Şimali Qafqazda "Qarabağ ssenarisi" — ANALİZ

Şimali Qafqazda
17:49
08.03.2016
112668
Analitika
A

Rusiyanın çoxmillətli Şimali Qafqaz regionu partlayışahəssas barıt çəlləyini xatırladır.

Bu günlərdə regionun ən iri şəhərlərindən biri olan Pyatiqorskda İnquşetiyadan olan tələbələrlə burada kök salmış ermənilər arasında toqquşma baş verib. Məlumata görə, İnquşetiyadan olan tələbələr yaşadıqları yataxananın pəncərəsindən respublikalarının bayrağını asıblar. Bunu görən ermənilər inquşlara sataşaraq onlardan bayrağı yığışdırmağı tələb ediblər. Yataqxanadan çıxan bir qrup inquş tələbə ermənilərlə qarşı-qarşıya gəlib. Döyülən və daha sonra biabırcasına meydandan qaçan ermənilər polisi köməyə çağırıblar.

Hadisə yerinə gələn polis inquş tələbələrin bir qrupunu həbs edərək bölməyə gətirib. Bölməyə sığınmış ermənilər isə inquşların üzünə duraraq günahı onların üstünə atıblar. Polis erməniləri azad edərək inquşlara qarşı cinayət işi açıb.

Bu kimi etnik zəmində baş verən toqquşmaların sayının getdikcə daha çox artması birinci növbədə ermənilərin kütləvi şəkildə Şimali Qafqaz regionuna yerləşməsi ilə əlaqədardır. Şimali Qafqazın digər milli respublikalarından iri şəhərlərə işləməyə və oxumağa gələn dağıstanlı, çeçen, inquş, kabardin, balkar, qaraçay, çərkəz, adıq və digər millətlərdən olanlar burada ermənilərin bütün biznes və dövlət strukturlarını ələ keçirdikləri faktı ilə qarşılaşırlar. Nə dövlət qurumlarında, nə də biznes strukturlarında özlərinə yer tapa bilməyən dağlı xalqların nümayəndələri iş yerlərinin ermənilər tərəfindən zəbt edilməsinə reaksiya vermək məcburiyyətində qalırlar. Artıq son bir neçə ildə ermənilərin sayının həddən çox artması onların dağlılara qarşı "diş çıxarmasına" səbəb olub. Artıq arxalarında dövlət orqanlarının dəstəyini hiss edən ermənilər böyük şəhərlərdə özbaşınalıqlarını artırmağa başlayıblar. Yerli icra orqanları, polis, prokurorluq və məhkəmə sistemində ermənilərin sayının çoxalması, Moskvanın onlara olan ənənəvi rəğbəti və dağlı xalqlarına olan ənənəvi nifrəti və kini Rusiyanın bu bölgəsində "Qarabağ ssenarisinin" konturlarını aydın şəkildə göstərməyə başlayıb.

Buna əyani sübut isə analizimizin əvvəlində söz açdığımız erməni-inquş toqquşmasının nəticəsi göstərilə bilər. Polisə aparılan inquş tələbələrdən bir neçəsi 15 sutkalıq həbsə məhkum edildikdən sonra geridə qalanlar haqda da tədbirlər görülməsi üçün onların oxuduqları ali təhsil müəssisələrinin rəhbərliklərinə bildirişlər göndərilib. Nəticədə 22 inquş tələbə Pyatiqorsk şəhərinin müxtəlif ali məktəblərindən qovulublar. Belə bir qərarın qəbul olunmasına səbəb isə yerli erməni diasporunun yerli hakimiyyət strukturlarına xərçəng şişi kimi kök atmasıdır. İnquş tələbələr isə birbaşa Stavropol diyarının hökumətindən və təhsil nazirliyindən gələn göstərişlə ali məktəblərdən qovulublar. Hadisə İnquşetiya ağsaqqalları və ictimai təşkilatları tərfindən hiddətlə qarşılanıb. Sosial şəbəklərdə geniş müzakirə mövzusuna çevrilən hadisəyə münasibət bildirən istifadəçilərin hamısı bir neçə il əvvəl ermənilərin Şimali Qafqaz şəhərlərində özlərini "quzu kimi" aparmasını xatırladaraq indi bunların birdən-birə bu qədər cəsarətlənmələrinə təəccübləndiklərini vurğulayıblar.

Bunları Şimali Qafqazdakı qardaş xalqların nümayəndələrinin diqqətinə çatdırmaqda böyük fayda var. Unutmayın ki, 150-200 il əvvəl Cəbuni Qafqaza ruslar tərəfindən qaraçı dəstələri şəkilndə köçürdülən ermənilər o vaxtlar burada da özlərini "quzu kimi" aparırdılar. Aradan keçən vaxt ərzində zəbt etdikləri torpaqları genişləndirən və Moskvanın hərtərəfli yardımını arxalarında hiss edən həmin erməni qaraçılarının tör-töküntüləri Qarabağda onlara çörək verən azərbaycanlılara qarşı hücuma keçdilər. İndi həmin ssenari Şimali qafqazda həyata keçirilir. Əgər qafqazlılar oraya çəyirtkə kimi yayılmış ermənilərin qarşısını vaxtında almasalar müharibə bu dəfə Böyük Qafqaz dağlarının ətəklərində başlayacaq.

P.S. Cənubi Qafaqzda ruslar tərəfindən yaradılan dövlətlərinin elə Rusiya özü tərəfindən müharibə istehkamı kimi istifadə olunması ermənilərə başa salır ki, burada "erməni dövlətinin" heç bir perspektivi yoxdur. Bir tərəfdən düşmən Türkiyə, bir tərəfdən düşmən Azərbaycan, digər tərəfdən heç də dost olmayan Gürcüstan və sabah hansı siyasəti yürüdəcəyi bəlli olmayan İran... belə bir şəraitdə dövlət saxlamaq və xalqına xoşbəxt gələcək təmin etmək artıq mümkün deyil. Bura Rusiyanın hərbi bazasıdır və Rusiya üçün bazasının ətrafında yaşamaq uğurunda mübarizə aparan, əsgər və zabitlərinin tullantıları ilə yaşayan lazımsız bir toplumun gələcəyi və aqibəti ümumiyyətlə maraqlı deyil. Ona görə də ermənilər Cənubdan qaçaraq canlarını qurtarır, xislətlərindəki "böyük xalq" olmaq istəyini Şimalda, Rusiyanın öz daxilində axtarmağa başlayırlar.

Məsul redaktordan
Ölkə.az

ŞƏRH YAZ
0

ABŞ Türkiyəni Rusiyaya “qısqanır”

ABŞ Türkiyəni Rusiyaya “qısqanır”
21:37
17.11.2017
660
Analitika
A
ABŞ hərbi hava qüvvələri müşavirinin müavini Hydi Qrant Türkiyə ilə bağlı açıqlama verib.

“Ölkə.Az” xəbər verir ki, açıqlamaya əsasən, əgər Türkiyə Rusiyadan “S-400” raket hücumundan müdafiə sistemini alsa, NATO texnologiyalarıəldə etmə imkanı məhdudlaşdırılacaq. Qrant Türkiyəyə “S-400” sistemləri mövzusunda xəbərdarlıq edib: "Əgər Türkiyə “S-400” alsa, NATO texnologiyaları əldəetmə imkanı məhdudlaşdırılacaq. Növbəti mərhələdə isə Türkiyənin “F-35” tipli 5-ci nəsil bombardman təyyarələri əldə etmə və istifadə imkanlarına qarşı tədbirlər görülə bilər".

“S-400” müqaviləsinin Türkiyə ilə NATO arasındakı hərbi əməkdaşlığa ciddi təsir edəcəyini qeyd edən Haydi NATO strategiyasının “S-400”sistemlərilə əməkdaşlığa icazə vermədiyini vurğulayıb. Əgər Türkiyə "S-400"ləri alsa, ABŞ-ın necə davranacağını hələ müəyyənləşdirmədiyini deyən Qrant davam edib: "Əvvəlcə müqavilənin həyata keçirilib-keçirilməyəcəyinə, gələcəkdə bir yerdə necə işləyəcəyiməzə baxacağıq. Amma hazırda bu sistemlərlə əməkdaşlıq etməyəcəyimizi söyləyə bilərəm".

Yayılan xəbərlərlə bağlı Türkiyə və Rusiya mətbuatında müxtəlif şərhlər yazılır. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, ABŞ bu və ya digər addımlarla Türkiyəyə təzyiqlər edir ki, Rusiya ilə əlaqələrini genişləndirməsin. Azərbaycanlı siyasətçilər isə məsələyə birmənalı yanaşmırlar. Politoloq Elxan Şahinoğlu “Ölkə.Az”a açıqlamasında bildirib ki, əslində verilən bəyanatlar Türkiyəyə qarşı təhdid və təzyiqlər kimi qiymətləndirilməməlidir. Onun fikrincə, ABŞ Türkiyə kimi müttəfiqini itirəcəyindən ehtiyatlandığı üçün bu tip addımlar atır.

“ABŞ-dan Türkiyəyə elə güclü təzyiq olduğunu düşünmürəm. Çünki Türkiyə eyni tipli raketləri NATO-dan almaq istəyirdi. Onlar Türkiyəyə bu tipli silahları satmırdılar. Ona görə də, Türkiyə hökuməti havadan müdafiə raketlərini Rusiyadan almağa məcbur oldu. Bu səbəbdən də, hazırda Amerikanın tələbi məntiqli deyil. Türkiyə NATO-ya lazımdır. Ona görə də, Amerikada təzyiq yox, narahatlıq bildirirlər. Bütün hallarda Amerika Türkiyənin NATO-dan çıxmasının təşəbbüskarı olmayacaq”, - deyə E.Şahinoğlu bildirib.

Ekspertin fikrincə, NATO Türkiyəyə qarşı ikili münasibət bəsləyir: “Türkiyə Rusiya ilə hərbi əməkdaşlığı getdikcə artırmaq fikrindədir. NATO buna görə Türkiyəyə qarşı təzyiqləri artıra bilməz. Çünki Türkiyə NATO-ya lazımdır. Lakin onların Türkiyəyə ikili münasibəti var. NATO təlimlərində Norveçdə qoyulan stenddə düşmənlərin fotoları asılıb. Fotolar içində Mustafa Kamal Atatürkün və Ərdoğanın şəkli olub. Bu səbəbdən də, Ankara Norveçdə keçirilən NATO təlimlərindən 40 hərbçisini geri çağırıb. Türkiyə Qərblə əməkdaşlıqda böhran yaşayır. Amerika Suriya məsələsində radikal kürdlərə dəstək verir. Avropa Birliyi də üzvlüyə qəbul etmir. Ərdoğan hökuməti də məcbur olub alternativ istiqamətlərə yönəlir. Bu istiqamətlərdən biri də Rusiya ilə hərbi və iqtisadi əməkdaşlığın genişlənməsidir”.

Ziya Səccad
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Putinlə Ərdoğan niyə tez-tez görüşür? — Prezidentlərin sirləri barədə POLİTOLOQ RƏYİ

Putinlə Ərdoğan niyə tez-tez görüşür?
22:27
16.11.2017
954
Analitika
A
Rusiya prezidenti Vladimir Putinlə türkiyəli həmkarı Rəcəb Tayyib Ərdoğan 7-ci dəfə görüşəcək.

"Ölkə.Az" xəbər verir ki, bu barədə Rusiya mətbuatı məlumat yayıb. Verilən məlumata görə, Rusiyanın Soçi şəhərində İran, Türkiyə və Rusiya arasında üçtərəfli Suriya müzakirələri keçiriləcək. Türkiyəni görüşdə prezident Ərdoğan təmsil edəcək. Bu, Ərdoğanın Putinlə 6-cı görüşü olacaq. Prezidentlərin görüşü 22 noyabr tarixinə planlaşdırılıb. İranı isə görüşdə prezident Ruhani təmsil edəcək.

Qeyd edək ki, 2017-ci il ərzində Ərdoğan Putinlə 6 dəfə görüşüb. Onlar arasında bu ilin 11 ayı ərzində 13 dəfə telefon danışığı olub. Bu isə iki ölkə tarixində rekord sayılır. Dünya mətbuatında vurğulanır ki, iki ölkə rəhbəri bu ilin son aylarında daha sıx münasibətdə olublar. Dünya siyasətçiləri məsələyə müxtəlif aspektdən yanaşırlar. Azərbaycanlı mütəxəssislər də iki ölkə rəhbərinin tez-tez görüşməsinə birmənalı yanaşmırlar. Politoloq Adıgözəl Məmmədov “Ölkə.Az”a açıqlamasında bildirib ki, Putinlə Ərdoğanın tez-tez görüşü əslində bir neçə səbəbdən baş tutur.

“Birinci məsələ iki ölkə rəhbərinin arasında fikir ayrılıqlarını olmasıdır. Hələlik Putin Ərdoğanla ümumi rəyə gələ bilmir. İranın dövlət başçısının da artıq bu müzakirəyə qoşulması Rusiyanın mövqeyini gücləndirəcək. Burada Bəşər Əsəd rejiminin reanimasiyasında söhbət gedir. Faktiki olaraq İŞİD-in sonuna çıxılıb. Bundan sonra Suriyanın gələcək taleyi müzakirə olunur. Etiraf etmək lazımdır ki, Suriyada əsas söz sahib Rusiyadır. Düzdür Suriyada PKK və YPG kimi kürd qruplaşmaları ABŞ tərəfindən çıxış edirlər. Onları da, başqa regionda olduğu kimi neytrallaşdırmaq çox asandır. Putin də, bu səbəbdən ümumi razılaşmaya can atır. O, çalışır ki, Ərdoğan Bəşər Əsədlə kontakta girsin. Ola bilsin ki, Əsədi keçid dövrü üçün saxlayırlar. Sonradan ölkə rəhbərliyinə başqası gətirilə bilər. Lakin hazırda Suriyada əsas Rusiyaya bağlı rejimin taleyi müzakirə olunur”, - deyə A.Məmmədov bildirib.

Ziya Səccad
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA