Azərbaycanda manat ucuzlaşacaqmı? — Ekspert rəyi

Azərbaycanda manat ucuzlaşacaqmı?
16:05
11.07.2019
1443
Siyasət
A
Son günlərdə bir sıra media orqanlarında və sosial şəbəkələrdə qida məhsullarının, xüsusən də kənd təsərrüfatı məhsullarnın bahalaşmasının manatın dəyərdən düşməsinə təsir etməsi barədə fikirlər səslənməkdədir. Digər tərəfdən qonşu ölkələrin ictimai-siyasi həyatında yaranan gərginliklər nəticəsində valyutalarının ucuzlaşması prosesi gedir. Bütün bu məsələlərə aydınlıq gətirmək üçün maliyyə eksperti Samir Əliyevə müraciət etdik.

 “Ölkə.Az”a açıqlama verən Samir Əliyev bildirib ki, Azərbaycan iqtisadiyyatı  neftdən asılı olduğundan milli valyutanın da dəyərinin qorunmasında müstəsna rol oynayır.

“Bu gün  dünya bazarında neftin qiyməti 60 dollardan baha olması manatın mzənnəsinin sabit saxlamasına imkan verir. Yəni 2015-ci ildən fərqli olaraq bu gün 2015-ci ildəki kimi qorxu yoxdur. Hökumətin əlində manatın məzənnəsini saxlamaq üçün kifayət qədər resurs var”, - ekspert bildirib.
Xarici amillərin manatın məzənnəsində təsirinə gəldikdə S.Əliyev əlavə edib ki, bu günkü şəraitdə xarici faktorlar  manatın  məzənənisnə elə də ciddi təsir etmir: “ Bu gün Azərbaycan hökuməti manatın məzənnəsini saxlamaq üçün yetərincə resurslara malikdir”.

Daxili faktorlara gəldikdə  ekspert bildirib ki, Azərbaycan iqtisadiyyatının strukturuna nəzər salsaq, o zaman  digər ölkələrin valyutasından fərqli olaraq manatın ölkə iqtisadiyyatına  çox böyük təsirinin şahidi olarıq. 

“Məsələn, Rusiyada rublun  iqtisadiyyata təsiri çox azdır.  Azərbaycanda isə fərqlidir. O baxımdan da manatın məzənnəsinin sabitliyinin qorunub saxlanması Azərbaycan hökuməti üçün vacib amillərdən biridir.  Məhz bu amilə görə də son  2 ildə manatın məzənnəsi sabit saxlanılır. Hətta satışla rəsmi məzənnə arasında fərq azdır.  Hesab edirəm ki, hökumət bu amili nəzərə aldığından məzənnə  dəyişikliyinə getmək istəmir. Çünki bunun ağır fəsadlarını anlayır”, - ekspert vurğulayıb.

Ekspert bütün bu amilləri nəzərə alaraq  qeyd edib ki, ən azı ilin sonunadək manatın məzənəsində hər hansı dəyişiklik olmayacaq və bunu gözləmirəm:
 “Əgər dünya iqtisadiyyatında hər hansı ciddi təlatümlər baş verməzsə, neftin qiyməti kəskin azalmazsa, manatın məzənnəsi  sabit qalacaq”.
 Ekspertin fikrincə,  hal-hazırda manatın dəyərdən düşməsinə səbəb olan əsas amil  ölkə iqtisadiyyatının idxaldan asılılığı və mövsümi məhsullarla bağlıdır: 

“Yay fəslində havaların qeyri-sabit keçməsi kənd təsərrüfatı məhsullarına təsir etdiyinə görə və kənd təsərrüfatı məhsullarının böyük bir hissəsi ixrac edilməsi manatın dəyərdən düşməsini şərtləndirən əsas amillərdəndir. Digər tərəfdən  bu gün  Azərbaycanda istehsal olunan məhsulların bir  qismi xarici xammaldan asılıdır.  Yerli istehsalın xarici xammaldan asılılığı və digər amillər manata təsir edir. Ona görə də hökumət və müvafiq qurumlar fəaliyyətlərini buna uyğun formada qurmalıdır”.

ABŞ FED rəhbəri Cerom Pauelin dünyadakı ticarət müharibəsi və dünya  iqtisadiyatındakı artımın hətta ABŞ iqtisadiyyatına, o cümlədən dollara mənfi təsirlər göstərəcəyi ilə bağlı fikirlərinə gəldikdə, S.Əliyev deyib ki, Tramp administrasiyasının əsas siyasəti dolların uçot dərəcələrini aşağı salmaq idi, lakin buna imkan verilmədi. 

“Ancaq bütün proseslər onun göstərir ki, FED dolların uçot dərəcəsini aşağı salmaq istiqamətində düşünür. Bu da öz növbəsində dünya maliyyə bazarına ciddi tədir edəcək və dollar ucuzlaşmasına gətrib çıxaran amildir.  Belə bir vəziyyət isə neft hasil edən ölkələrin milli valyutasının möhkəmlənməsi deməkdir. Dolayısı ilə FED-in uçot dərəcəsini aşağı salması Azərbaycan manatının  ucuzlaşmasına yox, möhkəmlənməsinə xidmət edir”, - ekspert bildirib.
 Belə olan halda Mərkəzi Bank manatı bahalaşdırıb dolları ucuzlaşdırarmı sualına gəldidkə ekspert deyib ki,   Mərkəzi Bank bu gün manatın nə ucuzlaşmasına, nə də bahalaşmasına imkan vermir və prosesi tənzimləyir: “Mərkəzi Bank manatı dollarla müqayisədə çox az  dərəcədə  bahalaşdıra bilər. Məsələn manat dollara nisbətə 1 dollar-1,68 manat səviyyəsində ola bilər. Bunu da dolların ucuzlaşması hesab etmək olmaz”.

Ekspert Mərkəzi Bankın manatın məzənnəsinin qorunması ilə bağlı həyata keçirdiyi siyasəti düzgün  hesab edir: 

“Hesab edirəm ki, Mərkəzi Bankın bu addımı strateji baxımdan  uğurlu olmasa da, qısamüddətli dövr üçün düzgün taktikadır. Ancaq hökumət bunun ardınca ölkə iqtisadiyyatını inkişaf etdirmək və manatın sabitliyini saxlamaq üçün digər iqtisadi rıçaqlardan istifadə etməlidir. Ölkə iqtisadiyyatında köklü islahatlar həyata keçirilməli, iqtisadiyyat şaxələndirilməlidir. Əgər proseslər bu istiqamətdə getməzsə, o zaman manatın məzənnəsinin uzun müddət sabit saxlanmasının nəticəsi olmayacaq. Bu müəyyən problem yarada bilər”.

Ekspert hökumətə təklif verib ki,  müəyyən müddətdən sonra Mərkəzi Bank üzən məzənnəyə keçmək istiqamətində  real addımlar atmalıdır: “Hökumət üzən məzənnəyə keçməklə, manatı ucuzlaşdırmaqla   yerli istehsalı stimullaşdıra və ixracatı artıra bilər. Bu eyni zamanda idxalı azaldacaq. Çünki manatın ucuzlaşması fonunda xarici məhsul bahalaşacaq, bu da  yerli istehsalın artmasına, o cümlədən  ixracatın artmasına  imkan yaradacaq. Odur ki, kimsə birmənalı şəkildə deyə bilməz ki, manat bahalaşsın və ya ucuzlaşsın. Hərəsinin öz mənfi və  müsbət tərəfləri  var. Bax hökumətin də işi bütün bu amilləri nəzərə almaqla ölkə iqtisadiyyatının inkişaf etdirmək, daxili bazarı qorumaq istiqamətində  effektiv siyasət yürütməkdir”.

Mürtəza
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Gürcüstan XİN-dən Keşikçidağ açıqlaması — “Təəssüfedicidir”

Gürcüstan XİN-dən Keşikçidağ açıqlaması
01:05
Bu gün
1338
Siyasət
A
Gürcüstanın Xarici İşlər Nazirliyi (XİN) Azərbaycanla sərhəddə yerləşən Keşikçidağ Məbədi-Kompleksində iyulun 14-də baş verən insidentlə bağlı məlumat yayıb.

“Ölkə.Az” report-a istinadən xəbər verir ki, XİN yerli sakinlər və azərbaycanlı sərhədçilər arasında yaşanan insidenti təəssüfedici adlandırıb.

Məlumatda qeyd olunub ki, Gürcüstanın müvafiq qurumlarının təxirəsalınmaz reaksiyasından sonra insident tezliklə aradan qaldırılıb və faktla bağlı araşdırma başlayıb:

“Bu cür insidentlər Gürcüstan və Azərbaycan arasında strateji tərəfdaşlıq münasibətlərinə uyğun deyil. Buna görə də hesab edirik ki, ekspert qurpları və delimitasiya üzrə komissiyanın iclasları vaxtında davam etdirilməlidir. Gürcüstan tərəfi bu görüşlərə tam hazırlığını ifadə edir”.

Gürcüstan XİN ictimaiyyəti təxribatlardan çəkinməyə çağırıb:

“Vətəndaş qruplarının danışıqların sakit mühitdə aparılmasını dəstəkləməsi uğurun mütləq şərtlərindən biridir”.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Əli Əhmədov BMT-yə ikinci Milli Məruzə təqdim edib

Əli Əhmədov BMT-yə ikinci Milli Məruzə təqdim edib
22:23
15.07.2019
1234
Siyasət
A
“Azərbaycan ərazisinin 20 faizi hələ də Ermənistan tərəfindən işğal olunub, Ermənistan tərəfindən BMT-nin 4 məlum qətnaməsinin yerinə yetirilməməsi Dayanıqlı İnkişaf hədəflərində qarşıya qoyulan vəzifələrin həllini əngəlləyir”.

“Ölkə.Az” report-a istinadən xəbər verir ki, bu barədə Baş Nazirin müavini, Azərbaycan Respublikasının Dayanıqlı İnkişaf üzrə Milli Əlaqələndirmə Şurasının sədri Əli Əhmədov Nyu-Yorkdakı BMT qərargahında keçirilən Yüksək Səviyyəli Siyasi Forumda ikinci Könüllü Milli Məruzəni təqdim edərkən bildirib.

Sülhsüz inkişaf olmadığını vurğulayan Ə.Əhmədov beynəlxalq ictimaiyyəti münaqişələri həll edərək sülhü bərqərar etməyə səsləyib. Baş Nazirin Ə.Əhmədov Qarabağ münaqişəsi həllini tapmasa belə, Azərbaycanın Dayanıqlı İnkişaf hədəflərilə bağlı təhsil, səhiyyə, sosial təminat, məşğulluq, xüsusilə də qaçqın və məcburi köçkünlərin məşğulluğu sahəsində bir sıra tədbirləri həyata keçirə bildiyini qeyd edib.

Bununla yanaşı, ölkənin iqtisadi inkişafı, orta və kiçik sahibkarlığın dəstəklənməsi, dövlət xidmətlərinin təkmilləşdirilməsi, ekoloji vəziyyətin yaxşılaşdırılması sahəsində də mühüm islahatların həyata keçirildiyini diqqətə çatdıran natiq 2025-ci ilədək sosial-iqtisadi inkişaf, təhsil kimi sahələrdə əlavə tədbirlər görüləcəyini bildirib.

Xatırladaq ki, BMT-yə ikinci milli məruzəni təqdim etməyə yalnız 14 ölkənin haqqı var.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA