Son 50 ilin ən yaxşı üç romanı — SORĞU

Son 50 ilin ən yaxşı üç romanı
23:42
21.10.2017
753
Mədəniyyət
A
Son 50 ilin ən yaxşı üç romanı hansıdır?

“Ölkə.Az” xəbər verir ki, kulis.az bu barədə yazıılarımız arasında sorğu keçirib. 

Cavabları təqdim edirik. Məlumat üçün bildirək ki, bəzi yazıçıların siyahısı üçlüyə sığışmayıb, yaxud onlar yalnız Azərbaycan ədəbiyyatından seçiblər.      
 
Fəxri Uğurlu
 
Qabriel Markes “Yüz ilin tənhalığı”,  Çingiz Aytmatov “Gün var əsrə bərabər”, Orxan Pamuk “Qara kitab”.
 
Nəriman Əbdürrəhmanlı
 
Q.Q.Markes “Yüz ilin tənhalığı”,  Otar Çiladze “Uğruma çıxan adam”, Orxan Pamuk “Mənim adım qırmızı”.
 
Rüstəm Kamal
 
Dino Buzatti “Tatar çölü”, İtalo Kalvino “Bir qış günü əgər bir yolçu”, Yevgeniy Vodolazkin “Lavr”, Kobe Abe “Qutu insan”
 
Aqşin Yenisey
 
Kobo Abe “Qumluqdakı qadın”, Günter Qrass “Tənəkə təbil”, Joze Saramaqo “İsanın İncili”.
 
Natiq Məmmədli
 
“Yüz ilin tənhalığı”. Yalnız Markes. Mən oxuduqlarımdan heç biri ona çata bilməz.
 
Elçin Hüseynbəyli
 
Düzü, bu cür təsnifatlar və qiymətləndirmələr ürəyimcə deyil. Mənimçün maraqlı mətn və yazıçılar var, ancaq "ən" epitetini sevmirəm. Cəlil Məmmədquluzadənin hekayələrini, Şalom Aleyxumun "Südçü Tevye"sini, Andrey Platonovun əsərlərini (siyahını uzatmaq olar) dönə-dönə və ləzzətlə oxuyuram. Bilmirəm, onlara ən yaxşı demək olar, ya yox. Həm də bunlar sizin sorğunuzun cavabı deyil. Çünki bu yazıçılar 100 ildir yoxdurlar. Yusif bəy Vəzirin (mənə görə müəllifin adı belədir, romanımda da bunu təsdiq eləmişəm) "Əli və  Nino" romanını da sevirəm, amma o da 100 il qabağın əsəridir. Sizə bir şey deyim. Orxan Pamuku hamı tərifləyir, amma mənə görə adi yazıçıdır. Ondansa Haruki Murakami daha cəlbedicidir. Əgər mütləq üç əsər seçməyimi istəyirsinizsə, məcburam öz ədəbiyyatımızdan deyim. Anarın "Beşmərtəbəli evin altıncı mərtəbəsi”, Elçin Hüseynbəylinin "141-ci Don Juan" romanı, Şərif Ağayarın "Gülüstan" romanı... Qalanları var e, amma yadıma düşmür. Hər halda "ən yaxşı" ifadəsi ilə razı deyiləm və bəlkə ona görə də cavablarım əndrabadi görünür.
 
Qismət
 
Son 50 ildən söhbət gedirsə, demək indiki əsrdən 17 il, ötən əsrdən 33 il götürürük, beləliklə, təxminən XX əsrin 70-ci illərindən bu yana yazılan romanlar arasından seçim etməliyik. Çətin məsələdir, çünki çox böyük həcmdən söhbət gedir, biz isə yalnız oxuduqlarımızdan (əldə edə bildiklərimiz) çıxış edə bilərik, bunlar isə həmişə azdır. Bu mənada mənim seçimdə də qaçılmaz şəkildə subyektiv və məhdud olacaq, üstəlik, üç romanla kifayətlənə bilməyəcəm. Mənim tələsik və sıxışdırılmış variantım belədir:
 
1. Vladimir Nabokov – “Ada və ya arzu” (1969)
2. Jorj Perek – “Həyatdan istifadə qaydaları” (1978)
3. İtalo Kalvino – “Əgər bir qış gecəsi bir səyyah...” (1979)
4. Salman Rüşdü – “Gecəyarısı uşaqları” (1980)
5. Milorad Paviç – “Xəzər lüğəti” (1984)
6. Pol Oster – “Nyu-York trilogiyası” (1987)
7. Culian Barns – “10,5 hissədə dünya tarixi” (1989)
8. Orhan Pamuk – “Qara kitab” (1990)
9. Roberto Bolano – “Vəhşi xəfiyyələr” (1998)
10. Enrike Vila-Matas – “Bartlbi və çevrəsi” (2000)
11. Cefri Yevgenidis – “Middlesex” (“Orta cins” kimi çevirmək olar) (2002)
12. Conatan Safran Foer – “Hər şey aydınlandı” (2002)
 
Cəlil Cavanşir
 
Don Delillo "Ağ gurultu", Milan Kundera "Ölümsüzlük", Lui de Berner "Kapitan Korellinin Mandalinası".
 
Sevinc Elsevər
 
"Mənim adım qırmızı", Orxan Pamuk, "Müharibənin qadın olmayan üzü" - Svetlana Alekseyeviç, "Qanköçürmə stansiyası" - Sabir Əhmədli... Sonuncuya povest deyirlər anma. Bunlar oxuduqlarımdı.  Ola bilsin oxumadığım əsərlər arasında daha yaxşıları var. Orxan Pamukun  6 romanını oxumuşam. Amma ən çox "Mənim adım Qırmızı" təsirləndirib.  Əsərin strukturu-filan.  Qərb-Şərq mövzusu. Amma 3 əsər seçmək çətinə salır adamı. Azərbaycanda son əlli ildə yazılan yaxşı əsərlərin sayı çoxdur.  Hətta son 20 ildə də yaxşı əsərlər yazılıb.
 
Cavid Zeynallı
 
Orxan Pamuk “Mənim adım qırmızı”, Mustafa Məstur “Tanrının ay üzündən öp”, Markes “Polkovnikə heç kim yazmır”
 
Kamran Nəzirli
 
Azərbaycan ədəbiyyatından İsmayıl Şıxlının "Dəli Kür" romanı,
Rus ədəbiyyatından Konstantin Paustovskinin "Həyat haqqında povest" romanı, dünya Ədəbiyyatında Qabriel Markesin "Gözlənilən bir qətlin tarixçəsi".
 
Mirmehdi Ağaoğlu
 
"Yüz ilin tənhalığı", "Gecəyarı uşaqları", "Qara kitab"
 
Ayxan Ayvaz
 
Culian Barns “Aqibət duyğusu”, Kazuo İşuquro “Məni əsla tərk etmə”, Orxan Pamuk “Məsumiyyət muzeyi”
 
Azad Yaşar
 
Çingiz Aytmatov “Gün var əsrə bərabər” (1980), Kobo Abe “Qutu insan” (1973), Frederik Beqbeder “Romantik eqoist” (2005)
 
Rəbiqə Nazimqızı
 
Markes “Yüz ilin tənhalığı”, Orxan Pamuk “Qara kitab”, Viktor Pelevin “Omon Ra”.
 
Mətləb Muxtarov
 
Qabriel Qarsiya Markes "Yüz ilin tənhalığı", Salman Rüşdi "Gecəyarı uşaqları", Milan Kundera "Ölümsüzlük"

ŞƏRH YAZ
0

Heydər Əliyev Mərkəzində Çin rəssamı Vanq Yuyanqın sərgisi açılıb — FOTO

Heydər Əliyev Mərkəzində Çin rəssamı Vanq Yuyanqın sərgisi açılıb
23:18
17.04.2018
994
Mədəniyyət
A
Aprelin 17-də Heydər Əliyev Mərkəzində müasir Çin incəsənətinin tanınmış nümayəndəsi, rəssam Vanq Yuyanqın (Wang Yuyang) "Unikallıq" adlı fərdi sərgisi açılıb.

"Ölkə.Az" Azərtaca istinadla xəbər verir ki, sərginin açılış mərasimində Heydər Əliyev Mərkəzinin direktoru Anar Ələkbərov, Çinin Azərbaycandakı səfiri Vey Cinhua, rəssam Vanq Yuyanq və kolleksiyaçı Con Dodeland çıxış ediblər.

Son dövrlər Çin müasir incəsənətinin çox inkişaf etdiyini bildirən Anar Ələkbərov bu incəsənətin nümunələrinin Azərbaycanda təqdim edilməsi üçün Heydər Əliyev Mərkəzi tərəfindən bir sıra qalereyalar, mədəniyyət mərkəzləri ilə əməkdaşlıq edildiyini bildirib. “2017-ci ildə Heydər Əliyev Mərkəzində təqdim edilən “Ulduzlar toplusu” adlı Çin müasir incəsənət sərgisində 20 rəssamın 40-dək əsəri nümayiş olunub. Bu gün həmin layihəni davam etdiririk”, - deyən Anar Ələkbərov sərginin təşkilində əməyi olan hər kəsə təşəkkürünü bildirib.

Eksperimental incəsənətin heyrətamizliyini nümayiş etdirən əsərlər

Çin və Azərbaycan arasında əlaqələrin inkişafından söz açan səfir Vey Cinhua Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 2012-ci ildə Çinə dövlət səfərindən sonra bu əlaqələrin daha da genişləndiyini, Heydər Əliyev Fondunun bu əlaqələrə öz töhfəsini verdiyini vurğulayıb. Sərginin açılışında iştirak etməkdən məmnunluğunu qeyd edən diplomat Heydər Əliyev Fonduna və Heydər Əliyev Mərkəzinə layihənin reallaşdırılmasına görə təşəkkürünü bildirib. “Heydər Əliyev Fondu ölkələr və xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmaları və dostluğu möhkəmləndirmək üçün elm, təhsil, mədəniyyət və idman sahələri üzrə beynəlxalq əməkdaşlığı gücləndirmək məqsədilə iş aparır”, - deyən səfir Heydər Əliyev Fondunun Azərbaycanda Çin mədəniyyətini və incəsənətini də fəal təbliğ etdiyini vurğulayıb.

Rəssamın Çinin məşhur Mərkəzi İncəsənət Akademiyasının gənc müəllimi olduğunu diqqətə çatdıran səfir deyib: “Onun əsərlərində elm, texnologiya və incəsənət bir nöqtədə birləşir. Bu, eksperimental incəsənətin heyrətamizliyini nümayiş etdirir”.

Kolleksiyaçı Con Dodeland çıxışında vurğulayıb ki, Vanq Yuyanqın əsərlərinin unikallığı onun incəsənət və elmi bir araya gətirməsindədir. “Vanq Yuyanqın əsərlərində elm hər bir yerdədir. Lakin bu, həmin əsərlərin qavranılmasını əsla çətinləşdirmir. Onun əsərlərində elm, incəsənət və poeziya öz əksini tapıb”, - deyən kolleksiyaçı rəssamın yaradıcılığında Ay planetinin nəinki elmi, mifoloji, həm də estetik bir işarəyə çevrildiyini bildirib.

Con Dodeland deyib ki, Heydər Əliyev Mərkəzinin xüsusi memarlıq üslubu ilə Vanq Yuyanqın əsərləri harmoniya təşkil edir.

Sərginin təşkilində əməyi olan hər kəsə təşəkkürünü bildirən rəssam Vanq Yuyanq Mərkəzin foyesində nümayiş olunan məşhur “Unikallıq” əsəri haqqında məlumat verib. Qeyd edib ki, bu əsərdə müəllifin həm Ay, həm də dünya barədə fikirləri əksini tapıb. Əsərdə dinamikanın çoxluğu, onu unikal edir.

Sərgidə təqdim edilən əsas eksponatın – "Unikallıq" (Singularity) əsərinin diametri 4 metrdir. Konstruksiya 300 addım mühərriki və 3000 LED lampadan ibarətdir. Əsərin kürə forması müxtəlif radiuslu 11 halqa vasitəsilə yaradılıb. "Təkərli" addım mühərrikləri fərqli sürətlərdə fərqli istiqamətlərə dönərkən LED lampalar müxtəlif vizual effektlər ortaya çıxarır.

Daha sonra “Unikallıq” əsərinin işıqları yandırılıb və tamaşaçılar tərəfindən maraqla izlənilib.

Tədbir iştirakçıları rəssamın digər əsərləri ilə də tanış olublar.

Sərgidə, həmçinin rəssamın "Elektrik", "Adsız-1" silsiləsindən heykəltəraşlıq nümunələri yer alır. Ekspozisiyada Vanq Yuyanqın "Ay" silsiləsindən rəsm əsərləri də nümayiş olunur.

Vanq Yuyanq 1979-cu ildə Çində anadan olub. O, Çinin Mərkəzi İncəsənət Akademiyası və Mərkəzi Dram Akademiyasında təhsil alıb. Hazırda Pekində Mərkəzi İncəsənət Akademiyasının Eksperimental İncəsənət Məktəbində dərs deyir.

Çinli rəssam əsərlərini yeni informasiya-kommunikasiya vasitələri ilə yaradır. Onun əsərləri Çin, Böyük Britaniya, Cənubi Koreya, Tailand, Avstriya, Avstraliya, İtaliya və ABŞ-da fərdi və birgə sərgilərdə nümayiş olunub.

"Unikallıq" sərgisi Heydər Əliyev Mərkəzində avqustun 31-dək davam edəcək.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Xalq artistinin Xan Şuşinskiylə 56 il əvvələ aid — ÖZƏL FOTOSU

Xalq artistinin Xan Şuşinskiylə 56 il əvvələ aid
12:35
17.04.2018
4883
Mədəniyyət
A
Xalq artisti Teymur Mustafayev əlli altı il əvvəl Xan Şuşinski ilə çəkdirdiyi fotonu "Ölkə.Az" saytına təqdim edib.

Sənətkar fotonun tarixçəsiylə bağlı əməkdaşımıza bunları deyib:

"Bu foto 1961-ci ildə Şuşada çəkilib. Mən Bakıya 1957-ci ildən gəlmişəm.  Elə ilk gəldiyim vaxtdan da Xan əmi mənə dəstək olub. Xan əminin dostları, sevənləri onu Şuşaya çağırmışdılar. Mənə Teymur bala deyərdi. Dedi ki, Teymur bala, sən də mənimlə get. Onun sözündən çıxmağa ixtiyarım nə idi? Onun ruhuna qurban olum mən".

Qeyd edək ki, sözügedən foto ilk dəfə dərc edilir.

Xan Şuşunskiylə foto

İntiqam VALEHOĞLU   
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA