Siqaretdən imtina orqanizmə necə təsir edir?

Siqaretdən imtina orqanizmə necə təsir edir?
23:50
06.01.2018
3709
Maraqlı
A
Məlum olduğu kimi, Azərbaycanda ictimai yerlərdə siqaret çəkməyi məhdudlaşdıran "Tütün məmulatlarının istifadəsinin məhdudlaşdırılması" haqqında qanun layihəsi qəbul olunub.

Qanun layihəsinə görə, ümumtəhsil müəssisələrində, idman yarışlarının və digər kütləvi tədbirlərin keçirildiyi məkanlarda, həmçinin  ticarət obyektlərində, restoranlarda, kafelərdə, barlarda və digər ictimai iaşə obyektlərində (bu məqsədlə ayrılmış açıq sahələr və yerlər istisna olmaqla)  tütün məmulatlarından (siqaret), qəlyandan və elektron siqaretdən istifadənin qadağan edilməsi nəzərdə tutulur.

“Ölkə.Az” “oxu.az”a istinadən xəbər verir ki, tütün tüstüsü təkcə nikotindən ibarət olmur. Onun tərkibində 196 sayda zərərli maddə sadalamaq olar ki, onun da 14-ü narkotik maddələrdir. İstənilən zəhər kimi, bu toksinlərdə dərhal müdafiə sistemi ilə orqanizmdən kənarlaşdırılır. Ancaq bu prosesə sonradan yeni dozalar əngəl olur.

Siqaret çəkdikdən sonra orqanizmin təmizlənməsi və nikotin asılılığının aradan qaldırılması - siqaret çəkməyi tərgitmək prosesinin iki fərqli qoludur. Bütün keçmiş siqaret aludəçilərində siqaret çəkməyi tərgitdikdən sonra sağlamlıqlarında əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşma müşahidə olunur.

Siqareti çəkib qurtardıqdan dərhal sonra nikotin bədəndən çıxır. Bu narkotik maddənin qısa bir zamanda uyğunlaşmaya səbəb olmasına baxmayaraq, orqanizm elə həmin tezlikdə də ondan qurtula bilir. Yeni porsiya daxil olmadıqda, artıq iki saatdan sonra onun böyük hissəsi ağciyərlər və qan-damar sistemindən xaric olur.

Tənəffüs 12 saatdan sonra sabitləşir. Nikotinin ağciyər reseptorlarını qıcılandırmasından qaynaqlanan bronx spazmaları kəsilir. Artıq ilk günlərdə orqanizmin siqaret çəkməyin kənar təsirlərindən qurtulmasından sonra qanın tərkibi normallaşır - oksigenlə zənginləşir və karbon qazının miqdarı azalır.

Siqareti atan hər kəs bilir ki, ən çətin dövr - ilk 3-4 gündür. Həmin müddətdə əsas zərərli maddələr orqanizmi tərk edir və orqanizm təmizlənir. Ağızdan, dəri qatından xoşagəlməz qoxu yoxa çıxır.

Orqanizmin nikotindən və qatrandan 99% təmizlənməsi 3 həftə sonra baş verir.

2-3 gündə öskürək və bəlğəmin artımı müşahidə olunur. Bu, bronx epitelinin fəaliyyətinin bərpa olunmasının göstəricisidir. Zəhərlə iflic olmuş kiprikciklər yenidən canlanır və təmizlənməyə başlayır, çöküntü və selik məhsullarını xaric edir. Bəlğəm sekresiyasının artması ağciyərdə uzun illər yığılıb qalan çöküntüləri yuyub aparır.

Tərləmənin intensivləşməsi gözləniləndir - belə ki, dərinin ifrazı ilə maddələr mübadiləsinin zərərli məhsulları bədəndən xaric olur.
Tütünün ümumi təsirindən, həmçinin zəhərli ağız suyunun udulmasından sonra siqaret tüstüsünün mədəyə təsirindən zədələnmiş mədənin və bağırsaqların selikli qişası bərpa olunur. Hamar əzələ təbəqəsində tonusun aşağı düşməsi və qəbzləşmənin baş verməsi mümkündür. Belə hallarda bağırsaq reseptorlarının normal həssaslığının bərpası ilə ötüb keçir.

Bəzən arterial təzyiqdə dəyişkənliklər və ya baş ağrıları meydana gəlir. Nikotin kiçik kapilyarları iflic etdiyinə və damarları  daraldan təsirə malik olduğuna görə reseptorların "yenidən canlanmış" damarlara öyrəşməsi müəyyən qədər vaxt tələb edir.

Normal tonusun bərpası hesabına bütün orqanların və toxumaların, ilk növbədə beynin qan dövranı yaxşılaşır. Dadbilmə və iybilmə reseptorları bərpa olunur. Artıq bir həftə sonra siz əvvəl iyləyə bilmədiyiniz qoxuları hiss edirsiniz, qida isə yeni dad alır. Yeri gəlmişkən, iybilmənin bərpası əsasında siqareti atdıqdan sonra orqanizmin təmizlənməsinin nə dərəcə tez getdiyini müəyyən etmək olur.

İştah artır. Bu, iki faktorla əlaqədardır. Birinci, psixoloji faktordur. Ağıza siqaret almaq əvəzinə, insan nəyisə çeynəməyə başlayır. Siqareti atdıqdan sonra pasiyent stress keçirdikdə, qida qəbulu  onu sakitləşdirir. İkinci faktor dadbilmənin bərpası ilə əlaqədardır.

Siqaret çəkməyi tərgidən bəzi insanların keçirdiyi qıcıqlanma sırf psixoloji əhval-ruhiyyədən asılı olur. Nikotindən fiziki asılılıqdan çox asan şəkildə qurtulmaq olur, habelə, şüurda və şüuraltında siqaret çəkməyə həvəsləndirən neqativ fikirlər sinir pozuntularına və düşkünlüyə yol açır. Orqanizmin nikotindən hansı müddət ərzində təmizlənməsindən asılı olmayaraq, psixoloji asılılıq uzun müddət qüvvədə qala bilir.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Yaddaşı gücləndirən — QİDALARIN SİYAHISI

Yaddaşı gücləndirən
18:48
Bu gün
1869
Maraqlı
A
Bir çox insan yaddaşının zəif olmasından şikayət edir.

“Ölkə.Az” beyini qidalandıran, yaddaşı gücləndirən qidaların siyahısını oxucularına təqdim edir.

1.Soya

Soya, estrogen maddəsinin ifrazını artırır. Soya südü və ya soyalı qidalar yaddaş itkisinin qarşısını alır.


2.Qəhvə

Gündə 1-2 fincan qəhvə içmək xüsusən də dərs oxumaq kimi zehni aktivliyə ehtiyacı olan işlərdə faydalıdır.


3.Qatıq

Qatığın tərkibində olan tirozin maddəsi yaddaşı gücləndirir, beyinə müsbət təsir edir.


4.Yaşıl yarpaqlı tərəvəzlər

İspanaq, ağ kələm, qırmızı kələm, xardal yarpağı kimi yaşıl yarpaqlı tərəvəzlərin yaddaşa təsiri müsbətdir.


5.Qırmızı meyvələr

Qırmızı meyvələrin tərkibində antioksidant miqdarı digər meyvələrə nisbətən daha çoxdur.


6.Yağlı balıqlar

Tərkibində Omeqa-3 yağları bol olan balıqlar yaddaşı gücləndirir. Həftədə 3 dəfə yağlı balıq qəbul etməyə çalışın.


7.Yumurta

Yumurta D vitamini ilə zəngindir. Hüceyrələrin bərpasını təmin edir və beyinin fəaliyyətinə müsbət təsir edir.


8.Ət suyu

Ət suyunun tərkibindəki maddələr beyini qidalandırır, bağırsaqdakı faydalı bakteriyaların da yenilənməsinə təsir edir.


9.Cirə

Cirənin tərkibindəki yağlar bütün sinir sisteminə təsir edir. Cirə çayı orqanizm üçün faydalıdır.


10.Üzüm suyu

Üzüm suyu yaddaşı gücləndirən qidalardan sayılır.

Hikmət Həsənov
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Kredit götürmək, borc almaq, gündəlik tələbatda zəruri olmayan əşyalara pul xərcləmək məsləhət deyil — Günün qoroskopu

Kredit götürmək, borc almaq, gündəlik tələbatda zəruri olmayan əşyalara pul xərcləmək məsləhət deyil
01:16
Bu gün
14424
Maraqlı
A
"Ölkə.Az" milli.az-a istinadən günün ulduz falını təqdim edir:

Qoç - çətin, qarışıq və əlverişli olmayan gündür. Asan olmayan seçim zamanı, mühüm qərarı qəbul edərkən minimum informasiyaya malik olacaqsınız. İntuisiyanıza güvənin. İşgüzar təmasları məhdudlaşdırın. Potensial sifarişçi və ya yeni iş yerinin rəhbəri ilə görüşmək üçün yaxşı gün deyil. Yeni iş yerində çalışmağa başlayırsınızsa, kollektivlə dərhal dil tapacağınızı düşünməyin.

Maliyyə məsələlərində ehtiyatlı olun. Kredit götürmək, borc almaq, gündəlik tələbatda zəruri olmayan əşyalara pul xərcləmək məsləhət deyil. Yaşlı qohumlarla ixtilaf, ailədə münaqişə ola bilər.

Buğa - gərgin gündür. İşlərlə yanaşı, şəxsi problemlərin çözülməsində ehtiyatlı, diqqətli olun. Etibar ediləsi adamı müəyyənləşdirmək çətindir. Plan və ideyalarınızı yaxşı bələd olmadığınız insanla bölüşməyin. İnandığınız insanlardan biri sizi pis vəziyyətdə qoya bilər. Alış-verişdə çox pul xərcləməyin.

Ailədə mübahisə ola bilər. Sərt tənqidə məruz qalırsınız. Qərar və addımlarınız yaxınlarınızı narazı salır, onlar sərt danışırlar. Nüfuzlu insanla görüşmək, dövlət qurumlarına yollanmaq məsləhət deyil.

Əkizlər - maliyyə baxımından çox uğursuz gündür. Nəzərdə tutulan vəsait gəlib çatmır. Əlinizdə olan pullarla məntiqli, rasional şəkildə davranın. Mənfi təsir altına düşmək, fırıldaq qurbanı olmaq riski var. İşdə münaqişə yarana bilər. Köhnə müttəfiqlərdən biri sizi dəstəkləməyəcək.

Ənənəvi əlaqələr qırılır. Ruhdan düşməyin, yeni əlaqələr formalaşacaq. İmiclə eksperimentlər aparmayın, zahiri görünüşünüzdə ciddi dəyişikliklər etməyin. Nəticə sizi sevindirməyəcək.

Xərçəng - ünsiyyət üçün yaxşı gündür. İşgüzar danışıqlar və təmaslar yaxşı nəticə verəcək. Son vaxtlar sizi narahat edən problemin həll yolunu tapacaqsınız. Uzun müddətdən bəri dil tapa bilmədiyiniz insanla razılığa gələcəksiniz. Yeni müttəfiqlər olacaq. İş yeri aramaq və ya yeni işdə çalışmağa başlamaq üçün yaxşı zamandır.

Sınaq, biliklərin toplanması və təcrübə əxz olunması üçün əlverişli gündür. Yaradıcılıq potensialının səviyyəsi yüksəkdir. Maraqlı ideyalar az deyil.

Axşam saatlarına yaxın gəlir olacaq.

Şir - ehtiyatlı davransanız, bu çətin gündə itki verməyəcəksiniz. Yanlış ümidlər, boş illüziyalar sizi dalana apara bilər. Məntiqli, soyuqqanlı, təmkinli olun. Yeni ideyaları ciddi təhlil edin. İstənilən sınağın öhdəsindən asanlıqla gələ biləcəyinizi düşünməyin. Sınanmış tərəfdaş və inandığınız dostun yardımından, məsləhətindən yararlanın. Belə davransanız, qüvvə və vaxta qənaət edəcəksiniz.

Mövcud qaydaları pozmayın, bildiyiniz kimi hərəkət etməyin. Yaxın ətrafınızdakı insanların maraqlarını və istəklərini nəzərə alın. Əks təqdirdə həmin insanlarla münasibətləriniz korlana bilər.

Qız - mühüm işgüzar danışıqlar, həllini çoxdan gözləyən məsələlərin müzakirəsi üçün əlverişli zamandır. İşdə həmkarlar və rəhbərliklə münasibətlərdə irəliləyişə nail olmaq mümkündür. Mövqelərinizi möhkəmləndirin. Yeni, maraqlı, diqqətə layiq ideyalar peyda olur. Onları reallaşdırmağa tələsməyin. Münasib və əlverişli zaman az sonra olacaq.

İntellektual potensial səviyyəsi yüksəkdir. Həllini bacarmadığınız problem yoxdur. Gəlir ola bilər. Böyük məbləğin əldə olunması istisna deyil.

Tərəzi - sizi maraqlı olaylar və tanışlıqlar gözləyir. Qərar qəbul edəndə yaradıcı olun, səthdə olan məsələdən və həlldən yararlanmayın. Önəmli qərar qəbul edəndə bunun səbəbini yaxınlarınıza anladın. İşgüzar münasibətlərlə şəxsi təmasları ayırın. Yeni tanışlıq pozitiv emosiyalar vəd edir.

Ünsiyyət, işgüzar və şəxsi görüşlər üçün əlverişli zamandır. İlk dəfə gördüyünüz insanda belə özünüzlə bağlı xoş təəssürat yaratmağa çalışın.

Axşam saatlarına yaxın gəlir əldə edə bilərsiniz.

Əqrəb - problemlər və çətinliklər olacaq. Ruhdan düşməyin, çünki məhz problemləri həll edərək irəliləyəcəksiniz. Yeni müttəfiq və tərəfdaş qazanacaqsınız. Yaxın ətrafınızda olan, çətinlikləri müstəqil dəf edə bilməyən insanlar yardım almaq üçün sizə üz tuturlar. Cəsarət, fəndgir davranış və bacarıq tələb edən işlər üçün yaxşı gündür.

Günün ikinci yarısında pul əldə edəcəksiniz. Alış-verişə çıxa bilərsiniz.

Texnika, alət, avadanlıq almaq olar.

Oxatan - müsbət təmayüllərin təsiri artır. Xoş və rahat gündür. Qarşınıza qoyduğunuz məqsədə sürətlə çatmağa çalışın. Bir iş başa çatandan sonra yeni iş olacaq. Ona görə fəal olun, tənbəllik etməyin. Romantik münasibətlər üçün əlverişli gündür. Bu münasibətlərə ilk əvvəl ciddi yanaşmasanız da, onlar sonradan yaşamınızda önəmli yer tutacaq.

Təhsil, bilik və bacarıqlar əldə edilməsi üçün yaxşı gündür. Yeni, faydalı məlumatlar əldə edə bilərsiniz. Gəlir istisna deyil. Əldə edilən maliyyə vəsaitinin qədrini bilin.

Oğlaq - yeni işlərə, hətta ən çətin məsələlərin həllinə qətiyyətlə başlayın. İndiyədək yalnız arzuladığınız nəticələrə nail ola bilərsiniz. Yaxın ətrafınızdakı insanlarla dil tapmaqla yanaşı, özünüzlə də harmoniyada olun. Günün istənilən hadisəsindən faydalana bilərsiniz.

Fikirləriniz kiminsə xoşuna gəlməyə bilər, amma çəkinməyin, həqiqəti üzə deyin. Məhz səmimiyyət rəğbətə layiq olan insanlarla təmas qurmağa yardım edəcək. Yeni, məhsuldar əməkdaşlıq başlana bilər.

Dolça - diqqət mərkəzində olacaqsınız. Sizi tərifləyirlər, yaxşı tanımadığınız insanlar əməllərinizi təqdir edir. Gözlənilməz işgüzar təklifin alınması istisna deyil. Bu gün təmas quracağınız insan sizi dar gündə tək qoymayacaq.

Yeni romantik maraq ola bilər. Bu maraq yaşamınızda ciddi dəyişikliklər etməsə də, həyat axarına yenilik gətirəcək. Kommersiya fəaliyyəti üçün uğurlu gündür. Alış-veriş etmək olar.

Balıqlar - günün maliyyə fonu əlverişli deyil. Mənasız xərclər və itkilər ola bilər. Tamahkar olmayın, sadəlövhlük etməyin. Lazım olmayan əşyalar almayın, bədxərclik etməyin.

Yarımçıq işi başa vurun. Aktiv olun. Nəzərdə tutduğunuz işləri təxirə salmayın. Onları mümkün qədər tez bitirməyə çalışın. Fəaliyyət müstəvisi və yaşam arealında xaos, qaydasızlıq, dağınıqlıq yolverilməzdir. Bütün bu nöqsanlar sonradan həlli çətin problemlər yarada bilər.

Günün ikinci yarısında ailə üzvlərindən biri ilə ixtilaf, sevdiyiniz insanla mübahisə istisna deyil.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA