Vəzifə və puldan imtina edən Təbəri HAQQINDA BİLMƏDİKLƏRİMİZ

Vəzifə və puldan imtina edən Təbəri HAQQINDA BİLMƏDİKLƏRİMİZ
10:30
11.07.2018
3395
Maraqlı
A
Təbəri orta əsr müsəlman alim, tarixçi və səyyahdır.

“Ölkə.Az” xəbər verir ki, tam adı Əbu Cəfər Məhəmməd ibn Cərir ət-Təbəri olan alim əsərlərini ərəb dilində yazıb.

Əbu Cəfər Məhəmməd ibn Cərir ibn Yezid ibn Kəsir ibn Ğalib Təbəri Təbəristanın Amul şəhərində doğulmuşdu, ulu babaları iranlı idi. 7 yaşında ikən Quranı əzbərləmiş Təbəri müqəddimat təhsilini öz şəhərində alır, sonra Rey şəhərinə gedib, biliyini təkmilləşdirir. O, Bəsrə və Kufə şəhərlərində, habelə, Misir və Şamda hədis ustadları ilə görüşür, sonra Bağdadda məskunlaşır. Təbəri tarix və təfsir elmlərində misilsiz bacarıq sahibi idi. O, hədis elmini mükəmməl bildiyindən, öz əsərlərində hədislərin analizinə də yer ayırır, hər hansı məsələ barədə irəli sürülən nəzəriyyələr içindən ən düzgün saydığı variantı əsaslandırmağa çalışırdı. Təbəri fiqh sahəsində də yeniliklər etmiş və atasının adı ilə adlandırdığı "cəririyyə" məzhəbinin əsaslarını işləyib-hazırlamışdı. Lakin cəririyyə məzhəbi digər fiqh məktəblərinin rəqabəti qarşısında davam gətirməyib, qısa müddət ərzində unuduldu.

"Təbəri tarixi" adı ilə məşhur olan kitabın bütöv adı "Tarix-ür-rüsüli vəl-müluk"dur (Peyğəmbərlərin və hökmdarların tarixi). Yəqubi tarixindən və Məsudinin "Müruc-üz-zəhəb"indən fərqli olaraq, Təbəri tarixi həcmcə daha genişdir. Müəllif kitabın əvvəlində keçmiş peyğəmbərlərin həyatı və İran şahlarının tarixi barədə məlumat verir. Daha sonra Həzrət Mühəmməd Peyğəmbərin (s) ulu əcdadları barədə qiymətli məlumatlarla rastlaşırıq. Peyğəmbərin özünün həyatı kitabda kifayət qədər ətraflı şəkildə, bütün incəlikləri ilə təsvir edilib.

Orta Əsr tarixi, xüsusən də Azərbaycan tarixi barədə bir çox məlumatı Təbərinin əsərlərindən oxuyuruq. Amma bu alim haqqında bəzi məlumatları bilmirik. Tarixçi-alim Əkbər Nəcəf Təbəri haqqında bilmədiyimiz faktları “Ölkə.Az”a danışıb.

Böyük mütəfəkkir Təbəri ağıllı, zəki, istedadlı və çoxşaxəli alim idi. Atasından miras qalan ərazini satıb, onun pulu ilə həyatını idamə etdirən, pulu qurtardıqdan sonra aylıq 10 dinar maaşla Abbasilərin türk əslli vəziri Əbül-Həsən ibn Xaqanıın uşaqlarına dərs verən alim, vəzirin dəfələrə ona qazılıq və Divani-məzalim rəisliyi kimi vəzifə təkliflərini qəbul etməmiş, hətta Abbasilərin başqa bir vəziri Abbas ibn Həsən əl-Cərcərainin xahişi ilə yazdığı “Lətif əl-kavi” adlı fiqh əsəri üçün göndərilən 1000 dinarlıq bəxşisi də rədd etmişdi.

Abbasi xəlifəsi olan Müqtəfinin (902-908) xahişi ilə bir risalə yazan Təbəriyə xəlifə qiymətli hədiyyə göndərmiş, amma alim xəlifənin hədiyyəsini də geri göndərmişdi. Xəlifə hədiyyə müqabilində ondan bir istəyini həyata keçirəcəyini şərt qoyunca, Təbəri cümə günlərində məscidlərdə maksurədən sual verilməsinin (hökmdarlar üçün məscidlərdə düzəldilmiş xüsusi qəfəs kimi yerdən) qadağan edilməsini istəmiş, xəlifə onun bu istəyini qəbul etmişdir.

Bir alim kimi ömrünü təlif və təsnif fəaliyyətləri ilə keçirən Təbəri qiraəət, təfsir, məani, hədis, fiqh və tarix sahəsində çox sayda (həm özünün, həm də tələbələrinin) əsərilərini yazıb hazırladı. Əhməd ibn Hənbəlini fəqih kimi qəbul etməyən Təbəri onun Bağdaddakı tərəfdarlarının (hənbəlilərin) qəzəbinə duş gəldi. Təbəri “İhtitat əl-fukaha” adlı əsərində Hənbəliyə yer verməyincə böyük təzyiqlərə, təhqirlərə məruz qaldı. Bəzi muhafizəkar hənbəlilər evini daşa basıb, alimə böyük əziyyətlər verdilər. Hətta öldüyündə dəfn olunmasına da izin verməyincə, qəbri öz evində qazılıb toprağa tapşırılmışdır.

Təbəri təbəriyyə adı ilə fiqhi bir məzhəbin də banisidir. Məşhur əsərinin adı “Tarix əl-rusul vəl-müluk” (Peyğəmbərlər və hökmdarlar tarixi)-dir.

Hikmət Həsənov
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Xorvatiya prezidenti azarkeşlərə rus dilində səslənib — VİDEO

Xorvatiya prezidenti azarkeşlərə rus dilində səslənib
18:48
15.07.2018
2823
Maraqlı
A
Xorvatiya prezidenti Kolinda Qrabar-Kitaroviç dünya çempionatının finalı ərəfəsində rus azarkeşlərə səslənib.

"Ölkə.Az" xəbər verir ki, bu barədə Lenta.ru məlumat yayıb.

“Rus azarkeşlər, salam! Xorvat azarkeşlər adından isti qarşılanmaya görə Rusiyaya təşəkkür edirik! Siz çox yaxşı ev sahibisiniz. Bu gün Xorvatiyaya azarkeşlik edin! Gəlin birlikdə sevinək! Rusiya, çox sağ ol”, – deyə prezident rus dilində danışıb.

Qrabar-Kitaroviç “Lujniki” stadionunda keçiriləcək Xorvatiya-Fransa oyununu izləyəcək.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Kimsəyə fikir vermədən irəliləyin — Günün ulduz falı

Kimsəyə fikir vermədən irəliləyin
00:46
15.07.2018
4619
Maraqlı
A
"Ölkə.Az" "Milli.Az"a istinadən günün qoroskopunu təqdim edir:

Qoç - Günün ilk yarısında xırda problemlər nigaranlıq yaradacaq. Çoxdan bəri həllini tələb edən məsələ yenidən gündəmdədir. Tələsik davranmayın, düşünülməmiş qərarlar verməyin. Ünsiyyətdə əsla qarşı tərəfə təzyiq göstərməyin.

Günün ikinci yarısında mübahisəli məsələlərin çözülməsini bir qədər ertələyin.

Fəaliyyət arealında qayda yaradın. Vədlərə əməl edin. Borcların bir qismini qaytarın. Şəxsi münasibətlərə yetərincə vaxt ayırın.

Axşam saatlarında planlar qəflətən dəyişə bilər.
 

Buğa - Emosional, gərgin gündür. Şəxsi planlarınızı reallaşdırmaq üçün müstəqil çalışaraq tək qala bilməyəcəksiniz. Yaxınlarınız sizdən diqqət gözləyirlər. Ailə üzvlərinin yardım istəklərinə soyuq yanaşsanız, münaqişə istisna deyil. Situasiyaya bir qədər fərqli baxın.

Günün ikinci yarısında ümidlər və gözləntilər real olmalıdır. Anlaşma uğurun yarısıdır.

Fəaliyyətin sırf maddi formatlı variantlarına üstünlük verin.

Emosional baxımdan stabil olun. "Arxa cəbhə"ni hazırlayın.

Axşam saatlarında əyləncəyə yollanın.

Əkizlər - Bilik və bacarıqlarınızı tam nümayiş etdirin. Ətrafınızdakı insanlar sizdən təşəbbüskarlıq, təşkilatçılıq bacarığının izharını və ümumi məqsədlərə çatmaq üçün pozitiv davranış gözləyirlər. Əhvalınızda kəskin dəyişikliklər ola bilər.

Günün ikinci yarısında hisslərə qapılmayın, illüziyalara aldanmayın. Baş verənlərin zahiri təzahürlərinə aldanmayın. Hirsli insan təsiri bağışlamayın. Fəaliyyət istiqamətində yeniliklər etmək olar.

Danışıqlar, müzakirələr, anlaşmalar və sövdələşmələr üçün əlverişli zamandır.

Cari vəziyyətdə effektiv olmayan əlaqələrdən imtina edin. Sürətli və dürüst qərarlar qəbul etməsəniz, vəziyyətə nəzarət imkanlarını əldən verəcəksiniz.

Xərçəng - Diqqət mərkəzində olacaqsınız. Narahatlıq və təlaşa qapılaraq fəsadları ağır ola biləcək səhvlərə yol verməyin. Emosiyalarınızın izharı üçün əlverişli vaxtdır.

Günün ikinci yarısında münasibətlərdəki problemləri aradan qaldırmaq üçün təşəbbüskar siz olun. Sözlər indi hisslərin düşmənidir. Gərgin situasiyadan çıxış yolunu daha fəal şəkildə arayın. Artıq-əskik danışan insandan uzaq durun. Dəyər verdiyiniz insanla münasibətləri inkişaf etdirin.

Axşam saatlarında alış-verişdə çox pul xərcləməyin. Emosiyalar sizi gərəksiz əşya almağa sürükləyə bilər.

Şir - Emosiyalarınız artacaq, hissləriniz aktivləşəcək. Öz mövqeyini absolyut həqiqət sayan insanlarla ehtiyatlı davranın. Yalnız peşəkar fəaliyyət müstəvisində mübahisələr etmək olar. Gərəkli məlumatı arayın, mürəkkəb məsələləri həll edin. İntellektual məsələnin çözümü zamanıdır.

Günün ikinci yarısında tərəfdaşlar və şəriklərin aktivliyini gərəkli istiqamətə yönəltmək olar. Maddi bazanızı möhkəmləndirin. Fiziki iş üçün əlverişli zamandır. Məqsədə mümkün qədər tez, sürətlə çatmaq üçün daha fəal olun.

Ailəniz sizə dəstək olacaq. Ümumi problemin həllinə başlayın.

Qız - Eyni vaxtda bir neçə işə başlamayın. Yalnız təcili həll tələb edən, cari məsələlərlə məşğul olun. Gecikmə, təxirəsalma, çalışdığınız insanların qeyri-dəqiqliyi istisna deyil.

Anlaşılmazlıq münaqişə vəziyyəti yarada bilər. Tələsməyin, qərarlarınızı götür-qoy edin.

 

Günün ikinci yarısında böyük, genişmiqyaslı işlərə start verməyin. Prioritetlər fərqlidir. Təfərrüatlar və detallar xüsusi əhəmiyyət kəsb edəcək.

Axşam saatlarında ətrafınızdakı insanları dinləməyi bacarın.

Tərəzi - Hadisələrə süni təkan verməyin. Spontan olayların məcrasında hərəkət etməyin. Bununla yanaşı, situasiyanı nəzarətdə saxlayın.

Yalnız öz maraqlarınızı düşünərək başqalarının mənafelərini kobud şəkildə qulaqardına vurmayın. Kollektiv fəaliyyət sayəsində daha sürətlə irəliləyə bilərsiniz.

Günün ikinci yarısında məqsəd və hədəfləri təftiş edin. Bundan sonrakı fəaliyyətinizin bəzi düzəlişlərə ehtiyacı var. Yeni məlumat, suallara cavablar peyda ola bilər.

Axşam saatlarında sakit ortamı seçin. Səhhətinizə fikir verin.

Əqrəb - Qarşınıza konkret məqsəd qoyubsunuzsa, plana uyğun hərəkət edin. Qətiyyətli, iradəli və əzmkar olun. Dürüst kursla irəlilədiyinizə əmin olun. Peşəkarlığınızı nümayiş etdirin. Situasiyanı tam kontrol altında saxlayın.

İşdə rəhbərliklə danışanda laübəli ifadələr işlətməyin.

Günün ikinci yarısında situasiyaya aktiv qatılın. İradənizin ziddinə olaraq hansısa proseslə bağlı fikir bildirməyin. Başqalarının işlərinizə kobud müdaxilələrinə imkan verməyin.

Dəyər verdiyiniz insanlarla münasibətləri korlamayın.

Oxatan - Tələskənliyə yol verməyin, aramla çalışın. Qərarların qəbulunda müstəqil olun. Muxtariyyətdə xeyir var. Müəyyən addımları ətrafınızdakı insanlarla razılaşdırmalısınızsa, emosional amilləri mütləq nəzərə alın. Vurnuxma ən asan, ən rahat işi korlaya bilər.

Günün ikinci yarısında diskussiyalardan yaxa qurtara bilməyəcəksiniz. İşinizdən həzz almağa çalışın.

Şəxsi münasibətlərdə aktiv maraq formalaşır. Əvvəlcədən formalaşmış davranış modelinin çərçivələrindən kənara çıxmayın. Axşam saatlarında normal istirahət etməyə çalışın.

Oğlaq - Pozitiv olun, bədbin fikirlərdən uzaq durun. Tənbəllik etməyin. Ailə qayğıları və məişət işlərini ön plana çıxararaq bilavasitə məşğul olmanız gərəkən məsələləri unutmayın. Alış-veriş üçün münasib zamandır.

Günün ikinci yarısında olayların məcrası pis deyil. Gərəkli istiqaməti seçərək effektiv nəticələr əldə etməyə çalışın. Dəvət aldığınız tədbirə qatılın. Diqqətli olun, ətrafınızdakı insanların nə istədiklərini anlamağa can atın.

Laqeydlik sonradan ağır nəticələr verə biləcək səhvlərə səbəb ola bilər.

Dolça - Daşınmaz əmlak və ərzaqla bağlı əməliyyatlar uğurlu nəticə verə bilər. Əldə etdiyiniz nailiyyətlərinizin ətrafınızdakı insanlar tərəfindən təqdirini gözləməyin. Kimsəyə fikir vermədən irəliləyin. Statusunuzu artırın, mövqelərinizi möhkəmləndirin.

Günün ikinci yarısında kütləvi tədbirdə diqqət mərkəzində olmağa çalışmayın. Axşam saatlarında sərt olmayın, aqressiv davranmayın. Nüfuzunuzu korlaya biləcək addımlar atmayın. Yaxınlarınızla qayğıkeş olun. Münaqişəyə və ya dartışmaya yol verməyin.

Balıqlar - Rahatlığa can ataraq qarşınızdakı sədləri və maneələri görməzdən gəlməyin. Çətinliklər həllini tələb edir. Yaşam arealının rekonstruksiyası üçün əlverişli zamandır. Psixoloji amillərə diqqətli yanaşın.

Günün ikinci yarısında yaxınlarınızla münasibətlərdə qayğıkeş olun. Dediklərinizə fikir verin. Mübahisə riski var. Yeni tanışla romantik görüş ola bilər. Bələd olmadığınız insanlarla çəkişməyin.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA