Terror hücumları indi qrup səviyyəsindən fərdi səviyyəyə düşüb, bu isə terror aktlarını asanlaşdırır — Türkiyəli araşdırmaçı alimin şərhi

Terror hücumları indi qrup səviyyəsindən fərdi səviyyəyə düşüb, bu isə terror aktlarını asanlaşdırır
13:28
07.11.2017
1548
Analitika
A
ABŞ-da baş verən son terror hadisələri, Səudiyyə Ərəbistandakı həbslər və helikopter qəzasında bir şahzadə və yüksək vəzifəli şəxslərin ölümü, ABŞ-ın Yaxın Şərqdəki siyasəti və Türkiyənin "Yeni Dünya Nizamı"ndakı mövqeyi ilə bağlı Ölkə.Az-ın suallarını araşdırmacı alim, Hakan Kıyıcı cavablandırıb:

Araşdırmacı alim öncə ABŞ-da son zamanlarda baş verən hücumlara münasibət bildirib:

"ABŞ ötən həftə iki dəfə terror hücumlarına məruz qaldı. Bir həftə öncə Manhettendə baş verən hadisəni həyata keçirən şəxsin 7 ildir ABŞ-da yaşayan 29 yaşındakı özbek əsilli Seyfulla Saipov olduğu məlum oldu. İki gün əvvəl kilsəyə edilən son hücum isə 26 yaşındakı David Patrick Kelley tərəfindən edilib. Bu təcavüzkar profillərin ən vacib məqamları hücumları gerçəkləşdirən şəxslərin "Tənha Qurd" strategiyası ilə hərəkət etməsidir. Bu səbəbdən də onlar təhlükəsizlik və kəşfiyyat xidmətlərinin təhlükəsizlik radarına düşməyiblər. Bu iki hücumun ən maraqlı hissəsi ondan ibarətdir ki, ilk hücumu edən şəxsin İŞİD adına bu hərəkət etdiyi ortaya çıxıb, ikinci hücumun niyə baş verdiyi hələ aydın deyil. Ancaq ikinci hücumu edən şəxs Hərbi hava qüvvələrindən işdən çıxarıldıqdan sonra 2009-2013-cü illərdə "İncil" məktəbində müəllimlik edib, bu da təcavüzkarın həddindən artıq xristian baxışlara malik olduğunu göstərir. Bu iki hücumun terrorizm baxımından ən əhəmiyyətli göstəricisi terror hücumlarının indi qrup səviyyəsindən fərdi səviyyəyə qədər aşağı düşməsi və fərdi şəxsiyyətlərin terrorist hücumların asanlaşdırılmasında rol oynayacağıdır. Bu iki hücumun bənzərləri Avropada da yaşana bilər. Sonrakı dövrlərdə sağçı və radikal qruplar, belə hücumları fərdi səviyyələrə endirmək, təhlükəsizlik, Kəşfiyyat Xidmətləri radarlarından asanlıqla qaçmaq üçün belə hücumlar etmək istəyəcəklər. Bundan əlavə, terror hücumları edənlərin profillərinə baxdığımız zaman 24-29 yaşlı təcavüzkarların sayının dünyada artmaqda olduğu görüləcəkdir. Türkiyədəki terror təşkilatlarına baxdığımızda, terrorçuların bu yaş qrupunda olduğu təyin olunub. Buna görə gələcək hücumların qarşısını almaq üçün yaş qrupları, sosial status və ailə kökləri birlikdə qiymətləndirilməlidir.

"Yeni Dünya Nizamı", Səudiyyə Ərəbistanı, ABŞ və Türkiyənin bu Nizamda harada yer almasını təhlil etmək üçün Obamanın Doktrinasına baxmaq faydalıdır deyən araşdırmaçı alim, bildirib ki, Obama 2001-ci il Əfqanıstan, 2003-cü il İraq müdaxiləsi və 2008-ci il Beynəlxalq İqtisadi Böhranın Avropanı sarsıtdığı və dünyada bir anda ən yüksək səviyyədə anti-amerikanizm olduğu dönəmdə prezident seçildi:

"Göründüyü kimi, Obama administrasiyası ABŞ-ın uzun müddət iqtisadi və siyasi baxımdan qlobal liderliyini saxlaya bilməyəcəyini anladı. 2007-ci ildə Münhen Təhlükəsizlik Zirvəsində, Vladimir Putinin ABŞ-ın liderliyindəki beynəlxalq münasibətlərin dəyişməsi təklifi 1 il sonra Çin və Almaniya tərəfindən dəstəkləndi. Çünki Hərbi və siyasi cəhətdən zəifləyən ABŞ-ın nizamlayıcı funksiyalarını bu ölkələr öz üzərlərinə götürməyə başladı. Obama iqtidarı ən azından öz hegemonluğunu qorumaq və hərbi varlığını davam etdirmək üçün Yaxın Şərq, Mərkəzi və Cənubi Asiyada yerli müttəfiqlərlə əlaqəni gücləndirdi, onlara silah və pul yardımları etdi. Beləliklə, ABŞ Almaniya, Rusiya və Çin kimi aktyorların yerli güclərlə əlaqəyə girməsini əngəlləmiş oldu. Trump bu siyasətin son tətbiqedicisidir. ABŞ hərbi qüvvələrini bölgədən çəkdikcə özünə yaxın olan qüvvələrin bölgədə fəaliyyətə keçməsinə çalışır. Suriyadakı kürdləri, İraqdakı şiələri və Səudiyyə Ərəbistandakı Səud sülaləsini dəstəkləyərək, digər güclərin regionda fəallaşmasını əngəlləmiş olur. Çünki qısa zamanda ABŞ-ın yenidən böyük güc ola bilməsi bu yerli aktyorların həyatda qalmasına bağlıdır. Bu səbəbdən Birləşmiş Ştatlar bu yerli qrupları silahlandırır və siyasi dəstək verir. Səudiyyə Ərəbistandakı son baş verən hadisələr də bunu sübut edir".

Səudiyyə Ərəbistandakı son baş verən hadisələrə toxunan Hakan Kıyıcı qeyd edib ki, baş verən helikopter qəzası daha çox Korrupsiya Komissiyasının qurulması və Mülayim İslam ifadələri, Səud krallığının yenilənmə səyini göstərməkdədir, ancaq bu səy ayrıca Səud ailəsinin irəliləyən dövrlərdə də taxtda qala bilməsi üçün ABŞ-dan asılı olacağını deməyə əsas verir:

"Bu səbəblə bu son baş verənləri Trampın Səudiyyə Ərəbistanına son səfəri ilə əlaqələndirmək lazımdır".

Türkiyənin "Yeni Dünya Nizamı"ndakı mövqeyinə gəldikdə isə araşdırmaçı alim bildirdi ki, Türkiyə bu "Yeni Dünya Nizamı" içərisində özünə yeni siyasi sahələr açmaq məcburiyyətindədir:

"Ötən il Türkiyədəki terror hücumları və uğursuz hakimiyyət çevrilişinə cəhd təşəbbüsü Türkiyəni daxili siyasətə önəm verməyə məcbur etdi. 2011-ci il Suriyadakı vətəndaş müharibəsindən sonra ölkədəki terror hücumları daha da artmağa başladı. Hücumların çoxunun Suriyadan gələn və ya orda PKK və ya İŞİD tərəfindən yetişdirilmiş şəxslər tərəfindən reallaşdırılması Türkiyəni "Fırat Qalxanı" əməliyyatlarını başlamağa məcbur etdi və əməliyyat nəticəsində Gaziantep, Kilis, Mersin və Urfa bölgəsi üçün bir terror qalxanı yaradılmış oldu. İdlib əməliyyatı isə bu qarşıya qoyulan məqsədin ikinci mərhələsidir.

Ancaq bu əməliyyatları reallaşdırarkən Türkiyə ən əhəmiyyətli müttəfiqi olan ABŞ tərəfindən tənqidlərə məruz qaldı. ABŞ Türkiyənin terror təşkilatı kimi tanıdığı PKK, YPG və FETÖ/PDY-yə siyasi və hərbi dəstək verməyə davam edir. Çünki ABŞ Türkiyənin bölgədə fəallığını nəzərə alıb, rəsmi Ankaranın daxili siyasətə önəm verməsini və başının daxili çəkişmələrə qarışmasını istəyir. ABŞ bilir ki, Türkiyə xaricə siyasətə önəm verməsə o çox rahat şəkildə Suriya və İraqda özünə yaxın qüvvələrin bölgədə yaşamasını və güclənməsini təşil edə biləcək. Son zamanlar ABŞ səfiri ilə Türkiyə höküməti arasında yaşanan böhran FETÖ/PDY üzvlərinin Türkiyəyə təslim edilməməsi və ABŞ-ın hələ də PKK-nı silahlandırmasından qaynaqlanır. Türkiyənin qlobal ölçüdə düşündürən əsas məsələ İŞİD-ə qoşulub və onlar tərəfində döyüşmüş şəxslərlə yanaşı, PKK və MLKP tərəfindən döyüşmüş şəxslərin ölkəyə dönməsidir.  Türkiyədə yaxın günlərdə terrorçularla bir sırada döyüşən şəxslərin özlərinə yeni radikal qruplar tapıb, yenidən terror aktları törəcəyi mütləqdir. Bu mümkün hücumlar isə Türkiyənin qlobal səviyyədə təsirinin azaldılmasına yönəldiləcək".

Səxavət Məmməd
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

“Paşinyann daha pozucu və təxribatçı siyasət aparmağa çalışır”

“Paşinyann daha pozucu və təxribatçı siyasət aparmağa çalışır”
00:56
10.06.2018
5721
Analitika
A
Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyanın Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərində yaradılmış qondarma rejimin Dağlıq Qarabağ münaqişənin nizamlanması ilə bağlı danışıqlarda tərəf kimi iştirak etməli olduğu barədə bəyanatının məqsədi danışıqları uzatmaqdan başqa bir şey deyil.

"Ölkə.Az" xəbər verir ki, bunu Trend-ə açıqlamasında "Bakı Xəbər" qəzetinin baş redaktoru Aydın Quliyev deyib.

Baş redaktor bildirib ki, N.Paşinyan yeni vəzifəsində özünü konstruktiv göstərməyə cəhd etsə də, əslində özündən əvvəlki hakimiyyətdən daha aqressiv, daha pozucu və təxribatçı siyasət aparmağa çalışır:

"Paşinyan bu gün Qarabağ probleminin həlli üçün illərdən bəri formalaşmış danışıqlar formatını dəyişməyə cəhd edir. Onun qondarma rejimin danışıqlar prosesində tərəf kimi iştirakı ilə bağlı iddiası formatı dəyişmək cəhdidir. Bilirsiniz ki, ATƏT-in Minsk qrupunun mandatına uyğun olaraq münaqişənin tərəfləri Azərbaycan və Ermənistan, münaqişənin maraqlı tərəfləri isə Dağlıq Qarabağın Azərbaycan və erməni icmalarıdır. Danışıqlar da Azərbaycan və Ermənistan arasında gedir. Bu format çərçivəsində Azərbaycan indiyə qədər Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin əsl mahiyyəti barədə dünyada lazımi rəy yarada bilib. Bütün dünya bilir ki, Dağlıq Qarabağ Azərbaycanın torpağıdır, Ermənistan təcavüzkardır, Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ regionu və ətraf 7 rayonu işğal altındadır. Dünya artıq qəbul edir ki, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi Azərbaycanın ərazi bütövlüyü çərçivəsində və ilkin olaraq status-kvonun dəyişdirilməsi şərtii lə həll olunmalıdır. Bu gün Paşinyan bu fikri ortaya atmaqla formalaşmış həmin siyasi və hüquqi çərçivəni dəyişməyi hədəfləyib. Burada da məqsəd Dağlıq Qarabağ münaqişəsində danışıqlar prosesini yubatmaqdan başqa bir şey deyil. Paşinyan indi də qondarma rejimi dünyaya müstəqil subyekt kimi tanıtmağa cəhd edir. Bu da danışıqları pozan, qeyri-konstruktiv hərəkətdir və indiyə qədər əldə olunmuş nəticələri alt-üst etmək məqsədi güdür. Çox güman ki, Minsk qrupunun həmsədrləri bunu anlayacaq və Paşinyanın bu siyasətinin qarşısında lazımi maneələri qoyacaq".

Ekspert qeyd edib ki, bu gün dünya Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin əsl mahiyyətini anladığı üçün Azərbaycan yalnız substantiv danışıqlara hazırdır:

"Vaxt uzatmaq, vaxt itirmək Azərbaycana sərf etmir. Paşinyanın məqsədi bu substantiv danışıqlardan yayınmaqdır. Amma məqsədinə çata bilməyəcək".

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

İlham Əliyev sərəncam imzaladı — Nazirə iki müavin təyin etdi

İlham Əliyev sərəncam imzaladı
15:43
02.06.2018
65351
Analitika
A
İqtisadiyyat naziri Şahin Mustafayevə iki müavin təyin edilib.

"Ölkə.Az"ın APA-ya istinadən xəbər verir ki, Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin imzaladığı sərəncamlar ilə Sahibkarlığa Kömək Milli Fondunun icraçı direktoru Şirzad Abdullayev və Azərbaycanda İxracın və İnvestisiyaların Təşviqi Fondunun (AZPROMO) prezidenti Rüfət Məmmədov nazir müavini təyin edilib. 

Qeyd edək ki, Şirzad Abdullayev  1970-ci ildə anadan olub. O, Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetini iqtisadçı ixtisası üzrə, Bakı Dövlət Universitetini hüquqşunas ixtisası üzrə bitirib. Almaniya Federativ Respublikasında Berlin İqtisadiyyat Məktəbi və Almaniya Tətbiqi Elmlər İnstitutunda əlavə təhsil alıb. Ş.Abdullayev uzun müddət bank sistemində işləyib, 2003-2008- ci illərdə Mərkəzi Bankın Bank nəzarətinin hüquqi təminatı şöbəsinin rəisi, 2008-ci ildən İqtisadiyyat Nazirliyinin Sahibkarlığa Kömək Milli Fondunun icraçı direktoru olub.

İqtisadi elmləri doktoru, monoqrafiyaların, dərs vəsaitlərinin müəllifi, Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin professorudur. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin müvafiq sərəncamları ilə "Dövlət qulluğunda fərqlənməyə görə” və"Tərəqqi” medalları ilə təltif edilib. 

R. Məmmədov isə Bakı Dövlət Universitetində Beynəlxalq hüquq ixtisası üzrə bakalavr, Almaniyanın Drezden Texniki Universitetində Avropa inteqrasiyası hüququ ixtisası üzrə magistr təhsili alıb. O, 2007-2010-cu illərdə Avropa İttifaqının Azərbaycan Respublikasına Beynəlxalq Texniki Yardımı üzrə Koordinasiya Bürosunda icraçı direktor, 2010-cu ildən İqtisadiyyat Nazirliyində şöbə müdirinin müavini, 2011-ci ildən Azərbaycanda İxracın və İnvestisiyaların Təşviqi Fondunda (AZPROMO) müxtəlif vəzifələrdə çalışıb, son təyinatdan əvvəl isə AZPROMO-nun rəhbəri olub.
 

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA