Xərçəng xəstəliyi keçicidirmi?

Xərçəng xəstəliyi keçicidirmi?
23:47
02.12.2017
3654
Maraqlı
A
Xərçəng xəstəliyinin yayılması o qədər sürətlənib ki, hazırda bu xəstəliklə mübarizə aparan şəxslərin sayı yüzlərlədir.

Xərçəng xəstəsi qədər onun ailə üzvləri də əziyyət çəkir. Belə ki, yaxınları xəstəni tez-tez həkimə aparır, qulluq edir. Xüsusən ən ağır - son mərhələdə olan xəstələri həkimlər evə buraxır və evdə qalmasını məsləhət görür. O zaman ailə üzvləri xəstəyə daha yaxın olur, daha çox qayğı göstərir, əzizləyir. Bir çox ailələr, imkanı varsa, xüsusi baxıcı tutur, imkanı olmayanlar isə vaxt və güclərini xəstəyə qulluğa sərf edirlər. Amma çox insanları bir sual narahat edir: görəsən, xəstə adamdan digər adama xərçəngin ötürülməsi, yoluxdurulması mümkündürmü?

Ölkə.Az Medicina.az-a istinadən bildirir ki, xərçəngin yoluxucu olub-olmamasıyla bağlı araşdırma aparıb.

Məlum olub ki, onkoloqlar xərçəng xəstələrinin ailə üzvlərinə bunun keçici olmadığı cavabını verib, onları arxayınlaşdırır. Həqiqətən də, həkimlər, xəstəxanadakı tibb bacıları onkoloji xəstələrdən qorunmur və yoluxmurlar da. Tibdə bu xəstəliyin ötürülməsi ilə bağlı sübut və faktlar yoxdur. Amma elə viruslar var ki, zəif immunitetli insanlara keçərsə, onda xərçəng xəstəliyini oyada bilər. Məsələn: mədə-bağırsaq xərçəngi olan insanla mədə-bağırsaq xorası olan insanın öpüşməsi təhlükəlidir. Yəni mədə xərçəngi olan nənəni mədəsində xora olan zəif bir nəvənin tez-tez öpməsi təhlükəli ola bilər. Çünki mədə xərçəngini Helikobakter adlı mikrob törədir. Sağlam mədə qişası və güclü immuniteti olan insan üçün bu mikrob təhlükə yaratmır. Amma zəif mədədə bu mikrob iltihab yaradır ki, bu da zamanla xərçəngə çevrilir. Bu mikrob tüpürcək suyu ilə digər adama keçə bilər.

Bundan başqa, Hepatit C və B də qaraciyər xərçəngində rol oynayır. Bu virusa qan və cinsi yolla yoluxmaq olar. Ona görə evdə qaraciyər serrozu, xərçəngi olan ailə üzvü varsa, iynə vurarkən, həmin adamın yarasını təmizləyərkən maksimum qorunmaq lazımdır.

Daha bir vacib məqam isə odur ki, qadınlarda uşaqlıq boynu xərçəngini papilloma virusları yaradır. Planetin hər 5 qadınından biri bu virusa imtim əlaqə yolu ilə yoluxur. Papilloma virusu aktiv çoxalır, immun sistemini pozur, uzun müddətdən sonra xərçəngə çevrilə bilir. Qoruyucu vasitələr bu virusdan qorumaqda zəifdir. Ona görə bu gün uşaqlıq boynu xərçəngindən peyvənd olunması ciddi təbliğ olunur və 10-23 yaş arası bütün qızlara olunmalıdır. Papillomaya yoluxduqdan sonra peyvəndin vurulması mənasızdır.

ŞƏRH YAZ
0

Alimlərdən yeni kəşf — Atomda məlumat saxlamaq mümkün olacaq

Alimlərdən yeni kəşf
18:47
Bu gün
1298
Maraqlı
A
Məlumatların daha kiçik "qablaşdırılması" uğrunda gedən yarış yeni mərhələyə qədəm basıb.

"Ölkə.Az" xəbər verir ki, alimlər atomda məlumat daşımağın artıq mümkün olduğunu açıqlayıblar.

"İBM" araşdırma mərkəzinin alimləri "Nature" jurnalına verdikləri məqalədə sabit disk kimi işləyən və bir atom qədər kiçik olan maqnitin məlumat bazası rolunu yerinə yetirdiyini bildiriblər.

Kiçik sabit disk üçün nadir tapılan holmium elementindən istifadə edilib. Holmium atomlarının maqnezium oksid üzərinə yerləşdirilməsi nəticəsində maqnit sahəsi yaradılır.

Fabian Natterer bildirir ki, tək bir atomda 1 bit məlumat saxlamaq mümkündür. Qrupun digər alimi Kristofer Lutz isə 6 santimetrlik bir sahədə 80.000 Gbt məlumatın saxlamaq mümkün olduğunu deyir. Yəni, kibrit qutusu boyda bir diskdə 35 milyon mahnı saxlamaq imkanı əldə edilib. Amma məlumat saxlamaq üçün soyuq şərait lazımdır. Alimlər 265 dərəcə soyuq tempraturda məlumat saxlamağın mümkün olduğunu bildirirlər.

Hikmət Həsənov
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Həkimlərdən həyəcan təbili — "Uşaqlarda korluq yarana bilər"

Həkimlərdən həyəcan təbili
16:49
Bu gün
2120
Maraqlı
A
Hollandiyalı mütəxəssislər yaxın gələcəkdə uşaq və gənclərdə ciddi göz problemi yaranacağını bildiriblər.

"Ölkə.Az" xəbər verir ki, həkimlərin fikrinə əsasən, hətta bəzi uşaqlarda korluq da yarana bilər. Səbəb izə uzun müddət planşet, telefon və televiziya ekranına baxmaq, gün işığında küçədə olmamaqdır.

Mütəxəssislər "görünməyən bir epidemiya" dedikləri bu xəstəliyə qarşı "20-20-2" düsturunu təklif ediblər.

Rotterdamın Erasmus universitetinin tibb fakultəsinin müəllimi professor doktor Karolayn Klaver bildirib ki, gün ərzində telefon, planşet, televizor və kitaba yaxından baxan uşaqlarda təbii göz strukturu pozulur. Normalda yuvarlaq olan göz bəbəkləri oval şəkilə düşür. Bunun nəticəsində isə gözün arxasında işığı tutan hüceyrələr zədələnir. Professor bunun sağalmayan bir proses olduğunu qeyd edib.

Klaver bildirir ki, bu hüceyrələr yoxa çıxsa, insan kor ola bilər. O, artıq oxuya bilməyəcək, digərlərinin üzünü tanımayacaq.

Mütəxəssislərin təklif etdiyi "20-20-2" düsturuna əsasən, 20 dəqiqə kitab oxuyan, planşet və ya televizora, telefona baxan şəxs 20 saniyə fasilə etsin. Bununla da gözünüzə istirahət verin. Gün ərzində isə ən azı 2 saat çölə çıxın. Həyətdə gəzin.

Hikmət Həsənov
Ölkə.Az

 

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA