyədə terrorla mübarizədə şəhid olmuş insanlara Allahdan rəhmət, yaxınlarına səbr diləyir, terroru və arxasında duranları lənətləyirik deyib. Azərbaycanın erməni terrorundan çox əziyyət çəkdiyini xüsusi vurğulayan millət vəkili Qənirə Paşayeva terrorla mübarizədə Azərbaycanın hər zaman qardaş Türkiyənin yanında olduğunu deyib və Ermənistanın işğalçılıq siyasəti barədə geniş məlumatlar verib.

"Ancaq mən inanıram ki, biz Azərbaycan və Türkiyə olaraq əl-ələ verib torpaqlarımızı Ermənistanın işğalından azad edəcək və bu cür görüşləri o gözəl torpaqımızda da keçirəcəyik" –, deyə millət vəkili bildirib. İki qardaş ölkə Azərbaycan ilə Türkiyə arasında əlaqələrin daha da inkişaf etməsindən məmnunluğunu ifadə edən millət vəkili Qənirə Paşayeva Azərbaycan bölgələri ilə Kəpəz arasında da bu əlaqələrin getdikcə daha genişlənməsinin vacibliyini qeyd edib. Görüşün sonunda bələdiyyə başqanı millət vəkili Q. Paşayevaya Türk Milli Futbol Klubunun ilk formasını, millət vəkili isə ona Azərbaycan tarixi və mədəniyyətinə aid materiallar hədiyyə edib.

Millət vəkili Q.Paşayeva eyni zamanda Antalyada bir sıra təşkilatların rəhbərləri ilə də görüşüb.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Sərxan Sərxan: "Sənətdə heç vaxt pul, şöhrət dalınca qaçmamışam"

Sərxan Sərxan:
13:27
20.07.2018
3011
Mədəniyyət
A
"40 ildir sənətdə, səhnədəyəm. Düz 30 il öncə Əməkdar artist fəxri adına layiq görüldüm. Bu il isə mayın 27-də ölkə prezidenti tərəfindən Xalq artisti fəxri adını aldım. İnanın ki, nə o vaxt, nə də indi xəbərim olmuşdu.Hətta dostlarımdan biri zəng vurub təbrik edəndə bildirdim, niyə tələsirsən, ad günümə hələ 20 gün qalır, qayıdıb dedi ki, ad gününü yox, Xalq artisti adını təbrik edirəm."

"Ölkə.Az" Oxu.Az-a istinaən  xəbər verir ki, bunu tanınmış sənətkar, Xalq artisti Sərxan Sərxan deyib.

O qeyd edib ki, sənətdə heç vaxt pul, şöhrət dalınca qaçmayıb. Xalq artistinin sözlərinə görə, sənətə pulun gözü ilə baxmaq düzgün deyil, sənətə sənət naminə gəlmək lazımdır və yalnız o zaman uğur qazana bilərsən.

Tanınmış sənətçi həm adının, həm soyadının Sərxan olmasına da aydınlıq gətirib.

Bildirib ki, gənc vaxtlarından Bakıdan Moskvaya üz tutmalı olub və o vaxt onu təqdim edərkən aparıcı soyadını söyləməkdə xeyli çətinlik çəkməli olub:

“Mənim gözəl soyadım var - Qurbanbəyov. Sərxan da babamın adıdır. Gördüm ki, soyadımı çəkməyə çətinlik çəkir, rus aparıcıya dedim ki, Sərxan Sərxan de (gülür). Elə ötən əsrin 80-ci illərindən də Sərxan Sərxan oldum və belə təqdim edildim.

Eyni zamanda, Sərxan adı o vaxt yeni və az qoyulan adlardan olduğu üçün mənim pərəstişkarım olan azərbaycanlıların - içərisində Rusiyada, ovaxtkı SSRİ-də yaşayan soydaşlarımız da var - bir çoxu övladlarına Sərxan adı verməyə başladılar. İndi həmin sərxanların bir çoxu ailə-uşaq sahibi olublar”.

S.Sərxan mərhum dövlət başçısı Heydər Əliyevlə bağlı maraqlı xatirəsini danışıb:

“Böyük dövlət adamı olan Heydər Əliyev hər zaman sənətə, sənət adamlarına xüsusi diqqət yetirib. Daim dövlət konsertlərindən sonra səhnənin arxasına gələrək sənət adamları ilə görüşüb, söhbətləşib. Bir gün yenə dövlət konsertlərindən biri idi, Heydər Əliyev konsertdən sonra sənət adamları ilə görüşürdü.

Hamı ilə Azərbaycan dilində danışırdı, mənə çatanda isə rus dilində danışdı. Dedim ki, Heydər Əliyevic, mənimlə də azərbaycanca danışın. O da gülə-gülə və özünəməxsus amiranəliklə dedi ki, o zaman sən də azərbaycanca oxu (gülür).

Bu söz məni əməlli-başlı tutdu. Elə həmin gün bir nəfər televiziyada çalışan dostum mənə bir xeyli şeir təqdim etdi. Əksəriyyəti də Tofiq Bayramın şeirləri idi, özü də hamısı gözəl idi.

Onlardan birini, tez bir zamanda hitə çevrilən “Ay gecikən məhəbbətim” şerini seçdim və ona musiqi bəstələdim, elə həmin gün, bir anın içində... Bu mahnım Azərbaycanla yanaşı, Moskvada, keçmiş SSRİ-də də çox məşhur oldu”.

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA