Təklənən ABŞ, hücum edən Rusiya — Tramp-Putin qardaşlığının sirri

Təklənən ABŞ, hücum edən Rusiya
11:11
07.12.2016
48195
Analitika
A

Rusiya Suriyada qələbəsini bayram edə bilər. Bu ölkədə gedən proseslər artıq belə deməyə əsas verir.

Ölkə.Az Suriya ətrafında gedən Rusiya-Qərb qarşıdurmasının gedişatı və nəticələrini təqdim edir.

Xatırladaq ki, ötən gün təqdim etdiyimiz "Suriya: ABŞ Trampı gözləyir, Qərb gücsüzdür, Rusiya hegemonluq edir" yazısında Rusiyanın Suriyada Qərbi qabaqladığını və öz şərtlərini diqtə etdiyini yazmışdıq.

Bir gün sonra baş verən proses isə artıq rəsmi Moskvanın Suriyada qələbə çaldığını işarə edir.

Ötən gecə Rusiya və Çin BMT Təhlükəsizlik Şurasının iclasında Hələblə bağlı qətnaməyə veto qoyub. Hadisələrin belə cərəyan edəcəyini demək olar ki, bütün dünya bilirdi. Amma vetodan sonra Rusiyanın bəyanatı maraqlı idi: "Biz bu həftə ABŞ-la Hələbdə qalan müxalif qüvvələri və terrorçuların taleyini müzakirə edəcəyik. Açıq surətdə bəyan edirik ki, şəhərdə qalan bütün qüvvələr terrorçu hesab ediləcək və birmənalı olaraq məhvə məhkumdur".

Bu artıq Rusiyanın ABŞ-ı öz şərtləri ilə danışıqlar masasına oturmağa məcbur etməsidir. 

Rusiyanın bu açıqlamasından sonra gözlər ABŞ-a dikilir. Cavab özünü gözlətmir.

ABŞ dövlət departamentinin rəsmi nümayəndəsi Mark Toner bəyan edir ki, rəsmi Vaşinqton Moskva ilə danışıqlara hazırdır. Amma...

İşin əmması isə olmur. Vaşinqtonun tələbi sadədir. Konstruktiv danışıqlar.

Artıq torbadakı pişiyin başı görünməyə başlayır. ABŞ anlayır ki, Hələbdən sonra növbə bütün Suriya, hətta İraqa çata bilər. Rusiya anti-terror əməliyyatları çərçivəsində İŞİD-i qovmaq bəhanəsi ilə bu ölkəyə də soxula bilər. Onsuz da Hələbdən rus gözü ilə baxanda Mosul elə də uzaq görünmür.

ABŞ-ı əslində qorxuya salan da elə budur: İraqın itirilməsi. Rəsmi Vaşinqton onsuz da əlini Suriyadan üzüb.

İraq və Suriyadakı tərəfdaşlarının ona arxa çevirməsi Obamanı çox narahat edir.

Rusiyanın "Hələbdən çıxın" tələbindən sonra 3000-ə yaxın döyüşçünün silahı yerə qoyduğu xəbər verilir. Bu döyüşçülərin əksəriyyətinin müxalif qüvvələr olması Qərbin dayaqlarının nəinki zəifləməsi, hətta yox olması anlamına gəlir.

Putini maddi cəhətdən zəiflətməyə çalışan Qərb qartalın caynağının itiliyini deyəsən unudub.

Okeanın o tayını elə öz silahı ilə vuran rəsmi Moskva isə boş oturmur.

Beləki, Qərbin masadan qovduğu rəsmi Ankaranı öz masasına dəvət edən Rusiya bununla böyük bir üstünlüyə yiyələnmiş olur. Suriyadan sonra Ankara və Moskva İraqa girsə, baş verə biləcək hadisələr dünya nizamının dəyişməsi ilə nəticələnəcək. Biri sağdan, biri soldan, beləliklə İraqda nə İŞİD qalacaq, nə də qeyrisi.

Üstəlik vaxtilə rusların dayılıq etdiyi PKK-nın da Moskvanın sözündən çıxmayacağı sirr deyil. Ərdoğanın ərəb dünyasındakı nüfuzu və Şimali İraq Kürd Muxtariyyatı ilə münasibətləri də Putinin xeyrinə olan məsələdir.

Bərzani ABŞ-ın ona vəd etdiyi müstəqillik konfetinə kənardan baxmaqdan bezib. Müstəqillik olmasa belə, bütöv İraqa sahib olmaq isə daha şirin görünür.

Rusiyanın isə planları işləyir. Suriyada sülhü bərqarar edib Bəşər Əsədin qisas əməliyyatına dəstək vermək rəsmi Moskvanın xeyrinədir. Partizan müharibəsinin başlayacağı Suriyada guruldayacaq olan silahların səsi Rusiyanın büdcəsində eşidiləcək. Bu isə ABŞ-ın neft qiyməti siyasətinin iflası deməkdir.

Onsuz da OPEC sözə baxmır. ABŞ-ın təsirinə baxmayaraq ərəb şeyxləri büdcələrinin qeydinə qalmağı daha üstün tuturlar. Ərdoğanın sözlərini qulaqlarında sırğa edən şeyxlər bu ayın sonunda yəqin ki, istehsalı azaltmaqla neftin qiymətinə bir neçə onluq dollar artım edəcəklər.

ABŞ-ın əlində olan dolların uçot dərəcəsini artırması isə bütün bunların yanında kölgədə qalacaq. Çünki artıq ABŞ-ın qarşısında dollardan imtinaya hazırlaşan 4 dünya nəhəngi var - Rusiya, Çin, İran və Türkiyə.

Deyəsən Tramın Putinə "qardaş" deməsinin sirri ortaya çıxır axı..

Amil Hacıyev
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

ABŞ Türkiyəni Rusiyaya “qısqanır”

ABŞ Türkiyəni Rusiyaya “qısqanır”
21:37
17.11.2017
695
Analitika
A
ABŞ hərbi hava qüvvələri müşavirinin müavini Hydi Qrant Türkiyə ilə bağlı açıqlama verib.

“Ölkə.Az” xəbər verir ki, açıqlamaya əsasən, əgər Türkiyə Rusiyadan “S-400” raket hücumundan müdafiə sistemini alsa, NATO texnologiyalarıəldə etmə imkanı məhdudlaşdırılacaq. Qrant Türkiyəyə “S-400” sistemləri mövzusunda xəbərdarlıq edib: "Əgər Türkiyə “S-400” alsa, NATO texnologiyaları əldəetmə imkanı məhdudlaşdırılacaq. Növbəti mərhələdə isə Türkiyənin “F-35” tipli 5-ci nəsil bombardman təyyarələri əldə etmə və istifadə imkanlarına qarşı tədbirlər görülə bilər".

“S-400” müqaviləsinin Türkiyə ilə NATO arasındakı hərbi əməkdaşlığa ciddi təsir edəcəyini qeyd edən Haydi NATO strategiyasının “S-400”sistemlərilə əməkdaşlığa icazə vermədiyini vurğulayıb. Əgər Türkiyə "S-400"ləri alsa, ABŞ-ın necə davranacağını hələ müəyyənləşdirmədiyini deyən Qrant davam edib: "Əvvəlcə müqavilənin həyata keçirilib-keçirilməyəcəyinə, gələcəkdə bir yerdə necə işləyəcəyiməzə baxacağıq. Amma hazırda bu sistemlərlə əməkdaşlıq etməyəcəyimizi söyləyə bilərəm".

Yayılan xəbərlərlə bağlı Türkiyə və Rusiya mətbuatında müxtəlif şərhlər yazılır. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, ABŞ bu və ya digər addımlarla Türkiyəyə təzyiqlər edir ki, Rusiya ilə əlaqələrini genişləndirməsin. Azərbaycanlı siyasətçilər isə məsələyə birmənalı yanaşmırlar. Politoloq Elxan Şahinoğlu “Ölkə.Az”a açıqlamasında bildirib ki, əslində verilən bəyanatlar Türkiyəyə qarşı təhdid və təzyiqlər kimi qiymətləndirilməməlidir. Onun fikrincə, ABŞ Türkiyə kimi müttəfiqini itirəcəyindən ehtiyatlandığı üçün bu tip addımlar atır.

“ABŞ-dan Türkiyəyə elə güclü təzyiq olduğunu düşünmürəm. Çünki Türkiyə eyni tipli raketləri NATO-dan almaq istəyirdi. Onlar Türkiyəyə bu tipli silahları satmırdılar. Ona görə də, Türkiyə hökuməti havadan müdafiə raketlərini Rusiyadan almağa məcbur oldu. Bu səbəbdən də, hazırda Amerikanın tələbi məntiqli deyil. Türkiyə NATO-ya lazımdır. Ona görə də, Amerikada təzyiq yox, narahatlıq bildirirlər. Bütün hallarda Amerika Türkiyənin NATO-dan çıxmasının təşəbbüskarı olmayacaq”, - deyə E.Şahinoğlu bildirib.

Ekspertin fikrincə, NATO Türkiyəyə qarşı ikili münasibət bəsləyir: “Türkiyə Rusiya ilə hərbi əməkdaşlığı getdikcə artırmaq fikrindədir. NATO buna görə Türkiyəyə qarşı təzyiqləri artıra bilməz. Çünki Türkiyə NATO-ya lazımdır. Lakin onların Türkiyəyə ikili münasibəti var. NATO təlimlərində Norveçdə qoyulan stenddə düşmənlərin fotoları asılıb. Fotolar içində Mustafa Kamal Atatürkün və Ərdoğanın şəkli olub. Bu səbəbdən də, Ankara Norveçdə keçirilən NATO təlimlərindən 40 hərbçisini geri çağırıb. Türkiyə Qərblə əməkdaşlıqda böhran yaşayır. Amerika Suriya məsələsində radikal kürdlərə dəstək verir. Avropa Birliyi də üzvlüyə qəbul etmir. Ərdoğan hökuməti də məcbur olub alternativ istiqamətlərə yönəlir. Bu istiqamətlərdən biri də Rusiya ilə hərbi və iqtisadi əməkdaşlığın genişlənməsidir”.

Ziya Səccad
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Putinlə Ərdoğan niyə tez-tez görüşür? — Prezidentlərin sirləri barədə POLİTOLOQ RƏYİ

Putinlə Ərdoğan niyə tez-tez görüşür?
22:27
16.11.2017
981
Analitika
A
Rusiya prezidenti Vladimir Putinlə türkiyəli həmkarı Rəcəb Tayyib Ərdoğan 7-ci dəfə görüşəcək.

"Ölkə.Az" xəbər verir ki, bu barədə Rusiya mətbuatı məlumat yayıb. Verilən məlumata görə, Rusiyanın Soçi şəhərində İran, Türkiyə və Rusiya arasında üçtərəfli Suriya müzakirələri keçiriləcək. Türkiyəni görüşdə prezident Ərdoğan təmsil edəcək. Bu, Ərdoğanın Putinlə 6-cı görüşü olacaq. Prezidentlərin görüşü 22 noyabr tarixinə planlaşdırılıb. İranı isə görüşdə prezident Ruhani təmsil edəcək.

Qeyd edək ki, 2017-ci il ərzində Ərdoğan Putinlə 6 dəfə görüşüb. Onlar arasında bu ilin 11 ayı ərzində 13 dəfə telefon danışığı olub. Bu isə iki ölkə tarixində rekord sayılır. Dünya mətbuatında vurğulanır ki, iki ölkə rəhbəri bu ilin son aylarında daha sıx münasibətdə olublar. Dünya siyasətçiləri məsələyə müxtəlif aspektdən yanaşırlar. Azərbaycanlı mütəxəssislər də iki ölkə rəhbərinin tez-tez görüşməsinə birmənalı yanaşmırlar. Politoloq Adıgözəl Məmmədov “Ölkə.Az”a açıqlamasında bildirib ki, Putinlə Ərdoğanın tez-tez görüşü əslində bir neçə səbəbdən baş tutur.

“Birinci məsələ iki ölkə rəhbərinin arasında fikir ayrılıqlarını olmasıdır. Hələlik Putin Ərdoğanla ümumi rəyə gələ bilmir. İranın dövlət başçısının da artıq bu müzakirəyə qoşulması Rusiyanın mövqeyini gücləndirəcək. Burada Bəşər Əsəd rejiminin reanimasiyasında söhbət gedir. Faktiki olaraq İŞİD-in sonuna çıxılıb. Bundan sonra Suriyanın gələcək taleyi müzakirə olunur. Etiraf etmək lazımdır ki, Suriyada əsas söz sahib Rusiyadır. Düzdür Suriyada PKK və YPG kimi kürd qruplaşmaları ABŞ tərəfindən çıxış edirlər. Onları da, başqa regionda olduğu kimi neytrallaşdırmaq çox asandır. Putin də, bu səbəbdən ümumi razılaşmaya can atır. O, çalışır ki, Ərdoğan Bəşər Əsədlə kontakta girsin. Ola bilsin ki, Əsədi keçid dövrü üçün saxlayırlar. Sonradan ölkə rəhbərliyinə başqası gətirilə bilər. Lakin hazırda Suriyada əsas Rusiyaya bağlı rejimin taleyi müzakirə olunur”, - deyə A.Məmmədov bildirib.

Ziya Səccad
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA