Trampın uzun səyahətinin gizlin səbəbləri — Politoloq rəyi

Trampın uzun səyahətinin gizlin səbəbləri
22:24
07.11.2017
435
Analitika
A
ABŞ prezidenti Donald Tramp prezidentliyi dövründə ilk dəfə olaraq həyat yoldaşı Melaniya Trampla rəsmi şəkildə uzun səfərə çıxıb.

Trmapın bu səfəri ABŞ prezidentlərinin 25 il ərzində Asiyaya etdiyi ən uzun səfər olacaq. Çünki 25 il ərzində Amerika rəhbərlərindən heç kim bu uzun müddətdə Asiyada rəsmi səfərdə olmayıb. Səfər noyabr ayının 5-dən 14-nə qədər davam edəcək. Səfər ərəfəsində Tramp bir neçə Asiya ölkəsini ziyarət edəcək. O, 5 noyabrda Yaponiyada, 6-7 noyabrda Cənubi Koreyada, 8 noyabrda Çində olacaq. Noyabrın 10-da isə Vyetnama gedəcək. Orada beynəlxalq tədbirdə iştirak edəcək. Noyabrın 12-dən 14-nə qədər isə Filippində olacaq.

ABŞ rəhbərinin uzun səfəri dünya siyasətçilər tərəfindən müxtəlif səbəblərlə əlaqələndirilir. əsas səbəb kimi isə Şimali Koreya məsələsi göstərilir. Azərbaycanlı siyasətçilər də, Trampın uzun səfərinin kökündə Şimali Koreya münaqişəsinin dayandığını düşünürlər. Politoloq Sülhəddin Əkbər “Ölkə.Az”a açıqlamasında bu səfərin müxtəlif səbəblərdən qaynaqlandığını bildirib. Onun sözlərinə görə, səfərin əsas səbəbi Şimali koreyadır.

“ABŞ prezidenti Donald Trampın səfəri nəylə nəticələnəcək, bunu tarix göstərəcək. Səfər çərçivəsində mühüm görüşlərin olacağı gözlənilir. Əsas da Trampın Putinlə görüşüdür. Bu görüşün proqramında Şimali Koreya mövzusu dayanır. Hazırda ABŞ-ın milli təhlükəsizliyi baxımından qorxusu Şimali Koreyadır. Bu məsələnin dinc yolla həllində Rusiyanın müəyyən ümidləri var. Bu baxımdan iki ölkə rəhbərinin görüşü əhəmiyyət kəsb edir. Bundan başqa, Çin rəhbərliyilə də yüksək səviyyədə görüşlər planlaşdırılıb. Həmin görüşlər də Şimali Koreya probleminin həllində əhəmiyyətli ola bilər”, - deyə ekspert bildirib.

Sülhəddin Əkbərin fikrincə, səfərin ikinci əsas məqsədi ticarət marağıdır: “Məlumdur ki, Tramp seçildikdən sonra ABŞ üçün Asiya və Sakit Okean Hövzəsi ölkələrilə sərbəst ticarət məsələsində problemlər yarandı. O, ikitərəfli anlaşmalara önəm verəcəyini bildirdi. Buna səbəb dünya bazarında böyük çəkiyə sahib olan Çinlə ticarəti balanslaşdırmaq idi. Tramp bu hədəfə nə dərəcədə nail olacaq, bunu demək çətindir. Bu görüşün də digər məqsədi, Amerikanın Asiya ölkələrilə ikitərəfli ticarət sövdələşməsinə getmək niyyətidir. Əsas məqsəd dünya ticarət savaşında ABŞ-ın uğur qazanmasına nail olmaqdır”.

Siyasətçi səfərdə Trampın şəxsi maraqlarının da olduğunu düşünür: “Trampın ölkə daxilində reytinqi getdikcə düşür. Onun hazırkı vəziyyəti xoşagələn deyil. Rusiyanın 2016-cı ildə seçkilərə müdaxiləsi Amerikanın gündəmini zəbt edib. Hazırda əhalinin də Trampa olan etibarı çox azdır. Cəmiyyətdə 65 faizdən çox insan ona güvənmir. Bu səfərin digər məqsədi də, diqqəti həmin məsələlərdən yayındırmaq ola bilər”.

Ziya Səccad
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

ABŞ Türkiyəni Rusiyaya “qısqanır”

ABŞ Türkiyəni Rusiyaya “qısqanır”
21:37
17.11.2017
641
Analitika
A
ABŞ hərbi hava qüvvələri müşavirinin müavini Hydi Qrant Türkiyə ilə bağlı açıqlama verib.

“Ölkə.Az” xəbər verir ki, açıqlamaya əsasən, əgər Türkiyə Rusiyadan “S-400” raket hücumundan müdafiə sistemini alsa, NATO texnologiyalarıəldə etmə imkanı məhdudlaşdırılacaq. Qrant Türkiyəyə “S-400” sistemləri mövzusunda xəbərdarlıq edib: "Əgər Türkiyə “S-400” alsa, NATO texnologiyaları əldəetmə imkanı məhdudlaşdırılacaq. Növbəti mərhələdə isə Türkiyənin “F-35” tipli 5-ci nəsil bombardman təyyarələri əldə etmə və istifadə imkanlarına qarşı tədbirlər görülə bilər".

“S-400” müqaviləsinin Türkiyə ilə NATO arasındakı hərbi əməkdaşlığa ciddi təsir edəcəyini qeyd edən Haydi NATO strategiyasının “S-400”sistemlərilə əməkdaşlığa icazə vermədiyini vurğulayıb. Əgər Türkiyə "S-400"ləri alsa, ABŞ-ın necə davranacağını hələ müəyyənləşdirmədiyini deyən Qrant davam edib: "Əvvəlcə müqavilənin həyata keçirilib-keçirilməyəcəyinə, gələcəkdə bir yerdə necə işləyəcəyiməzə baxacağıq. Amma hazırda bu sistemlərlə əməkdaşlıq etməyəcəyimizi söyləyə bilərəm".

Yayılan xəbərlərlə bağlı Türkiyə və Rusiya mətbuatında müxtəlif şərhlər yazılır. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, ABŞ bu və ya digər addımlarla Türkiyəyə təzyiqlər edir ki, Rusiya ilə əlaqələrini genişləndirməsin. Azərbaycanlı siyasətçilər isə məsələyə birmənalı yanaşmırlar. Politoloq Elxan Şahinoğlu “Ölkə.Az”a açıqlamasında bildirib ki, əslində verilən bəyanatlar Türkiyəyə qarşı təhdid və təzyiqlər kimi qiymətləndirilməməlidir. Onun fikrincə, ABŞ Türkiyə kimi müttəfiqini itirəcəyindən ehtiyatlandığı üçün bu tip addımlar atır.

“ABŞ-dan Türkiyəyə elə güclü təzyiq olduğunu düşünmürəm. Çünki Türkiyə eyni tipli raketləri NATO-dan almaq istəyirdi. Onlar Türkiyəyə bu tipli silahları satmırdılar. Ona görə də, Türkiyə hökuməti havadan müdafiə raketlərini Rusiyadan almağa məcbur oldu. Bu səbəbdən də, hazırda Amerikanın tələbi məntiqli deyil. Türkiyə NATO-ya lazımdır. Ona görə də, Amerikada təzyiq yox, narahatlıq bildirirlər. Bütün hallarda Amerika Türkiyənin NATO-dan çıxmasının təşəbbüskarı olmayacaq”, - deyə E.Şahinoğlu bildirib.

Ekspertin fikrincə, NATO Türkiyəyə qarşı ikili münasibət bəsləyir: “Türkiyə Rusiya ilə hərbi əməkdaşlığı getdikcə artırmaq fikrindədir. NATO buna görə Türkiyəyə qarşı təzyiqləri artıra bilməz. Çünki Türkiyə NATO-ya lazımdır. Lakin onların Türkiyəyə ikili münasibəti var. NATO təlimlərində Norveçdə qoyulan stenddə düşmənlərin fotoları asılıb. Fotolar içində Mustafa Kamal Atatürkün və Ərdoğanın şəkli olub. Bu səbəbdən də, Ankara Norveçdə keçirilən NATO təlimlərindən 40 hərbçisini geri çağırıb. Türkiyə Qərblə əməkdaşlıqda böhran yaşayır. Amerika Suriya məsələsində radikal kürdlərə dəstək verir. Avropa Birliyi də üzvlüyə qəbul etmir. Ərdoğan hökuməti də məcbur olub alternativ istiqamətlərə yönəlir. Bu istiqamətlərdən biri də Rusiya ilə hərbi və iqtisadi əməkdaşlığın genişlənməsidir”.

Ziya Səccad
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Putinlə Ərdoğan niyə tez-tez görüşür? — Prezidentlərin sirləri barədə POLİTOLOQ RƏYİ

Putinlə Ərdoğan niyə tez-tez görüşür?
22:27
16.11.2017
941
Analitika
A
Rusiya prezidenti Vladimir Putinlə türkiyəli həmkarı Rəcəb Tayyib Ərdoğan 7-ci dəfə görüşəcək.

"Ölkə.Az" xəbər verir ki, bu barədə Rusiya mətbuatı məlumat yayıb. Verilən məlumata görə, Rusiyanın Soçi şəhərində İran, Türkiyə və Rusiya arasında üçtərəfli Suriya müzakirələri keçiriləcək. Türkiyəni görüşdə prezident Ərdoğan təmsil edəcək. Bu, Ərdoğanın Putinlə 6-cı görüşü olacaq. Prezidentlərin görüşü 22 noyabr tarixinə planlaşdırılıb. İranı isə görüşdə prezident Ruhani təmsil edəcək.

Qeyd edək ki, 2017-ci il ərzində Ərdoğan Putinlə 6 dəfə görüşüb. Onlar arasında bu ilin 11 ayı ərzində 13 dəfə telefon danışığı olub. Bu isə iki ölkə tarixində rekord sayılır. Dünya mətbuatında vurğulanır ki, iki ölkə rəhbəri bu ilin son aylarında daha sıx münasibətdə olublar. Dünya siyasətçiləri məsələyə müxtəlif aspektdən yanaşırlar. Azərbaycanlı mütəxəssislər də iki ölkə rəhbərinin tez-tez görüşməsinə birmənalı yanaşmırlar. Politoloq Adıgözəl Məmmədov “Ölkə.Az”a açıqlamasında bildirib ki, Putinlə Ərdoğanın tez-tez görüşü əslində bir neçə səbəbdən baş tutur.

“Birinci məsələ iki ölkə rəhbərinin arasında fikir ayrılıqlarını olmasıdır. Hələlik Putin Ərdoğanla ümumi rəyə gələ bilmir. İranın dövlət başçısının da artıq bu müzakirəyə qoşulması Rusiyanın mövqeyini gücləndirəcək. Burada Bəşər Əsəd rejiminin reanimasiyasında söhbət gedir. Faktiki olaraq İŞİD-in sonuna çıxılıb. Bundan sonra Suriyanın gələcək taleyi müzakirə olunur. Etiraf etmək lazımdır ki, Suriyada əsas söz sahib Rusiyadır. Düzdür Suriyada PKK və YPG kimi kürd qruplaşmaları ABŞ tərəfindən çıxış edirlər. Onları da, başqa regionda olduğu kimi neytrallaşdırmaq çox asandır. Putin də, bu səbəbdən ümumi razılaşmaya can atır. O, çalışır ki, Ərdoğan Bəşər Əsədlə kontakta girsin. Ola bilsin ki, Əsədi keçid dövrü üçün saxlayırlar. Sonradan ölkə rəhbərliyinə başqası gətirilə bilər. Lakin hazırda Suriyada əsas Rusiyaya bağlı rejimin taleyi müzakirə olunur”, - deyə A.Məmmədov bildirib.

Ziya Səccad
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA