“Uşaqlara verilən yuxu dərmanları ziyandı” — NEVROPATOLOQ VALİDEYNLƏRƏ SƏSLƏNDİ

“Uşaqlara verilən yuxu dərmanları ziyandı”
23:47
13.01.2018
3100
Maraqlı
A
Hazırda demək olar ki, əksər uşaqlarda yuxu pozuntusu hallarına tez-tez rast gəlinir. Xüsusilə körpə və azyaşlı uşaqlarda bu, özünü daha çox büruzə verir. Hətta elə uşaqlar olur ki, gecələr oyaq qalır, oynayır, yeyir, içir, səhər açılanda isə yuxuya gedir və axşam saatlarına qədər yatır. Təbii ki, bu hal valideynlərə yaratdığı çətinliklə bərabər, uşaqların özlərinin sağlamlığına da ciddi şəkildə zərər verir. Çünki gecə yuxusu uşaqlar üçün xüsusilə əhəmiyyətlidir və böyümə hormonlarının ifrazı məhz gecə saatlarında daha çox baş verir. Bəs görəsən niyə körpələr gecə ilə gündüzü səhv salır? Bu problemlərin yaranma səbəbləri hansılardır? Bu cür hallarda dərman preparatlarının qəbulu məqbuldurmu?

“Ölkə.Az” “lent.az”a istinadən xəbər verir ki, mövzu ilə bağlı sualları nevropatoloq Rima İbadova cavablandırıb.

Rima İbadova deyir ki, uşaqlarda yuxu ilə bağlı problemlər çox zaman ortaya çıxır. Hətta onlara edilən müraciətlərin 80-90 faizi uşaqlarda yuxu problemi ilə bağlı olur: "Çox zaman onlar normal inkişaf edən uşaqlardır. Sadəcə uşağın yuxusu yoxdur deyə gəlirlər. Belə hallarda valideynlərə yuxu rejimini normallaşdırmaq üçün müəyyən qaydalar tətbiq etmələrini tövsiyə edirik. Bu, zamanla düzəlir. Digər halda isə qısa müddətli dərman müalicəsindən istifadə edirik. Qeyd edim ki, yeni doğulma dönəmindən iki yaşa qədər olan uşaqlarda gecə yuxusu kəsintilərində uşaqların Non-REM və REM yuxu fazaları hələ tam formalaşmadığına görə bir çox hallarda normal dəyərləndirilir. Bəzən uşaq gecə yatmır, gündüz yatır, yuxuda kəsintilər olur. Bu zaman bəzi valideynlər yanlışlığa yol verirlər. Uşaqda hər hansı yuxu pozuqluğu hiss edən kimi bəzi dərmanlardan istifadə etməyə tələsirlər. Bu, səhv yanaşmadır. Əgər yuxu probleminin altında başqa bir orqanik səbəb yoxdursa, 3 yaşa qədər uşaqlara bu cür dərmanlar verilməməlidir. Hətta bitki tərkibli olsa belə, uşaqlara yuxu problemini aradan qaldırmaq üçün dərman vasitələrinin verilməsi tövsiyə edilmir".

Yuxuda olan hərəkət pozuntularına diqqət

Həkimin sözlərinə görə, uşağın yuxusunda olan hərəkət pozuntularına istənilən halda diqqətlə yanaşmaq lazımdır: "Uşağın yuxuya çətin getməsi, yuxuda tez-tez hərəkət və pozisiya dəyişikliklərinin olması, ağızla nəfəs alma, enurez - gecə yataq islatma kimi hallara diqqət edilməlidir. Həmçinin gecə diş qıcırdatmalar, bruksizm dediyimiz hallara da. Bəzən bunu qurdla əlaqələndirilir. Amma bu əlamətin qurdla heç bir əlaqəsi yoxdur. Həmçinin gecə yuxuda gəzmələr, gecə yuxuda qorxmalar, sayıqlamaların olması, səhər ağız quruluğu ilə yuxudan oyanma, səhər yuxudan çətin oyanma, gün ərzində uşağın yorğun, yuxulu olması hamısı yuxu problemlərindən xəbər verə bilər. Bu problemlər parasomni dediyimiz yuxu xəstəliklərindən, eyni zamanda, ağır orqanik problemlərdən də xəbər verə bilər".

Nevropatoloq xəbərdarlıq edir ki, bir sıra epileptik sindromlar, yuxuda nitq problemləri ilə gedən bir sıra kompleks tutmalar, bəzi xoşxassəli epilepsiya sindromları və bir sıra sindromlar yuxu problemləri, yuxuda hərəkət və nitq problemləri kimi özünü göstərə bilir: "Bir sıra pediatrik sindromlar da gecə yuxuları narahatçılığı ilə özünü göstərə bilər. Ona görə də bu və ya digər dərəcədə yuxu problemi hiss etdiyiniz zaman mütləq şəkildə videoya alınmalı və həkiminiz tərəfindən dəyərləndirilməli, doğru diaqnoz qoyulduqdan sonra müvafiq müalicəyə başlanılıb-başlanılmamasına qərar verilməlidir".

Uşaqlar valideynləri ilə bərabər gec saatlara qədər yatmır

R.İbadova nisbətən böyük yaşlı uşaqlarda yuxu pozuntularının yaranma səbəblərinə də aydınlıq gətirib. O deyir ki, bu, daha çox məktəb yaşlı uşaqların telefonlardan, digər elektronik vasitələrdən istifadəsi ilə əlaqələndirilir: "Uşaqlar çox gec yatırlar və gec oyanırlar. Bu, doğru deyil. Xüsusən də orqanizmin normal fiziki aktivliyini bərpa etmək üçün gecə yuxusu vacibdir. Çünki uşaqlarda boy hormonu gecələr daha çox ifraz olunur.

Əksərən bu, valideynləri ilə bərabər gec saatlara qədər yatmayan uşaqlarda rast gəlinir. Əgər problem bundan qaynaqlanırsa, ilk növbədə, rejimi normallaşdırmaq lazımdır. Çox zaman uşaqlar bağçaya gedəndə valideynlər deyir ki, uşağın rejimi düzəldi. Çünki səhər saat 8-də dururlar, günorta normal yuxularını yatırlar, axşam da gələndə normal zamanında yatırlar. Amma ev şəraitində uşaqlar valideynlərlə bərabər gec saatlara qədər oyaq qalır, səhər də günortaya qədər yatırlar. Hətta onları saat 1-də, 2-də güclə oyadırlar. Yəni valideyn özü buna şərait yaradır. Belə olan halda əlbəttə ki, uşaqların normal yuxu rejimi formalaşmayacaq".

Yuxu problemi iki həftədən çox davam edərsə...

Mütəxəssis məsləhət görür ki, uşağın yuxusu gəlməyəndə rahatlaşdırıcı vannalardan istifadə etsinlər, duş qəbulu, təmiz hava da buna çox kömək edər: "Xüsusi diqqət etmək lazımdır ki, yuxu gəlmədiyi müddətcə yataqdan oyun yeri kimi istifadə olunmasın. Yataq oyun yeri deyil və uşaq həmin yerin yatmaq üçün olduğunu bilməlidir. O cümlədən yataq rahat və yumşaq olmalıdır, yataq otağında televizor olmamalıdır. Otağın havasını tez-tez dəyişmək lazımdır, bu, çox vacibdir. Uşaq yatmazdan qabaq ona ağır qidalar verməyin. Göstərilən bu hallarla yuxu rejimini tədricən normallaşdırmaq olar. Bunlara rəğmən yuxu problemi iki həftədən çox davam edərsə, o zaman dərman vasitələri ilə kömək etmək olar".

Nevropatoloq bildirir ki, ana südü ilə qidalandığı dönəmdə uşaq anası ilə bərabər yata bilərlər: "Çünki ana tez-tez süd verməli olduğu üçün hər dəqiqə yatağından gedib uşağı götürməsi bir az çətinlik yaradır. Amma ümumi baxımdan uşaqlar valideynlərindən ayrı yatmağa nə qədər tez öyrəşdirilsə, bir o qədər yaxşıdır".

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Hiyləgərlik etsəniz, uğura nail ola bilərsiniz — Günün qoroskopu

Hiyləgərlik etsəniz, uğura nail ola bilərsiniz
01:05
Bu gün
4006
Maraqlı
A
"Ölkə.Az" milli.az-a istinadən günün ulduz falını təqdim edir:

Qoç - işgüzar məsələlərin həlli üçün uğurlu gündür. Yaşam potensialının səviyyəsi yüksəkdir, enerjiniz və ruhi qüvvəniz çoxdur. Uğura nail olmaq üçün bütün komponentlər var.

Yeni, çətin və mürəkkəb işlər peyda olur. Fəqət, çəkinməyin və narahat olmayın: həmin işlərin öhdəsindən gələcəksiniz. Məqsədə doğru qətiyyətlə irəliləyin. Hansısa şəxs, hadisə və ya nəsnə sizə mane olmamalıdır.

Köçmək, təmirə başlamaq, şəraiti dəyişmək olar.

Ailəniz və yaxınlarınız üçün faydalı nə isə etmək şansını əldən verməyin. əməyinizin bəhrələrindən razı qalacaqsınız.

Dəvət aldığınız tədbirə yollanın, orada aktiv iştirakçı olun.

Yeni tanışlıq istisna deyil.

Buğa - bu gün böyük uğurlara nail olmaq xeyli çətinləşib. Bədxahlarınız və maskalanmış düşmənləriniz irəliləyişinizin qarşısını almaq üçün əllərindən gələni edirlər. Başa vurduğunuz işin və bitirdiyiniz səylərin nəticələrini mənimsəmək istəyənlərə mane olun.

Gün çox yorucu, emosional baxımdan mürəkkəbdir.

Axşam saatlarına yaxın sizi ən kiçik məsələ, ən xırda olay təbdən çıxara bilər. Münaqişələrə rəvac olmamaq üçün təmas dairənizi məhdudlaşdırın.

Günün ikinci yarısından təhsil, bilik və bacarıqların artırılması, təcrübə bazasının genişləndirilməsi üçün istifadə etmək olar. Əqli əmək sizi sevindirməklə yanaşı, konkret nəticələr də verəcək.

Əkizlər - emosional yön baxımından olduqca əlverişsiz gündür. Sakit və səbrlə davranmaq asan deyil. Əhvalınız kəskin şəkildə dəyişə bilər.

İşdə həmkarlar və rəhbərliklə problemlərin yaranması istisna deyil. Hadisələrin belə arzuolunmaz məcrada baş verməməsi üçün emosiyaları işgüzar maraqlardan ayırın.

İş yoldaşlarınızla qaba və aqressiv davranmayın.

Günün ikinci yarısında məqsədə çatmaq üçün hiyləyə əl atmayın. Hiyləgərlik etsəniz, uğura nail ola bilərsiniz. Amma unutmayın ki, belə davranışın çox ağır nəticələri və fəsadları ola bilər.

Xərçəng - həmkarlar və işgüzar tərəfdaşlarla bir sıra məsələləri həll etmək, münasibətləri rəvanlaşdırmaq üçün əlverişli gündür. Gün asan deyil. Lakin vaxtınızı hədər itirməsəniz, məhsuldar ola bilər. Diqqət və sayıq davranış tələb edən işlər müxtəlifdir.

Onları həll edə bilərsiniz. Müstəqil şəkildə düşünməli, hərəkət etməli və suallara cavab tapmalı olacaqsınız.

Yaxın ətrafınızdakı insanlarla münasibətlər normal olacaq. Haqlı olduğunuzu sübut etməyə lüzum yoxdur. İdeyalarınız rəğbətlə qarşılanacaq.

Qətiyyətli və təşəbbüskar olun.

Şir - pozitiv təmayüllərin təsiri güclüdür. İşgüzar aktivliyiniz yüksək olsun ki, uğurlara bel bağlaya biləsiniz. İşdə mövqeləriniz möhkəmlənə bilər. Təşəbbüskar olun, nəyə qadir olduğunuzu göstərin. Maraqlı ideya və təkliflərlə çıxış edin, lider məziyyətlərinizi göstərin, təşkilatçılıq məharətinizi nümayiş etdirin.

Unutmayın ki, işdəki irəliləyişinizin bundan sonrakı durumunun asılı olduğu insan sizi diqqətlə müşahidə edir.

Xırda problemlərə həddən ziyadə diqqət verməyin. Gündəlik məişət qayğıları sizi pərişan etməməlidir. Hər şeyə sadə yanaşın, gözütox olun və ən başlıcası - çətinliklərdən qorxmayın.

Qız - peşəkar müstəvidə uğurlarınız və nailiyyətləriniz böyük olmayacaq. Çox fikirləşməyin, yoxsa fəaliyyət üçün vaxt az qalacaq. Başqasının əməllərini təkrarlamayın. Müstəqil addım atın, öz yolunuzu gedin. Maliyyə durumunuzda yaxşılaşma ola bilər.

Alış-verişdə bədxərclik etməyin.

Sevdiyiniz insanla münsibətlərdə sərt davranmayın. Ən kiçik, ilk baxışdan önəmsiz səbəbdən münaqişə yarana bilər.

Sakit olun, toxtaq davranın.

Məntiq və şüurunuz emosiyaları nəzarətdə saxlasın.

Münasibətləri və təmasları təhlükəyə atmayın.

Tərəzi - iş üçün çox yaxşı gündür. İşgüzar fəallıq yüksəkdir, çox işləri başa vura bilərsiniz. Səhvlərə yol verməyin, məğlubiyyətsiz taktika gəlişdirərək ondan yararlanmağa can atın. Parlaq ideyalarınızı yaxın ətrafınızdakı insanlarla bölüşməyə can atırsınız. Əməyiniz və səyləriniz diqqətsiz qalmayacaq. Ödül səxavətli olacaq.

Münaqişələrin çözülməsi, problemlərin həlli, mürəkkəb suallara cavabların tapılması üçün yaxşı vaxtdır.

Uzaq səfərlərə, tənha səyahətə çıxmaq olmaz.

Romantik görüş pis keçməyəcək, amma gözləntilərinizi doğrultmayacaq.

Əqrəb - uğurlu gündür. Çətinliklərin öhdəsindən gələcəksiniz. Özünüzə inamı itirməyin. Bu gün uğur üçün yetərincə imkanlarınız var.

Sövdələşmə, maliyyə əməliyyatlarının aparılması üçün əlverişli gündür. Xərclərin əksər hissəsi ailənin tələbatının ödənməsi ilə bağlıdır. Xəsislik etməyin.

Ailə üzvlərinin, sevdiyiniz insanların xoş emosiyaları, sevinci hər şeyə dəyər.

Günün ikinci yarısı konfrans, seminar və ya analoji tədbirə dəvət ala bilərsiniz. Həmfikir olduğunuz insanı asanlıqla ümumi işə cəlb edə bilərsiniz.

Amma unutmayın ki, pozitiv təmayüllərin güclü olmasına rəğmən, düşünülməmiş addımlar atmaq gərək deyil.

Təmkinli olun, "ağır oturub batman gəlin".

Oxatan - münbit emosional fona malik gündür. Yaxşı əhval-ruhiyyədəsiniz. Kiçik problemlərdən təşvişə d6üşərək kefinizi pozmayın.

İşdə əhəmiyyətli uğur qazana bilərsiniz. Rəhbərliyin rəğbətini qazana bilərsiniz.

Əvvəllər səlahiyyət dairəsinə daxil olmayan işlərlə məşğuliyyət ehtiyacı yarana bilər.

Yeni və faydalı biliklər, bacarıqlar əldə etmək üçün əlverişli vaxtdır.

Xoş təəssürat bağışlamaq istədiyiniz insanla axşam saatlarında görüşə bilərsiniz. Səlis olun, nə demək istədiyinizi bilin, söylədiyiniz ifadələrin fərqinə varın.

Oğlaq - dostlarla ünsiyyət və birgə fəaliyyətin intensivləşdirilməsi üçün yaxşı gündür. İşləmək əvəzinə düşünməyə və xəyallara üstünlük verməyin. Fəaliyyətinizə bir qədər ara verin, amma istirahət uzun çəkməsin. İşgüzar səfərlər üçün əlverişli vaxtdır.

Evdən uzaqda əlverişli alış-veriş edə bilərsiniz.

Qohumlarınız arasında bir şəxsin təcili yardıma ehtiyacı var. Köməyinizi əsirgəməyin. Məsləhətlərin sayını artırmayın. Əks təqdirdə ətrafınızdakı şəxslərdə qıcıq yarada bilərsiniz.

Dolça - tənbəl və ətalətli olmayın. Başladığınız işi tamamlayın. Təxirəsalma istəyi nə qədər güclü olsa da, emosiyalara uymayın.

Zəifliklərinizin əsiri olmayın, məntiq və "hədd hissi"ni unutmayın.

İzafi işlərə başlayaraq özünüzü yormayın.

Günün ikinci yarısında planlaşdırılmış şəkildə hərəkət edin.

Yaxınlarınıza yardım edin. Həssas olun. Hətta kimsənin dil tapmadığı insanlarla belə, ortaq məxrəcə gələ bilərsiniz. Asanlıqla güzəştə getməyin. Çünki çox yumşaq olsanız, sonradan yerinə yetirilməsi çətin öhdəliklər məngənəsində qala bilərsiniz.

Axşam saatlarında istirahət edin.

Balıqlar - bir neçə gün əvvəl əvvəl başladığınız işi başa vurun. Təxribatlara uymayın. Yeni işlərə başlamayın. İndiyədək qüvvənizi sınamadığınız sahələrdə yeniliklər etməyə cəhd göstərməyin. Başqalarının səhvlərindən nəticə çıxarın. Yanlışlıqlığa yol versəniz, səhvlərinizi nəzərdən keçirin.

Dost ünsiyyəti və təmaslar üçün əlverişli gündür. Səfərlər planlaşdıra bilərsiniz. Səyahət və yol macərası uğurlu ola bilər.

Təmirə başlamaq, daşınmaz əmlak almaq üçün əlverişli gün deyil.

Yaşam potensialı yüksəkdür.

Axşam saatlarında istirahət edir.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Antibiotiklər haqqında 7 MİF — Həqiqətənmi əks-təsiri çoxdur?

Antibiotiklər haqqında 7 MİF
00:27
Bu gün
1039
Maraqlı
A
Hazırda Rusiya da daxil olmaqla MDB dövlətlərində 80% apteklər antibiotik kimi mürəkkəb dərmanı reseptsiz satır. Yəni istənilən insan istər böyük, istər uşaq üçün sadəcə bir aptek işçisi ilə məsləhətləşib və ya kimdənsə eşitdiyi antibiotiki alıb özünü müalicə ilə məşğul olur.

"Ölkə.Az" medicina.az-a istinadən əhali arasında antibiotiklərlə bağlı yayılmış məşhur miflərə aydınlıq gətirir.

1. Hansı hallarda antibiotik lazımdır: virus, yoxsa bakterial yoluxmada?

Antibiotik yalnız və yalnız bakterial infeksiyalarda təyin olunur. Virus infeksiyalarında, yəni qrip, zökəm və s. antivirus preparatlar lazımdır.
Antibiotik pmevmoniya, tonzillit, irinli haymorit, laringit, pielonefrit, streptokokkla yoluxmalarda effektivdir. Antibiotiklər bakteriyaların hüceyrələrinə dağıdıcı zərbə endirir.

Ona görə qızdırma olan kimi, burun axanda, öskürəndə, ya halsız olanda dərhal antibiotik qəbul etmək olmaz.

2. Antibiotiklərin ən çox yayılmış əks-təsirləri hansılardır?

Antibiotik qəbul etdikdə bağırsaq florasının bir qismi məhv olur. Çünki bu mikrofloranı bakteriyalar təşkil edir. Dərman hansı bakteriyanı ayırd edə bilmədiyindən, hamısına hücum edir. Ona görə həzm sistemində pozulma, ishal, qusma, ürəkbulanma, tez-tez tualetə getmək, baş ağrısı qaçılmazdır.
 
Əgər diareya çox güclü olarsa, tualetə 10 dəfədən artıq gedilərsə, dərman qəbulu dayanmalı, maye balansı bərpa olunmalı, həkimə bu barədə xəbər verilməlidir.

3.Antibiotiklərdən sonra bağırsaq florasını bərpa etmək mütləqdirmi?

Xeyr. Buna gərək yoxdur. Çünki dərman saxlandıqdan sonra, mikroflora özü bərpa olur. Yalnız psevdomembran kolit olarsa, mikrob əleyhinə dərmanlar təyin olunur.

Hazırda çox həkimlər xüsusən uşaqlara pro və previotiklər təyin etməyə meyillidir. Bu preparatlar, məsələn Linex kimilər populyardır. Lakin dünya səhiyyə təcrübəsində belə preparatlar təyin olunmur. Bağırsaq florası qida ilə bərpa olur. Eləcə də antibiotikdən disbakterioz oldu deyə anlayış da yoxdur. Əgər hansısa həkim sizi disbakteriozdan müalicə edirsə, buna inanmayın.

 

4. Antibiotiklər immuniteti məhv edir?

Bu ən çox yayılmış mifdir və əsası yoxdur.  İmmunitet elə bir sistemdir ki, antibiotik heç gedib ona çatmır. Antibiotiklər konkret mədə-bağırsaq xəstəliyi də yaratmır, sadəcə mikrofloranı pozur.

5. Hamilə və südverən qadınlara antibiotik olmaz?

Əgər hamilə qadın və körpə bakterial infeksiyadan tələf olacaqsa, o zaman həyatı qorumaq üçün antibiotik təyin olunur.
Müasir tibbdə hamilələr üçün daha zərərsiz antibotiklər var. Lakin hamilə və südverən qadının özbaşına hər hansı antibiotiki qəbul etməsi qəti qadağandır.

6.3 gün qəbul etdikdən sonra yaxşılaşdım, dərmanı saxlayım?

Xeyr. Əgər antibiotik yazılıbsa, onun kursunu dəqiq qəbul etmək lazımdır. Çünki antibotik bombardmanından hələ sağ çıxan, sadəcə gücsüzləşən bakteriyalar olur. Dərmanı saxlasaz, onlar antibiotik rezistentliyi qazanıb, gələn dəfə ikiqat güclə hücuma keçəcək.

7.Bakterial infeksiyanı antibiotiksiz sağalda bilərəm?

Ola bilər. Yüngül formada və immunitet çox güclüdürsə. Amma hər hansı orqanda ağırlaşma verən bakterial infeksiya kök salıbsa, risk etməyə dəyməz. 3-5 günlük antiobiotiklə daha effektiv mübarizə aparın.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA