Tarixin ən qanlı qul üsyanı — Xilafət tarixində Bataqlıq üsyanı

Tarixin ən qanlı qul üsyanı
22:53
16.10.2018
3362
Maraqlı
A
Ərəb xilafəti müntəzəm olaraq 8-9-cu əsrdən başlayaraq ərazilərini genişləndirməyə, yeni torpaqlar tutmağa başladı. Təbii olaraq işğal edilən ərazilərdə zaman-zaman üsyanlar baş verirdi. Bu üsyanlar arasında ən maraqlılarından biri də qullar və qaraçılar üsyanı idi.

“Ölkə.Az”a bu barədə geniş məlumatı tarixçi-alim Əkbər Nəcəf verib.

Ərəblərin "Bataih" dedikləri Vasıt ilə Bəsrə arasındakı bataqlıq bölgə tarixin ən böyük və ən qanlı qullar üsyanına səhnə olub. 869-883-cü illər arasında cərəyan edən bu üsyanın lideri Əli ibn Məhəmməd olub. Maraqlıdır ki, bu adam özünə saxta bir şəcərə uyduraraq Əli nəslindən gəldiyini iddia etmişdir. Əslində ata tərəfdən Rabiə qəbiləsindən, ana tərəfdən Sindli bir cariəyə olan bu şəxsin 835-ci ildə anadan olduğu qeyd edilir.
Üsynaın səbəbi bataqlıq bölgədə Abbasilərin qul əməyinə əsaslanan ağır kənd təsərrüfatı işçiliyidir. Bu bölgədə şəkər və düyü istehsalı üçün on minlərlə sindli və afrikalı qara dərili qul kimi işlədilirdi. Halbuki, İslam hüquq sistemində "torpaq quldarlığı" qadağandır.
Üsyanın da başlıca iştirakçıları qaraçılar və zəncilər olublar. Onlardan Zutt adlanan qaraçılar müsəlmanların mədəni həyatında mühim rol oynayıblar. Belə ki, camışın Orta Şərq ölkələrinə yayılması onlar sayəsində gerçəkləşib. Qaraçı rəqsləri və Hind musiqi də onlar vasitəsilə bölgəyə yayılıb. Onları İraq bölgəsinə gətirən isə Həccac ibn Yusif olub.

Hikmət Həsənov
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

"Günün ilk yarısında işlər pis olmayacaq" — Günün qoroskopu

01:30
Bu gün
519
Maraqlı
A
"Ölkə.Az" Milli.Az-a istinadən dünyanın nüfuzlu və məşhur ulduz falları portalları "Horoscope" və "Astrology"yə istinadən bu günün qoroskopunu təqdim edir.

Qoç - pis zaman deyil. Günün ilk yarısında işlər pis olmayacaq. Önəmli məsələnin həllinə başlayın və onu vaxtında tamamlayın. Pullarınızı məntiqlə xərcləyin. Çoxdan başladığınız, amma yarımçıq qalmış layihəni başa vurmağa çalışın.
İşdə aktiv olun, işgüzar insan olun.
Günün ikinci yarısında yaxın ətrafınızdakı insanlarla təmaslarda aktiv olun. Axşam saatları romantik hisslər vəd edir. Sevdiyiniz insanla incə davranın. Könül qırmayın.
Axşam saatlarını açıq havada keçirin.

Buğa - Tələsməyin. Günün ilk yarısından effektiv hesab etməyə çalışın. Ən müxtəlif sahələrdə fəaliyyət üçün əlverişli zamandır. Sizə inanan insanların etimadını doğruldun.
Bilik və bacarıqlarınızı göstərin. Yaxın ətrafınızdakı insanlar mənəvi dəstək və maddi yardım istəyi ilə sizə müraciət edəcəklər.
Günün ikinci yarısında qarşı tərəfdə özünüzlə bağlı xoş təəssürat yaratmaq üçün izafi çalışmağa ehtiyac yoxdur. Təbii davranmaq yetər. Kiməsə bənzəməyə can atmayın.

Əkizlər - rutin işləri yarımçıq qoymayın. Yeni məlumatlar və ya informasiyalar əldə etməyə çalışın. Danışıqların aparılması, müqavilələrin və anlaşmaların imzalanması üçün əlverişli zamandır. Əsas məsələ bütün riskləri hesablamaq, avantüralara qatılmamaqdır. Yeni layihəni reallaşdırmağa tələsməyin.
Günün ikinci yarısında ailə üzvlərindən biri sizdən inciyəcək. Maliyyə məsələsi ilə bağlı anlaşılmazlıq, hətta ittihamlar istisna deyil. Səbrli olun, təmkinli davranın.
Emosional qərar ağır fəsadlar verə bilər.

Xərçəng - sizin üçün yeni sahədə nabələd insan kimi davranmayın. Peşəkar fəaliyyət müstəvisində bilik və bacarıqlarınızı artırmağa çalışın. Əmək prosesini intensivləşdirmək üçün ideyalara ehtiyac var. Məhsuldarlığı artırın.
Günün ikinci yarısında səhhətinizin qayğısına qalın. Yaxınlarınızdan birinin yardıma, köməyə ehtiyacı var. Qayğıkeş olsanız, münasibətlər inkişaf edəcək. İdmanla məşğul olmaq üçün pis zaman deyil.
Axşam saatlarında maraqlandığınız işlə məşğul ola bilərsiniz.

Şir - ünsiyyət və sosial fəallığın bol olacağı gündür. Nikbin, şən olun. Ən ağır, rutin, darıxdırıcı işlər belə sizi ruhdan salmamalıdır. Maliyyə əməliyyatlarında, xüsusilə də sərmayə yatıranda və ya kiməsə pul verəndə sayıq davranın.
Yaxın gələcəklə bağlı planları günün ikinci yarısında hazırlamaq, nəzərdən keçirmək olar. Uzaq yola çıxırsınızsa, yaxşı hazırlıq görün. Rəqibləri və bədxahları üstələmək imkanları var.
Axşam saatlarında romantik görüş istisna deyil.

Qız - qarışıq, laübəli, çox çətin gündür. Çalışdığınız kollektivdə əks cins mənsubu ilə münasibətləriniz gəriləcək. Ehtiyatlı olun, rəqiblər fəallaşıblar. Sərvaxt davranın, ətrafınızda baş verən hadisələri diqqətlə izləyin.
Günün ikinci yarısında sizdən sui-istifadə etməyə can atanlar olacaq. Yaxşı bələd olmadığınız insana etibar etməyin. Yeni tanışlarla ünsiyyətdə sayıq olun.
Niyyət və istəklərinizi dəqiqləşdirin. Yaxın gələcəklə bağlı planlarınızı müəyyənləşdirin. Gərəksiz hisslər və mənasız əlaqələrdən qurtulun. Əlaqələr sizi qayğılandırmamalıdır.

Tərəzi - praktiki məsələlərin həlli üçün münasib zamandır. Daşınmaz əmlakla bağlı problem yaranıbsa, onun çözümünü sabaha ertələyin. Aktiv müdaxilə tələb edən situasiya yaranacaq. Fəqət, narahat olmayın. İntellektual potensialınız yüksəkdir.
Günün ikinci yarısında qarşınıza çıxan səddi dəf etmək üçün standart olmayan metodu seçin. Ailədə münasibətlərdə harmoniyaya nail olmaq üçün güzəştlərə meylli davranmaq gərəkdir. Axşam saatlarında birgə əyləncəyə və ya gəzintiyə yollanmaq olar.

Əqrəb - intellektual və ya yaradıcı fəaliyyətlə məşğul olanlar üçün pis zaman deyil. Gəlirlərin artırılması, maddi məsələlərin uğurlu həlli mümkündür. İşlə bağlı çoxlu səfərlər etməli olacaqsınız. Yolda diqqətli davranın.
Günün ikinci yarısında qohumlarla ünsiyyət zamanı alicənab davranın. Sizi çoxdan bəri narahat edən problemi müzakirə etmək olar. Yeni əlaqələrdə qarşı tərəfə bələd olmağa çalışın. Romantik tanışlıqlar isə gözlənilən nəticələri verməyəcək.

Oxatan - cari problemlərin həlli ilə məşğul olun. Maliyyə məsələlərini vaxtında həll edin. Ailə büdcəsinin planlaşdırılmasında səlis qərarlar qəbul edin. Ünsiyyət zamanı maraqlarınızın təminatına önəm verin. İşdə statusunuzu artırın. Zərurət yaranarsa, rəhbərliklə də danışıqlar aparın.
Günün ikinci yarısında boş söhbətlərə, dedi-qodulara qatılmayın. Yerinə yetirəcəyinizə əmin olmadığınız vədlər verməyin.
Yaxınlarınızla münasibətlərdə gərginliyin yaranması istisna deyil. Sözlərinizə fikir verin, iradlar və tənqidlərə əl atmayın.
Axşam saatlarını sakit ortamda keçirin.

Oğlaq - yaşam potensialınızın səviyyəsi yüksəkdir. İradəli və qətiyyətli olun. İntuisiyanız güclənəcək. Verbal olaraq informasiyalar alacaqsınız. Kommersiya fəaliyyəti üçün yaxşı zamandır. Vədləri və öhdəlikləri unutmayın.
Günün ikinci yarısında hadisələrə təsir imkanlarına malik şəxslə təmasları aktivləşdirin. Saatlar keçdtikcə ailədə problemlər, yaxınlarınızdan birinin səhhətində problemlər istisna deyil.
Əlavə işlərə və qayğılara hazır olun. Eqoistcəsinə davranmayın.

Dolça - yeni ideyalar və innovasiyaların tətbiqi üçün əlverişli zamandır. Köhnə problemlərdən birini həll edə bilərsiniz. Çətinlikləri aradan qaldırmaq üçün orijinal metodlardan istifadə edin.
Tənhalığa, tərki-dünyalığa, fatalizmə meylli olmayın.
Günün ikinci yarısında intuisiyanıza güvənin. Qanunsuz əməl törətməyin. Yaxşı bələd olmadığınız insanlardan uzaq durun.
Axşam saatlarını yaxın dostlarla keçirmək olar. Rasionunuza fikir verin. Qida zəhərlənməsi riski var.

Balıqlar - fəaliyyət sahənizlə bağlı önəmli qərarlar qəbul etmək üçün əlverişli gündür. Yeni tanışlıqlar, mühüm danışıqlar ola bilər. Yeni dostluq əlaqələri yaranacaq. Qəfil hədiyyə və ya gəlir istisna deyil. Yaxın ətrafınızdakı insanlara təsiriniz artacaq.
Günün ikinci yarısında eqoist olmayın. Dəyər verdiyiniz insanlardan birindən sui-istifadə etməyin.
Axşam saatlarını tanışlar və həmfikirlərlə keçirə bilərsiniz. Subaysınızsa, konsertə və ya kluba yollanın. Normal istirahət edin.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Sümükləri möhkəmləndirən 6 ərzaq — SİYAHI

Sümükləri möhkəmləndirən 6 ərzaq
01:01
Bu gün
420
Maraqlı
A
Uzun zaman belə düşünülürdü ki, sümükləri qüvvətləndirən əsas maddə kalsiumdur. Ona görə də uşaq vaxtı dişlərin və sümüklərin möhkəm olması üçün təbaşir yeyirdik. Amma məlum olub ki, tək bir kalsium maddəsi kifayət etmir. Bu elementdən başqa sümüklərin və dişlərin möhkəmləndirilməsi üçün insana, həmçinin, fosfor, maqnezium, sink, mis, vitaminlər və minerallar vacibdir.

"Ölkə.Az" medicina.az-a istinadən sümükləri möhkəmləndirmək üçün lazım olan ərzaqları təqdim edir:

1. Tərəvəzlər (zülal mənbəyi, dəmir və kalsium, K və C vitaminləri)

Kalsium, maqnezium, kalium, dəmir və digər minerallar təbii bitki tərkibli qidalarda bol miqdarda olur. Əsasən də yaşıl rəngli tərəvəzlərin möhkəmləndirdiyi məlumdur. Yalnız ispanaq və türşəng göyərtiləri tərkibində olan oksalat turşusu səbəbindən adı çəkilən mineralları mənimsəməyə mane olur.

2. Zülal tərkibli qidalar (heyvan mənşəli qidalar, paxlalılar, soya)

Zülal sümüklərin möhkəm olması üçün əvəzolunmaz maddə hesab edilir. Uzun müddət belə bir fikir mövcud olub ki, rasiona daxil olan heyvan mənşəli qidalar osteporozun inkişafına səbəb ola bilər.  
Amma elmi tərəfdən sübut edilib ki, bu ehtimal səhvdir. Bir çox insanlar bir çox səbəblərdən qida rasionlarına heyvanı qidalar daxil etmirlər. Bu isə insanların seçimlərinə bağlıdır.

3. Bulyonlar (mineral mənbəyi)

Bir çox yeməklər ənənəvi olaraq bulyonda hazırlanır. İş burasındadır ki, bulyonlar az odda uzun müddət bişdiyinə görə tərkibində bol miqdarda minerallar olur. Bu isə bulyonu çox qidalı və faydalı edir.  

4. Tam toxum (maqnezium mənbəyi)

Qəhvəyi düyü, arpa, qarabaşaq, yulaf kimi tam toxumların tərkibində B qrup vitaminləri və lif olan ən yaxşı karbohidrat mənbəyidir.
Tam toxumlar orqanizmi lazım olan kalori ilə təmin edir ki, nəticədə orqanizmin onun enerji əldə etmək üçün zülala olan tələbatı azalır. Bundan əlavə tam toxumlar yaxşı maqnezium mənbəyidir ki, bu da orqanizmdə kalsiumun yaranmasına səbəb olur.

5. Mikroelementlərlə zəngin ərzaqlar
Çərəzlər və toxumların bir sıra üstün cəhətləri var. Onlar yalnız əvəzolunmaz yağ turşusu mənbəyi deyil həm də orqanizm umun vacib olan zülal, bor, dəmir, fosfor, maqnezium kimi maddələrlə də təmin edir.

6. "Sağlam yağlar" (K və D vitamini qaynağıdır)

Təəccüblü olsa da, bu yağlar sümüklər üçün böyük əhəmiyyət daşıyır.

Dietoloqların fikrincə, hər orta yaşlı qadına gün ərzində 65 qr yağ tələb olunur. Bu isə cəmi 1-2 x/q təşkil edir. Ekspertlər bildirirlər ki, orqanizmdə olan balansı qorumaq üçün tərkibində yağ olan müxtəlif ərzaqlardan istifadə etmək lazımdır.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA