Siqaretdən imtina orqanizmə necə təsir edir?

Siqaretdən imtina orqanizmə necə təsir edir?
23:50
06.01.2018
3376
Maraqlı
A
Məlum olduğu kimi, Azərbaycanda ictimai yerlərdə siqaret çəkməyi məhdudlaşdıran "Tütün məmulatlarının istifadəsinin məhdudlaşdırılması" haqqında qanun layihəsi qəbul olunub.

Qanun layihəsinə görə, ümumtəhsil müəssisələrində, idman yarışlarının və digər kütləvi tədbirlərin keçirildiyi məkanlarda, həmçinin  ticarət obyektlərində, restoranlarda, kafelərdə, barlarda və digər ictimai iaşə obyektlərində (bu məqsədlə ayrılmış açıq sahələr və yerlər istisna olmaqla)  tütün məmulatlarından (siqaret), qəlyandan və elektron siqaretdən istifadənin qadağan edilməsi nəzərdə tutulur.

“Ölkə.Az” “oxu.az”a istinadən xəbər verir ki, tütün tüstüsü təkcə nikotindən ibarət olmur. Onun tərkibində 196 sayda zərərli maddə sadalamaq olar ki, onun da 14-ü narkotik maddələrdir. İstənilən zəhər kimi, bu toksinlərdə dərhal müdafiə sistemi ilə orqanizmdən kənarlaşdırılır. Ancaq bu prosesə sonradan yeni dozalar əngəl olur.

Siqaret çəkdikdən sonra orqanizmin təmizlənməsi və nikotin asılılığının aradan qaldırılması - siqaret çəkməyi tərgitmək prosesinin iki fərqli qoludur. Bütün keçmiş siqaret aludəçilərində siqaret çəkməyi tərgitdikdən sonra sağlamlıqlarında əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşma müşahidə olunur.

Siqareti çəkib qurtardıqdan dərhal sonra nikotin bədəndən çıxır. Bu narkotik maddənin qısa bir zamanda uyğunlaşmaya səbəb olmasına baxmayaraq, orqanizm elə həmin tezlikdə də ondan qurtula bilir. Yeni porsiya daxil olmadıqda, artıq iki saatdan sonra onun böyük hissəsi ağciyərlər və qan-damar sistemindən xaric olur.

Tənəffüs 12 saatdan sonra sabitləşir. Nikotinin ağciyər reseptorlarını qıcılandırmasından qaynaqlanan bronx spazmaları kəsilir. Artıq ilk günlərdə orqanizmin siqaret çəkməyin kənar təsirlərindən qurtulmasından sonra qanın tərkibi normallaşır - oksigenlə zənginləşir və karbon qazının miqdarı azalır.

Siqareti atan hər kəs bilir ki, ən çətin dövr - ilk 3-4 gündür. Həmin müddətdə əsas zərərli maddələr orqanizmi tərk edir və orqanizm təmizlənir. Ağızdan, dəri qatından xoşagəlməz qoxu yoxa çıxır.

Orqanizmin nikotindən və qatrandan 99% təmizlənməsi 3 həftə sonra baş verir.

2-3 gündə öskürək və bəlğəmin artımı müşahidə olunur. Bu, bronx epitelinin fəaliyyətinin bərpa olunmasının göstəricisidir. Zəhərlə iflic olmuş kiprikciklər yenidən canlanır və təmizlənməyə başlayır, çöküntü və selik məhsullarını xaric edir. Bəlğəm sekresiyasının artması ağciyərdə uzun illər yığılıb qalan çöküntüləri yuyub aparır.

Tərləmənin intensivləşməsi gözləniləndir - belə ki, dərinin ifrazı ilə maddələr mübadiləsinin zərərli məhsulları bədəndən xaric olur.
Tütünün ümumi təsirindən, həmçinin zəhərli ağız suyunun udulmasından sonra siqaret tüstüsünün mədəyə təsirindən zədələnmiş mədənin və bağırsaqların selikli qişası bərpa olunur. Hamar əzələ təbəqəsində tonusun aşağı düşməsi və qəbzləşmənin baş verməsi mümkündür. Belə hallarda bağırsaq reseptorlarının normal həssaslığının bərpası ilə ötüb keçir.

Bəzən arterial təzyiqdə dəyişkənliklər və ya baş ağrıları meydana gəlir. Nikotin kiçik kapilyarları iflic etdiyinə və damarları  daraldan təsirə malik olduğuna görə reseptorların "yenidən canlanmış" damarlara öyrəşməsi müəyyən qədər vaxt tələb edir.

Normal tonusun bərpası hesabına bütün orqanların və toxumaların, ilk növbədə beynin qan dövranı yaxşılaşır. Dadbilmə və iybilmə reseptorları bərpa olunur. Artıq bir həftə sonra siz əvvəl iyləyə bilmədiyiniz qoxuları hiss edirsiniz, qida isə yeni dad alır. Yeri gəlmişkən, iybilmənin bərpası əsasında siqareti atdıqdan sonra orqanizmin təmizlənməsinin nə dərəcə tez getdiyini müəyyən etmək olur.

İştah artır. Bu, iki faktorla əlaqədardır. Birinci, psixoloji faktordur. Ağıza siqaret almaq əvəzinə, insan nəyisə çeynəməyə başlayır. Siqareti atdıqdan sonra pasiyent stress keçirdikdə, qida qəbulu  onu sakitləşdirir. İkinci faktor dadbilmənin bərpası ilə əlaqədardır.

Siqaret çəkməyi tərgidən bəzi insanların keçirdiyi qıcıqlanma sırf psixoloji əhval-ruhiyyədən asılı olur. Nikotindən fiziki asılılıqdan çox asan şəkildə qurtulmaq olur, habelə, şüurda və şüuraltında siqaret çəkməyə həvəsləndirən neqativ fikirlər sinir pozuntularına və düşkünlüyə yol açır. Orqanizmin nikotindən hansı müddət ərzində təmizlənməsindən asılı olmayaraq, psixoloji asılılıq uzun müddət qüvvədə qala bilir.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Azərbaycanda ilk dəfə rəngli pambıq yetişdirilib — VİDEO

Azərbaycanda ilk dəfə rəngli pambıq yetişdirilib
01:17
Bu gün
896
Maraqlı
A
Azərbaycanda ilk dəfə rəngli pambıq yetişdirilib. Tərtərdə sınaq məqsədi ilə əkilən rəngli pambıq bol məhsul verib. Bir neçə gün sonra məhsul yığımı həyata keçiriləcək.

"Ölkə.Az" pambıq Tərtərin Zorgörən kəndində sınaq məqsədilə ilk dəfə əkilib. Tərtər rayon Regional Aqrar Elm və İnnovasiya Mərkəzinin direktoru Məhərrəm Əliyev bildirib ki, bu yeniliyi Çindən olan mütəxəssislər tətbiq ediblər. Yaxın günlərdə məhsul yığımı həyata keçiriləcək. İyunun əvvələrində əkilən pambıq yerli növlərdən xeyli məhsuldardır.

Məhərrəm Əliyev əlavə edib ki, dünyada istehsal edilən pambığın 90 faizi geni dəyişdirilmiş olsa da, Azərbaycanda təbii pambıq istehsal edilir.

Mütəxəssislər rəngli pambığın tam yetişməsini gözləyirlər. Pambıq yığılandan sonra Gəncəyə təmizlənməyə göndəriləcək. Rəngli pambıq növünün növbəti ildə daha çox əkilməsi nəzərdə tutulub.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Yaxın ətrafınızdakı insanların istəklərini anlamağa cəhd göstərin — Günün qoroskopu

Yaxın ətrafınızdakı insanların istəklərini anlamağa cəhd göstərin
01:05
Bu gün
805
Maraqlı
A
"Ölkə.Az" milli.az-a istinadən günün ulduz falını təqdim edir:

Qoç - Diqqətli olun. Yaxın ətrafınızdakı insanların istəklərini anlamağa cəhd göstərin. İşgüzar tərəfdaşınız və ya həmkarınızın əhvalı pis ola bilər. Ona görə də soyuqqanlı davranmağınız gərəkdir.
Günün ikinci yarısında münasibətləri gərməyin. Münaqişə səbəbkarı olmayın. Danışıqlar və ya söhbət əsnasında problemli mövzuların təhlilinə başlamayın. Əhəmiyyətli məsələlərdən birinin həllini ertələmək olar. 
Sevdiyiniz insanla ünsiyyətdə diqqətli, səbrli olun. Güzəştə meylli insan təsiri bağışlayın.

Buğa - Tərəfdaşlar və həmkarlarla münasibətləri daha da inkişaf etdirin. Yeni layihənin icrasına başlamaq, ideyanı gerçəkləşdirmək fikriniz varsa, aktiv olun. Süstlüyə qapılmayın. Qarşı tərəfi dinləyin, onun sözünü kəsməyin.
Günün ikinci yarısında ehtiyatsızlıqla söylənən kəlmə indiyədək çətinliklə yaradılan əlaqələri poza bilər. Yaxınlarınızla münasibətlərdə səmimi olun. Yalan danışmayın.
Yeni müttəfiq qazanmaq zamanıdır.

Əkizlər - Yaradıcılıq fəaliyyəti ilə məşğul olanları uğur gözləyir. Tərəfdaş və müttəfiqlərinizin qatıldıqları tədbirdə iştirak edin. Onlardan dəstək alacaq, yeni ideyaları paylaşmaq şansı əldə edəcəksiniz.
Təcili yola çıxmaq zərurətinin yarandığı situasiya formalaşa bilər. Sükan arxasında ehtiyatlı olun. Problemlər riski artır.
Günün ikinci yarısında dostların sözlərinə qulaq asın. Axşam saatlarını evdə keçirmək olar. Romantik görüşü təxirə salın. Vaxtınızı sevdiyiniz insana həsr edin.

Xərçəng - Asan gün deyil. İstənilən məqsədə çatmaq üçün adi günlərlə müqayisədə daha çox çalışmalı olacaqsınız. Yaşam potensialınızın səviyyəsi yüksəkdir. Bütün sədləri dəf etmək üçün enerjiniz yetərincədir.
Günün ikinci yarısında maliyyə fonu uğurlu deyil. Mənasız xərclərə yol verməyin.
Romantik təmaslar üçün yaxşı zamandır. Sevdiyiniz insanla təmaslar sizi sevindirəcək. Dəvət aldığınız tədbirlərə qatılın. Yeni tanışlıqlar olacaq.
Axşam saatlarında normal istirahət edin.

Şir - Sayıq olun. Mühüm sənədlərin hazırlanmasında, hesabatların tərtibatında, həmkarlar və tərəfdaşlarla qarşılıqlı əlaqələrdə maksimal dərəcədə diqqətlə davranın. Texniki gecikmələr, avadanlığın sıradan çıxması istisna deyil.
Səbirli, təmkinli olun.
Günün ikinci yarısında həmsöhbətlərdən biri kobudluğu və tərbiyəsizliyi ilə sizi sinirləndirəcək. Cavabınız adekvat olmalıdır. İfrata varmayın.
Axşam saatlarında sizdən üzr istəyəcəklər.

Qız - Sağlam məntiqlə davranın, emosiyalara qapılmayın. Biznesdə və maliyyə məsələlərində riskli addımlar atmaq zamanı deyil. Nüfuzunuza zərbə vura biləcək insanlardan uzaq durun. Daşınmaz əmlak məsələlərinin həlli üçün əlverişli zamandır.
Günün ikinci yarısı bankda hesab açmaq, kredit almaq üçün münasib deyil. Yaxınlarınızla təmaslarda fikir ayrılıqları volüntarist qərarların qəbuluna səbəb olmamalıdır.
Lakonik danışın. Sürətlə hərəkət edin.

Tərəzi - Stabilliyə nail olmaq istəyiniz sizi prinsiplərinizdən bir addım da geri çəkilməməyə vadar edir. Yaxşı taktikadır. Status-kvonu saxlamaq, situasiyaya nəzarət imkanlarını mühafizə etmək imkanları var. Tərəfdaşlarla fikir ayrılıqları və ixtilaflar istisna deyil.
Günün ikinci yarısında ruhdan düşməyin. Davranışınızda zəruri dəyişikliklər etməkdən boyun qaçırmağınız yaxınlarınızda müəyyən narahatlıq və nigaranlıq yaradacaq. Mövqeyinizi arqumentlərlə müdafiə edin.
Axşam saatlarını sevdiyiniz insanla əylənərək keçirin.

Əqrəb - İşlərinizi qaydaya salın. Hədəfləri və məqsədləri təftiş edin. Yaxınlarınızla münasibətlərdə son vaxtlar gərginləşmələr vardısa, emosiyalarınıza hakim olun.
Düşünülməmiş addımlar atmayın. 
Günün ikinci yarısında həmkarlarla daha sıx təmaslar qurun. Kollektiv fəaliyyətdə fayda var. Böyük işlərə başlamaq üçün kiçik addım kifayətdir. Yetər ki, qərarlı olasınız.
İşdə ehtiyatsız açıqlamanız rəhbərliklə münasibətlərinizi gərə bilər. Yaxınlarınızdan inciməyin. İntiqam almağa da can atmayın.

Oxatan - Səhər saatları laübəli və qarışıqdır. Planlarda dəyişikliklər istisna deyil. Qarşınıza qoyduğunuz məqsədə çatmaq üçün vaxt və resurs qıtlığı hiss olunacaq. Maneələri dəf edin, ruhdan düşməyin. Pessimizmə qapılmayın.
Günün ikinci yarısında həll edə bilməyəcəyiniz çətinliklər yoxdur. Problemlərin çözümünə kreativ yanaşın. Ağır işi yarımçıq qoyaraq istirahət etməyin. Qətiyyətli və iradəli olsanız, uğur sizi gözləyir.
Yaxınlarınızdan dəstək alacaqsınız.

Oğlaq - Hisslərinizə hakim olun, spontan addımlar atmayın. Emosiyalar məntiqi üstələməməlidir. Heç bir halda aqressiv davranmayın, kobudluq etməyin. İşdə rəhbərliklə, tərəfdaşlarla, həmkarlarla rəvan danışın.
Günün ikinci yarısında daha təcrübəli həmkarlarla danışın. Onlardan məsləhət almaqdan çəkinməyin. Yaxşı bələd olmadığınız insanlarla söhbətdə əvvəlcədən bəlirlənmiş çərçivədən kənara çıxmayın.
Sevdiyiniz insanla ünsiyyətdə danışmaqdan daha çox qulaq asmağa üstünlük verin.

Dolça - Hazırda məşğul olduğunuz işi yarımçıq qoyaraq yeni planların gerçəkləşdirilməsinə başlamayın. Rəqibləri üstələmək üçün ətrafınızdakı situasiyanı tam dəyərləndirin.
Günün ikinci yarısında ən çətin şəraitdə belə, təmkinli davransanız, uğur qazanacaqsınız. Qarşınıza qoyduğunuz məqsədə çatmaq üçün daha aktiv davranmağınız gərəkdir. Kiçik problemlərə vaxt sərf edərək diqqətinizi əsas məsələdən yayındırmayın.
Yaxınlarınızla münasibətlərdə kritik olun. Kimsəni ideallaşdırmayın. Əks təqdirdə gözləntiləriniz sizi aldada bilər.

Balıqlar - Adi, rutin gündür. Ekstraordinar heç bir hadisə baş verməyəcək. Yaşanacaq olayların bir çoxunu əvvəlcədən təxminləmək mümkündür. Buna rəğmən maliyyə və maddi məsələlərlə bağlı çətinliklərin yaranması istisna deyil.
Günün ikinci yarısında gərəkli insanlarla əlaqələri işə salsanız, istənilən sahədəki çətinliyi aradan qaldırmaq olar. Şəxsi münasibətlərdə önəmli addım atmazdan əvvəl dəyər verdiyiniz insanın cavab reaksiyasını proqnozlaşdırmağa çalışın.

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA