Suriya: ABŞ Trampı gözləyir, Qərb gücsüzdür, Rusiya hegemonluq edir

Suriya: ABŞ Trampı gözləyir, Qərb gücsüzdür, Rusiya hegemonluq edir
11:40
06.12.2016
7803
Analitika
A

Suriyada Hələb üzərində Rusiyanın dəstəyi ilə hökumət qüvvələrinin əldə etdiyi uğurlar artıq Qərbi çətin vəziyyətdə qoyub.

Ölkə.Az Qərb mətbuatına istinadən Suriya ətrafında baş verənlərin qısa təhlilini təqdim edir.

Hələbdə Bəşər Əsəd qüvvələrinin ardıcıl qələbələri Qərbin Suriyanı itirməsi anlamına gəlir. Əsədin bu uğurları fonunda Qərb ölkələrinin verdiyi bəyanat Avropa İttifaqı və hazırki ABŞ rəhbərliyinin narahatlığını açıq-aşkar biruzə verir.

İlk olaraq narahatlığını biruzə verən Fransa oldu. Hadisələrə başqa cür təsir edə bilməyən rəsmi Paris BMT Təhlükəsizlik Şurasının təcili iclasını çağırmağı tələb etdi. Fransa humanitar böhranı bəhanə edərək Suriyada hərbi əməliyyatların 1 ay müddətinə dayandırılmasını təklif etdi. Heç bir dövlətdən dəstək ala bilməyən Fransa nəticədə bu müddəti 24 saata endirdi.

Rəsmi Paris həmçinin İŞİD terrorçularının Suriyada kimyəvi silahdan istifadə etməsi barədə Təhlükəsizlik Şurasının bəyanat verməsini və bu barədə qətnamə qəbul etməsini istəyir. Amma bu qətnamədə bir cümlədə əks olunmuş "Suriya hökuməti də bu silahdan istifadə edib" fikri işləri korlayır.

Onsuz da Şurada Rusiyanın vetosu ilə qəbul edilməyəcək qətnaməyə görə heç kim Moskva ilə yenidən üz-göz olmaq istəmir.

Üstəlik Fransa ən yaxın tərəfdaşlarından da dəstək ala bilmir.

Hələ soyuq müharibə dövründə ABŞ, Fransa və Böyük Britaniyanın yaratdığı Qərb İttifaqı isə Rusiya qarşısında aciz duruma düşüb.

Bu ölkələrin "qardaş" dedikləri Fransanı tək buraxmaları da səbəbsiz deyil.

Birincisi, gələn il Fransa da prezident seçkiləri keçiriləcək və Fransua Olland hakimiyyəti təhvil verəcək. Artıq seçkidə sürpriz nəticələrə alışmış tərəfdaşlar növbəti prezidentin kimliyi bilinənə qədər gözləməyi üstün tuturlar.

Böyük Britaniyanın başı isə öz daxili problemlərinə yönəlib. Breksitdən sonra London yağlı əlini hələ öz başına çəkməyin hayındadır.

ABŞ-da isə vəziyyət Trampcadır. Putinə qardaş deyib, miqrantları qovmaqla məşğul olacağını deyən Trampın Suriya ilə bağlı hələ bir proqramı yoxdur. "Biz heç bir yerdə "rəngli inqilab" etməyəcik" bəyanatı isə yalnız Bəşər Əsədi sevindirə bilər.

Barak Obama administrasiyasının bu gün verdiyi bəyanat isə "daldan atılan daş topuğa dəyər" məsəlinə bənzəyir. Dövlət Departamentinin "Hələbdə qələbə çalmaq Suriyada hər şey deyil" bəyanatı yalnız ucuz hədə-qorxuya, el dilində desək "gəlmə vuraram"a bənzəyir.

Hazırda təcrübəsi və diplomatik gedişləri ilə hamını mat qoyan Putin isə əlverişli vəziyyətdən istifadə edərək mövqelərini möhkəmləndirir. Artıq Hələbdə hərbi bazasını yerləşdirmək barədə planlar quran rəsmi Moskva "S-300" raket sistemlərini Hələbə göndərməklə ciddiliyini sübut etdi.

Suriyanın müsəlman qardaşları isə daha böyük qardaş olan ABŞ-ın ağzına baxır. Heç kim özünü yandırmamaq üçün gözləmə mövqeyində durur.

Rusiya və Bəşər Əsəd artıq Hələbdə son dayanacağa yaxınlaşır. Amma son dayanacağın hara olduğunu Putindən başqa heç kim bilmir.

Qərbin hay-küyünə, İŞİD-in və müxalif qüvvələrin göz yaşına isə Moskva inanmır.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

ABŞ Türkiyəni Rusiyaya “qısqanır”

ABŞ Türkiyəni Rusiyaya “qısqanır”
21:37
17.11.2017
695
Analitika
A
ABŞ hərbi hava qüvvələri müşavirinin müavini Hydi Qrant Türkiyə ilə bağlı açıqlama verib.

“Ölkə.Az” xəbər verir ki, açıqlamaya əsasən, əgər Türkiyə Rusiyadan “S-400” raket hücumundan müdafiə sistemini alsa, NATO texnologiyalarıəldə etmə imkanı məhdudlaşdırılacaq. Qrant Türkiyəyə “S-400” sistemləri mövzusunda xəbərdarlıq edib: "Əgər Türkiyə “S-400” alsa, NATO texnologiyaları əldəetmə imkanı məhdudlaşdırılacaq. Növbəti mərhələdə isə Türkiyənin “F-35” tipli 5-ci nəsil bombardman təyyarələri əldə etmə və istifadə imkanlarına qarşı tədbirlər görülə bilər".

“S-400” müqaviləsinin Türkiyə ilə NATO arasındakı hərbi əməkdaşlığa ciddi təsir edəcəyini qeyd edən Haydi NATO strategiyasının “S-400”sistemlərilə əməkdaşlığa icazə vermədiyini vurğulayıb. Əgər Türkiyə "S-400"ləri alsa, ABŞ-ın necə davranacağını hələ müəyyənləşdirmədiyini deyən Qrant davam edib: "Əvvəlcə müqavilənin həyata keçirilib-keçirilməyəcəyinə, gələcəkdə bir yerdə necə işləyəcəyiməzə baxacağıq. Amma hazırda bu sistemlərlə əməkdaşlıq etməyəcəyimizi söyləyə bilərəm".

Yayılan xəbərlərlə bağlı Türkiyə və Rusiya mətbuatında müxtəlif şərhlər yazılır. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, ABŞ bu və ya digər addımlarla Türkiyəyə təzyiqlər edir ki, Rusiya ilə əlaqələrini genişləndirməsin. Azərbaycanlı siyasətçilər isə məsələyə birmənalı yanaşmırlar. Politoloq Elxan Şahinoğlu “Ölkə.Az”a açıqlamasında bildirib ki, əslində verilən bəyanatlar Türkiyəyə qarşı təhdid və təzyiqlər kimi qiymətləndirilməməlidir. Onun fikrincə, ABŞ Türkiyə kimi müttəfiqini itirəcəyindən ehtiyatlandığı üçün bu tip addımlar atır.

“ABŞ-dan Türkiyəyə elə güclü təzyiq olduğunu düşünmürəm. Çünki Türkiyə eyni tipli raketləri NATO-dan almaq istəyirdi. Onlar Türkiyəyə bu tipli silahları satmırdılar. Ona görə də, Türkiyə hökuməti havadan müdafiə raketlərini Rusiyadan almağa məcbur oldu. Bu səbəbdən də, hazırda Amerikanın tələbi məntiqli deyil. Türkiyə NATO-ya lazımdır. Ona görə də, Amerikada təzyiq yox, narahatlıq bildirirlər. Bütün hallarda Amerika Türkiyənin NATO-dan çıxmasının təşəbbüskarı olmayacaq”, - deyə E.Şahinoğlu bildirib.

Ekspertin fikrincə, NATO Türkiyəyə qarşı ikili münasibət bəsləyir: “Türkiyə Rusiya ilə hərbi əməkdaşlığı getdikcə artırmaq fikrindədir. NATO buna görə Türkiyəyə qarşı təzyiqləri artıra bilməz. Çünki Türkiyə NATO-ya lazımdır. Lakin onların Türkiyəyə ikili münasibəti var. NATO təlimlərində Norveçdə qoyulan stenddə düşmənlərin fotoları asılıb. Fotolar içində Mustafa Kamal Atatürkün və Ərdoğanın şəkli olub. Bu səbəbdən də, Ankara Norveçdə keçirilən NATO təlimlərindən 40 hərbçisini geri çağırıb. Türkiyə Qərblə əməkdaşlıqda böhran yaşayır. Amerika Suriya məsələsində radikal kürdlərə dəstək verir. Avropa Birliyi də üzvlüyə qəbul etmir. Ərdoğan hökuməti də məcbur olub alternativ istiqamətlərə yönəlir. Bu istiqamətlərdən biri də Rusiya ilə hərbi və iqtisadi əməkdaşlığın genişlənməsidir”.

Ziya Səccad
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Putinlə Ərdoğan niyə tez-tez görüşür? — Prezidentlərin sirləri barədə POLİTOLOQ RƏYİ

Putinlə Ərdoğan niyə tez-tez görüşür?
22:27
16.11.2017
981
Analitika
A
Rusiya prezidenti Vladimir Putinlə türkiyəli həmkarı Rəcəb Tayyib Ərdoğan 7-ci dəfə görüşəcək.

"Ölkə.Az" xəbər verir ki, bu barədə Rusiya mətbuatı məlumat yayıb. Verilən məlumata görə, Rusiyanın Soçi şəhərində İran, Türkiyə və Rusiya arasında üçtərəfli Suriya müzakirələri keçiriləcək. Türkiyəni görüşdə prezident Ərdoğan təmsil edəcək. Bu, Ərdoğanın Putinlə 6-cı görüşü olacaq. Prezidentlərin görüşü 22 noyabr tarixinə planlaşdırılıb. İranı isə görüşdə prezident Ruhani təmsil edəcək.

Qeyd edək ki, 2017-ci il ərzində Ərdoğan Putinlə 6 dəfə görüşüb. Onlar arasında bu ilin 11 ayı ərzində 13 dəfə telefon danışığı olub. Bu isə iki ölkə tarixində rekord sayılır. Dünya mətbuatında vurğulanır ki, iki ölkə rəhbəri bu ilin son aylarında daha sıx münasibətdə olublar. Dünya siyasətçiləri məsələyə müxtəlif aspektdən yanaşırlar. Azərbaycanlı mütəxəssislər də iki ölkə rəhbərinin tez-tez görüşməsinə birmənalı yanaşmırlar. Politoloq Adıgözəl Məmmədov “Ölkə.Az”a açıqlamasında bildirib ki, Putinlə Ərdoğanın tez-tez görüşü əslində bir neçə səbəbdən baş tutur.

“Birinci məsələ iki ölkə rəhbərinin arasında fikir ayrılıqlarını olmasıdır. Hələlik Putin Ərdoğanla ümumi rəyə gələ bilmir. İranın dövlət başçısının da artıq bu müzakirəyə qoşulması Rusiyanın mövqeyini gücləndirəcək. Burada Bəşər Əsəd rejiminin reanimasiyasında söhbət gedir. Faktiki olaraq İŞİD-in sonuna çıxılıb. Bundan sonra Suriyanın gələcək taleyi müzakirə olunur. Etiraf etmək lazımdır ki, Suriyada əsas söz sahib Rusiyadır. Düzdür Suriyada PKK və YPG kimi kürd qruplaşmaları ABŞ tərəfindən çıxış edirlər. Onları da, başqa regionda olduğu kimi neytrallaşdırmaq çox asandır. Putin də, bu səbəbdən ümumi razılaşmaya can atır. O, çalışır ki, Ərdoğan Bəşər Əsədlə kontakta girsin. Ola bilsin ki, Əsədi keçid dövrü üçün saxlayırlar. Sonradan ölkə rəhbərliyinə başqası gətirilə bilər. Lakin hazırda Suriyada əsas Rusiyaya bağlı rejimin taleyi müzakirə olunur”, - deyə A.Məmmədov bildirib.

Ziya Səccad
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA