Türkiyə və İran sövdələşməsindən Azərbaycan nə qazana bilər? — VACİB AÇIQLAMALAR

Türkiyə və İran sövdələşməsindən Azərbaycan nə qazana bilər?
21:45
04.10.2017
82
Analitika
A
Azərbaycanlı mütəxəssislər düşünürlər ki, bu anlaşma həm siyasi, həm də iqtisadi baxımdan region üçün çox önəmlidir.

Türkiyə prezidenti İranda rəsmi səfərdədir.

“Ölkə.Az” xəbər verir ki, Ərdoğan iranlı həmkarı ilə qarşılıqlı ticarət müqaviləsini imzalayıb. Müqaviləyə əsasən iki ölkə arasında ticarət milli valyuta əsasında aparılacaq. Bundan başqa iki dövlət arasında gömrük mövzusunda bəzi çətinlikləri həll etmək üçün 3 gömrük qapısı 24 saat xidmət edəcək.

İki ölkə arasında investisiyaları asanlaşdırmaq üçün İran tərəfi türk səhmdarlara lazım olan şəraiti yaradacaq. Türkiyə tərəfi İrandan daha çox təbii qaz almaq istədiyini bildirib.

Azərbaycanlı mütəxəssislər düşünürlər ki, bu anlaşma həm siyasi, həm də iqtisadi baxımdan region üçün çox önəmlidir. Bu razılaşmanın həm də Azərbaycan üçün də böyük əhəmiyyəti var. Politoloq Elxan Şahinoğlu “Ölkə.Az”a açıqlamasında bildirib ki, Türkiyə və İranın ticarət razılaşması siyasi baxımdan önəmlidir.

“Hər iki dövlət separatçılığın əleyhinə çıxış edir. Azərbaycan da separatçılığın hədəfinə çevrilən ölkələrdəndir. Yəni əgər hər iki dövlət separatçılığı pisləyib, Şimali İraqa qarşı çıxırlarsa, bu siyasəti Dağlıq Qarabağ məsələsində də ortaya qoymalıdırlar. Bundan başqa, Türkiyə Azərbaycanın strateji müttəfiqidir. İranın da sözdə Azərbaycan ərazi bütövlüyünü dəstəkləmələrilə bağlı açıqlamaları var. Kürdüstan məsələsindən sonra İranın Azərbaycana dəstəyi daha da artmalıdır. Bu baxımdan əlbəttə ki, İranın Türkiyə ilə təmaslarının yaxşılaşması müsbət haldır. Digər tərəfdən də, Azərbaycan, İran, Türkiyə formatı var. Bu format təcrübəsində də Türkiyənin İranla əlaqələrinin genişlənməsi Azərbaycan üçün də xeyirlidir. Çünki Azərbaycan da bu halqada üçüncü oyunçudur”, - deyə E. Şahinoğlu bildirib. 

Millət vəkili, iqtisadçı ekspert Vahid Əhmədov da “Ölkə.Az”a açıqlamasında bildirib ki, Türkiyə və İran arasında ticarət razılaşması böyük əhəmiyyət kəsb edir.

“Bu həm region və həm də Azərbaycan üçün müsbət haldır. Çünki hər iki ölkə İslam dövlətidir və həm də, bizim yaxın qonşumuzdur. Bu baxımdan həmin dövlətlər arasında iqtisadi əlaqələrin genişlənməsi və ticarətin inkişafı bizim üçün də yaxşı haldır. Azərbaycan da bu razılaşmadan bəhrələnə bilər. Azərbaycanın həm İran, həm də Türkiyə ilə yüksək səviyyədə iqtisadi münasibətləri var”, - deyə V. Əhmədov bildirib.

Ziya Səccad
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

ABŞ Türkiyəni Rusiyaya “qısqanır”

ABŞ Türkiyəni Rusiyaya “qısqanır”
21:37
17.11.2017
644
Analitika
A
ABŞ hərbi hava qüvvələri müşavirinin müavini Hydi Qrant Türkiyə ilə bağlı açıqlama verib.

“Ölkə.Az” xəbər verir ki, açıqlamaya əsasən, əgər Türkiyə Rusiyadan “S-400” raket hücumundan müdafiə sistemini alsa, NATO texnologiyalarıəldə etmə imkanı məhdudlaşdırılacaq. Qrant Türkiyəyə “S-400” sistemləri mövzusunda xəbərdarlıq edib: "Əgər Türkiyə “S-400” alsa, NATO texnologiyaları əldəetmə imkanı məhdudlaşdırılacaq. Növbəti mərhələdə isə Türkiyənin “F-35” tipli 5-ci nəsil bombardman təyyarələri əldə etmə və istifadə imkanlarına qarşı tədbirlər görülə bilər".

“S-400” müqaviləsinin Türkiyə ilə NATO arasındakı hərbi əməkdaşlığa ciddi təsir edəcəyini qeyd edən Haydi NATO strategiyasının “S-400”sistemlərilə əməkdaşlığa icazə vermədiyini vurğulayıb. Əgər Türkiyə "S-400"ləri alsa, ABŞ-ın necə davranacağını hələ müəyyənləşdirmədiyini deyən Qrant davam edib: "Əvvəlcə müqavilənin həyata keçirilib-keçirilməyəcəyinə, gələcəkdə bir yerdə necə işləyəcəyiməzə baxacağıq. Amma hazırda bu sistemlərlə əməkdaşlıq etməyəcəyimizi söyləyə bilərəm".

Yayılan xəbərlərlə bağlı Türkiyə və Rusiya mətbuatında müxtəlif şərhlər yazılır. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, ABŞ bu və ya digər addımlarla Türkiyəyə təzyiqlər edir ki, Rusiya ilə əlaqələrini genişləndirməsin. Azərbaycanlı siyasətçilər isə məsələyə birmənalı yanaşmırlar. Politoloq Elxan Şahinoğlu “Ölkə.Az”a açıqlamasında bildirib ki, əslində verilən bəyanatlar Türkiyəyə qarşı təhdid və təzyiqlər kimi qiymətləndirilməməlidir. Onun fikrincə, ABŞ Türkiyə kimi müttəfiqini itirəcəyindən ehtiyatlandığı üçün bu tip addımlar atır.

“ABŞ-dan Türkiyəyə elə güclü təzyiq olduğunu düşünmürəm. Çünki Türkiyə eyni tipli raketləri NATO-dan almaq istəyirdi. Onlar Türkiyəyə bu tipli silahları satmırdılar. Ona görə də, Türkiyə hökuməti havadan müdafiə raketlərini Rusiyadan almağa məcbur oldu. Bu səbəbdən də, hazırda Amerikanın tələbi məntiqli deyil. Türkiyə NATO-ya lazımdır. Ona görə də, Amerikada təzyiq yox, narahatlıq bildirirlər. Bütün hallarda Amerika Türkiyənin NATO-dan çıxmasının təşəbbüskarı olmayacaq”, - deyə E.Şahinoğlu bildirib.

Ekspertin fikrincə, NATO Türkiyəyə qarşı ikili münasibət bəsləyir: “Türkiyə Rusiya ilə hərbi əməkdaşlığı getdikcə artırmaq fikrindədir. NATO buna görə Türkiyəyə qarşı təzyiqləri artıra bilməz. Çünki Türkiyə NATO-ya lazımdır. Lakin onların Türkiyəyə ikili münasibəti var. NATO təlimlərində Norveçdə qoyulan stenddə düşmənlərin fotoları asılıb. Fotolar içində Mustafa Kamal Atatürkün və Ərdoğanın şəkli olub. Bu səbəbdən də, Ankara Norveçdə keçirilən NATO təlimlərindən 40 hərbçisini geri çağırıb. Türkiyə Qərblə əməkdaşlıqda böhran yaşayır. Amerika Suriya məsələsində radikal kürdlərə dəstək verir. Avropa Birliyi də üzvlüyə qəbul etmir. Ərdoğan hökuməti də məcbur olub alternativ istiqamətlərə yönəlir. Bu istiqamətlərdən biri də Rusiya ilə hərbi və iqtisadi əməkdaşlığın genişlənməsidir”.

Ziya Səccad
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Putinlə Ərdoğan niyə tez-tez görüşür? — Prezidentlərin sirləri barədə POLİTOLOQ RƏYİ

Putinlə Ərdoğan niyə tez-tez görüşür?
22:27
16.11.2017
941
Analitika
A
Rusiya prezidenti Vladimir Putinlə türkiyəli həmkarı Rəcəb Tayyib Ərdoğan 7-ci dəfə görüşəcək.

"Ölkə.Az" xəbər verir ki, bu barədə Rusiya mətbuatı məlumat yayıb. Verilən məlumata görə, Rusiyanın Soçi şəhərində İran, Türkiyə və Rusiya arasında üçtərəfli Suriya müzakirələri keçiriləcək. Türkiyəni görüşdə prezident Ərdoğan təmsil edəcək. Bu, Ərdoğanın Putinlə 6-cı görüşü olacaq. Prezidentlərin görüşü 22 noyabr tarixinə planlaşdırılıb. İranı isə görüşdə prezident Ruhani təmsil edəcək.

Qeyd edək ki, 2017-ci il ərzində Ərdoğan Putinlə 6 dəfə görüşüb. Onlar arasında bu ilin 11 ayı ərzində 13 dəfə telefon danışığı olub. Bu isə iki ölkə tarixində rekord sayılır. Dünya mətbuatında vurğulanır ki, iki ölkə rəhbəri bu ilin son aylarında daha sıx münasibətdə olublar. Dünya siyasətçiləri məsələyə müxtəlif aspektdən yanaşırlar. Azərbaycanlı mütəxəssislər də iki ölkə rəhbərinin tez-tez görüşməsinə birmənalı yanaşmırlar. Politoloq Adıgözəl Məmmədov “Ölkə.Az”a açıqlamasında bildirib ki, Putinlə Ərdoğanın tez-tez görüşü əslində bir neçə səbəbdən baş tutur.

“Birinci məsələ iki ölkə rəhbərinin arasında fikir ayrılıqlarını olmasıdır. Hələlik Putin Ərdoğanla ümumi rəyə gələ bilmir. İranın dövlət başçısının da artıq bu müzakirəyə qoşulması Rusiyanın mövqeyini gücləndirəcək. Burada Bəşər Əsəd rejiminin reanimasiyasında söhbət gedir. Faktiki olaraq İŞİD-in sonuna çıxılıb. Bundan sonra Suriyanın gələcək taleyi müzakirə olunur. Etiraf etmək lazımdır ki, Suriyada əsas söz sahib Rusiyadır. Düzdür Suriyada PKK və YPG kimi kürd qruplaşmaları ABŞ tərəfindən çıxış edirlər. Onları da, başqa regionda olduğu kimi neytrallaşdırmaq çox asandır. Putin də, bu səbəbdən ümumi razılaşmaya can atır. O, çalışır ki, Ərdoğan Bəşər Əsədlə kontakta girsin. Ola bilsin ki, Əsədi keçid dövrü üçün saxlayırlar. Sonradan ölkə rəhbərliyinə başqası gətirilə bilər. Lakin hazırda Suriyada əsas Rusiyaya bağlı rejimin taleyi müzakirə olunur”, - deyə A.Məmmədov bildirib.

Ziya Səccad
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA