"Türkiyə dövlətçiliyi ciddi sınaq qarşısındadır" — Politoloq

17:28
17.08.2016
3083
Siyasət
A

Türkiyə Rusiyaya "İncirlik" aviabazasından istifadə etməsinə icazə verə bilər

Bunu Rusiyanın Federasiya Şurasının beynəlxalq işlər üzrə komitəsinin üzvü İqor Morozov deyib. Onun sözlərinə görə, Türkiyə Suriyada antiterror əməliyyatlarının aparılması üçün Rusiyanın Hərbi-Kosmik Qüvvələrinə “İncirlik” aviabazasından istifadə etməsinə icazə verə bilər.

İqor Morozov bildirib ki, demək olmaz ki, Rusiyanın "İncirliyə" ehtiyacı var, lakin bu cür qərar Türkiyənin terrorçulara qarşı mübarizədə Rusiya ilə əməkdaşlığa sözdə yox, əməldə hazır olması kimi səciyyələndirmək olar.

Son zamanlar Türkiyə ilə Qərb arasında söz dueli getdikcə qızışır. Türkiyə bu addımı atarsa nələr baş verə bilər?

Türkiyə-Rusiya və ABŞ-Türkiyə münasibətləri barədə politoloq Qabil Hüseynli Ölkə.Az-a danışıb:

"Böyük mütəfəkkirlərdən biri demişdir ki, "Rusiyanı ağılla dərk etmək olmaz". Hazırda Rusiyanın hərəkətlərini ağılla dərk etmək, məntiqlə yozmaq çox çətindir. Rusiya hərbi təyyarələri İranın Həmadan hərbi bazasında yerləşdirilib. Rusiya Xəzər dənizində təlimlər keçdikdən sonra Azərbaycana yaxın bir ərazidən Suriyanı raket atəşinə tutmaq fikrinə düşüb. Əsas hədəf də Hələb şəhəridir. Hələbdə Suriya Azadlıq Ordusunun qoşunları yerləşir. Demək ola ki, İŞİD-çilər Hələbdə yox dərəcəsindədir. Rusiya həm də Aralıq dənizinə hərbi armada göndərib və oradan da Suriyanı raket atəşinə tutub. Rusiyalı ekspertlərin bir çoxusu bildirir ki, bu bombardmanlar bir növ yeni silahların sınaqdan çıxardılmasıdır. Digət tərəfdən Rusiyanın keçirdiyi hərbi əməliyyatlar Bəşər Əsəd rejimini möhkəmləndirmək və Suriyanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi məqsədi güdür.

Rusiya ambisiyalarını həyata keçirmək üçün bütün vasitələrdən istifadə edir və ona da nail olur. Bu məsələdə ən təhlükəli məqam "İncirlik" hərbi hava bazasıdır. "İncirlik" NATO-nun hərbi bazasıdır. Oranı NATO icarəyə götürüb, ancaq orada olan mühəndis qurğuları, texnika, hər şey ABŞ-a məxsusdur. "İncirlik" bazasının qorunmasını da ABŞ həyata keçirir. Bunun müqabilində də, Türkiyəyə icarə haqqı verirlər. Bəzən Türkiyə hərbi hava qüvvələri bu bazadan istifadə edir. "İncirlik" strateji bir bazadır. Həmin bazada ABŞ-ın atom bombaları yerləşdirilib. "İncirlik" hərbi bazasını Rusiya yalnız havadan müşahidə edə bilir. Rusiyanın "İncirlik" hərbi bazasına buraxılması çox qeyri-adi, ciddi beynəlxalq rezonans doğura biləcək hadisə olar.

Orada təkcə söhbət bazadan istifadədən getmir. Burada həm də ABŞ hərbi hava qüvvələrinin prestiji məsələsi ortaya qoyulur. ABŞ üçün Türkiyənin, İraqın və Suriyanın bir hissəsini kəsib kürd dövləti yaradıb, orada "İncirlik"dən də böyük baza tikməsi vaxt aparsa da, çətin bir iş deyil. Türkiyə bu tip qərarları necə qəbul edir, anlamaq olmur. Türkiyədə bu tip qərarlar, yəni bütöv xalqın gücünə, mənafeyinə toxunan qərarlar bir şəxsin iki dodağının arasından çıxan sözə bağlıdırsa, bu hansı demokratiyaya uyğudur, nə də insan haqlarına. Türkiyədə baş verən son dəyişikliklər sırf Ərdoğanın iradəsi ilə həyata keçirilir. Bunun Türkiyə konstitusiyasına, hakimiyyət bölgüsü prinsipinə uyğun olduğu qənaətində deyiləm. Əgər NATO üzvü olan bir ölkə, NATO-nun strateji obyektlərindən birinə, NATO-nun bir nömrəli düşmənini buraxmaq istəyirsə, bu artıq bütün qırmızı xəttləri ötüb keçməkdir.

Bu həm də, Türkiyə dövlətçiliyini ciddi sınaqlara məruz qoymaqdır. ABŞ kinli bir dövlətdir. ABŞ ona edilən yaxşılığı da unutmur, pisliyi də unutmur. "İncirlik" hərbi bazasına Rusiya hərbi təyyarələrinin buraxılması hərbi qarşıdurmaya səbəb ola bilər. Bu məsələlərdə ABŞ-ın asta səslə danışmasına baxmaq düzgün deyil. ABŞ qəzəblənsə istənilən dövləti məhv edər. NATO üzvü olan Türkiyə də hələ ki, Rusiyadan bir şey əldə edə bilməsə də, sadacə Putinlə görüşməsi ilə bu hərəkəti edirsə bu çox təəccübləndiricidir.

Ərdoğan Putini Suriyada əli qana batmış adam, Bəşər Əsədi xalqına qarşı soyqırım siyasəti həyata keçirmiş bir adam adlandırırdı. Düzdür, bu siyasətdir, siyasətdə dəyişiklik ola bilər, ancaq bu qədər sürətlə dəyişiklik lüzumsuzdur. Türkiyəni kəskin sınaq qarşısında qoymaq düzgün deyil. Bu addım Rusiyanın bölgədə möhkəmlənməsinə səbəb olacaq. Bununla da Rusiya Yaxın Şərqdə nəzarəti ələ keçirəcək. Rusları bu qədər yaxına buraxmaq olmaz. Rusların güclənməsi xatirinə kimlərsə düşünürsə ABŞ zəifləyəcək, bu tamamilə yanlış hesablamadır".

Səxavət Məmməd
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

“Hökumət qarşısında vəzifə qoymuşam” — İlham Əliyev

“Hökumət qarşısında vəzifə qoymuşam”
01:23
Bu gün
95
Siyasət
A
“Xarici dövlət borcumuz çox aşağı səviyyədədir - ümumi daxili məhsulun cəmi 17 faizini təşkil edir. Bu göstəriciyə görə biz dünya miqyasında doqquzuncu yerdəyik. Onu da bildirməliyəm ki, bizdən daha yaxşı nəticəsi olan ölkələrin bəziləri o ölkələrdir ki, onlara, ümumiyyətlə, xaricdən heç bir kredit verilmir. Ona görə də onların yüksək pillədə olması əlbəttə ki, obyektiv mənzərəni əks etdirmir”.

“Ölkə.Az” xəbər verir ki, bu sözləri dövlətimizin başçısı İlham ƏIiyev oktyabrın 15-də keçirilən iqtisadi müşavirədə söyləyib.

Prezident qeyd edib ki, biz dünya miqyasında xarici borcun aşağı səviyyəsinə görə qabaqcıl yerdəyik:

“Bunu bir daha demək istəyirəm, mən hökumət qarşısında vəzifə qoymuşam ki, biz xarici dövlət borcumuzu ildən-ilə azaldaq və gələn ilin büdcəsində bu, nəzərdə tutulur”.

İlham Əliyev sözlərinə əlavə edib ki, inflyasiya çox aşağı səviyyədədir, 2 faizdən bir qədər çoxdur:

“Nəzərə almalıyıq ki, bu il çox ciddi və böyük sosial paket reallaşdı - 4 milyon 200 mindən çox insanın maddi vəziyyəti yaxşılaşdı, pensiyalar, əməkhaqları, müavinətlər artırıldı. Yəni, bu məqsədlər üçün milyardlarla manat vəsait xərclənib və bu vəsait sosialyönümlü istiqamətə nəzərdə tutulurdu. Buna baxmayaraq, inflyasiya çox aşağı səviyyədədir. Bu, çox yaxşı göstəricidir. Əhalinin gəlirləri yenə də inflyasiyanı əhəmiyyətli dərəcədə üstələyir”.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

“Şişirdilmiş rəqəmlər versələr, öz cəzalarını alacaqlar” — İlham Əliyevdən dövlət qurumlarına XƏBƏRDARLIQ

“Şişirdilmiş rəqəmlər versələr, öz cəzalarını alacaqlar”
22:57
16.10.2019
598
Siyasət
A
“Gələn ilin büdcəsi ilə əlaqədar tapşırıqlar verildi. Hökumət üzvləri artıq neçə vaxtdır ki, işləyirlər. Deməliyəm ki, gələn ilin büdcəsi həm sosialyönümlü, həm də investisiyayönümlü olmalıdır. Biz gələn il də ciddi sosial proqramlar icra edəcəyik, əhalinin yaşayış səviyyəsini yaxşılaşdırmaq üçün önəmli addımlar atılacaq, infrastruktur layihələrinin icrası ilə əlaqədar kifayət qədər vəsaitimiz olmalıdır”.

“Ölkə.Az” xəbər verir ki, bunu Prezident İlham Əliyev oktyabrın 15-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında iqtisadi müşavirədə dilə gətirib.

Dövlət başçısı bildirib ki, gələn ilin xərclərinə çox böyük diqqətlə baxılmalıdır:

“Burada şəffaflığı tam təmin etmək üçün hökumət gərək təkliflər versin. Tezliklə, ilin sonuna qədər bu təkliflərə baxılacaq. Beləliklə, əminəm ki, biz eyni həcmdə olan işi az vəsaitlə icra edə bilərik. Buna nail olmaq üçün, ilk növbədə, şəffaflıq, dövlət nəzarəti və ictimai nəzarət olmalıdır. Bütün dövlət qurumlarına deyirəm, yoxsa onlar pis öyrəşiblər.

Hər ilin sonunda büdcə müzakirə olunarkən, sifarişlər göndərirlər. Özü də orada şişirdilmiş rəqəmlər öz əksini tapır, havadan götürülmüş rəqəmlər. Onlardan soruşanda ki, misal üçün bənd tikmək, yol çəkmək, kabel çəkmək bu qədər vəsait barədə rəqəmi haradan götürürsən!? Havadan. Sonra araşdırma aparılır, görünür ki, şişirdiblər. Nəyə görə şişirdiblər? Aydın məsələdir nəyə görə. Buna da son qoyulmalıdır.

Ona görə Maliyyə Nazirliyi, İqtisadiyyat Nazirliyi, - bunu təkcə onların boynuna atmaq olmaz, - hökumət də nəzarətçi kimi şişirdilmiş bütün o rəqəmləri təhlil etsinlər və real rəqəmləri müəyyənləşdirsinlər. O rəqəmləri verənlər gərək məsuliyyət daşısınlar.

Əgər bu dəfə bizim dövlət qurumlarımız, şirkətlərimiz yenə də şişirdilmiş rəqəmlər versələr, artıq özlərini ifşa etmiş olacaqlar. Hökumət, əlbəttə ki, onların bütün təkliflərinə baxacaq. Amma onlar əgər şişirdilmiş rəqəmləri versələr, öz cəzalarını alacaqlar. Ona görə zəhmət çəkib normal işləsinlər və pis vərdişlərdən əl çəksinlər.

Beləliklə, biz büdcəyə böyük qənaət edərik, maaşların, pensiyaların artırılmasına imkan yaradarıq və şəffaflığı təmin edə bilərik. Ona görə qarşıdakı həftələr ərzində gələn ilin büdcəsinin parametrləri ilə əlaqədar çox fəal iş aparılmalıdır. Bugünkü müşavirə, o cümlədən, bu məsələyə həsr olunub. Ona görə istərdim ki, indi burada gələn ilin büdcəsi ilə əlaqədar fikirlər və təkliflər səslənsin”.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA