Zahid Oruc: "Paşinyan hökumətinə cəmi 3 gün sonra adekvat cavab verildi"

Zahid Oruc:
00:54
25.05.2018
16301
Analitika
A
20 mayda Naxçıvanla təmas xəttində açılan erməni atəşi Ermənistan-Azərbaycan arasında davam edən tarixi müharibənin lokal bir ərazi vahidinə-Dağlıq Qarabağ bölgəsinə aid olmadığını bir daha nümayiş etdirdi.1000 km-dən artıq sərhəddin hamısını təhlükə zolağı kimi qəbul etmək olar, lakin yaxın keçmişin acı təcrübəsi sübut edir ki, hərbi əməliyyatlar zamanı düşmən tərəfi çox ustalıqla bizi güclü olduğu meydanlara çəkərək həm insani, həm də hərbi resurslarını maksimal effektivliklə istifadə edə bildi.

""Ölkə.Az" xəbər verir ki, bunu milli məclisin deputatı Zahid Oruc öz "Facebook" səhifəsində yazıb.

Deputatın sözlərinə görə, hər halda 90-cı illərdə Gədəbəy, Qazax, Tovuz istiqamətlərində gedən döyüşlər öz miqyasına və qarşıya qoyulan məqsədlərin tutumuna görə heç bir taktiki-strateji üstünlük yarada bilmədi. Halbuki sovetlər birliyinin dağıldığı ilk illərdə hər hansı beynəlxalq qüvvə və ya hüquqi aktlar toplusu milli ordumuzun Göyçə gölündə, yaxud Ağrı dağının ətəyində savaş aparmasına mane olası deyildi.

"SSRİ-nin axırına çıxan Qərb dövlətləri yeni müstəqilliyini qazanan dövlətləri tanısa da bizim məkanımız üçün hələ regional və beynəlxalq təhlükəsizlik sistemi formalaşmamışdı. Əgər silahlı qüvvələrimizin gücü çatsaydı, Şuşa və Xankəndi ətrafına can atınca daha ağıllı hərbi siyasət yürüdüb özünün resurslarını bütün cəbhə boyu səpələyər və rəqibin “zəif bəndləri”ni tez bir şəkildə aşkarlayıb onun Baş Qərərgahına zərbə vurardı. Heç kəsə sirr deyildi ki, Sarkisyan-Koçaryan-Ohanyan və Babayan kimi simalar nə qədər cəllad hərbi fiqurlar olsalar da Kəlbəcərdən Ağdama qədər geniş bir radiusda silahlı əməliyyatları aparmağa nə texnika, nə səriştə, nə də iradələri çatardı. Doğrudur, rus generalları Xankəndində əyləşib onların əzbər bildikləri coğrafiya üçün istənilən planı hazırladılar, lakin demokratik hərəkatın ilk dalğasındaca hakimiyyətə gələn şərqşünas alim Levon ter Petrosyanın dayaqları sarsılsaydı, avtomatik olaraq onun əks-sədası Şuşaya hücuma hazırlaşan dağınıq hərbi dəstələrin durumunda hiss olunacaqdı. Başqa cür də ola bilməzdi. Tarixdə hələ heç vaxt paytaxt məğlub olanda periferiyanın gücü ilə iflasın qabağını almaq mümkün olmur.

Yalnız Naxçıvanda, kiçik bir sovet əyalətində Kremlin zirvəsindən xəyanətlə endirilən patriarx Heydər Əliyevin məhdud daxili resursları səfərbər etməsi hesabına, eləcə də Muxtar Resbublikanın statusunu mühüm bir səviyyəyə qaldırması ilə, İttifaq miqyasındakı əlaqələri və Türkiyə-İran dövlətləri ilə birbaşa təmasları erməni hücumlarının qarşısını almaqda misilsiz rol oynadı. Rəsmi Bakının didişmələr içərisində olan siyasi rəhbərləri bundan qətiyyən şad deyildilər, hətta əksinə, istəyirdilər ki, ən ağır çəkili rəqiblərindən yaxa qurtarmaq üçün istənilən təxribata və seperatizmə getsinlər ki, Əliyev məhz hərbi meydanda uduzsun və onun bir daha siyasi olimpə iddiası olmasın. Həqiqətdə muxtar ərazi vahidinin səngərində ağır məğlubiyyət Azərbaycanın bütövlükdə varlığını sarsıdar və dövlətçiliyinə son qoyardı, eləcə də hər bir elita təmsilçisinin tərcümeyi halını birdəfəlik ləkələyər və onu tarixin arxivinə yola salardı.Bir də ki, Bakıda yadelli işğalçılar hökmranlıq edəndə sən hansı taxt-taca və millətə başçılıq edə bilərdin ki? 
Lakin böyük Əliyevi Qorbaçovun zərbələri yox edə bilmədisə, məhəlli siyasətçilərin, özü də bir çoxu Naxçıvan əsilli baron mülhauzenlərin hücumları saray intriqalarından, hakimiyyət qovğalarından hər zaman qalib çıxan nəhəng sistem adamının möhkəmlik sınağına heç bir təsir göstərə bilməzdi.Gerçəkəkdən də tarixin ironiyasına baxın ki, hələ heç bir dayanıqlı sistem formalaşdıra bilməyən frontoviklərin nəinki siyasi, eləcə də hərbi meydanda uduzması qaçılmaz idi və az qala Yevlaxa hücum təhlükəsi qarşısında ölkənin qərbi ilə şərqinin bir –birindən ayrılması perspektivini bir kənara qoyub 200 ildir Türkiyə və Azərbaycan arasında qalaya çevrilən istehkamı, onu qoruyan sərkərdəni zərərsizləşdirmək əməliyyatına girişmələri acı təəssüf doğururdu.O zamanın fədakar bir ziyalısı, Naxçıvanın rəhbərlərindən biri və Əliyevin yaxın silahdaşı olan adamın mənə şəxsi söhbətlərində o zamanın xaosundan necə çıxıldığına heyrətini indi də gizlədə bilmir, yaşının müdrik çağında o vaxtkı ustadının dərslərini bir gün də unutmadığını dönə-dönə söyləyirdi. Gerçəkdən də zərrə özündə ümumini əks etdirdiyi kimi, tariximizin Naxçıvan epopeyası da hər zaman dövlətləşmə, millətləşmə və hərb səlnaməsinin bir hissəsi olaraq qalacaqdır. Çünki böyük və əbədiyaşar mirasdır.

O diyarın qorunması 100 il əvvəl türk əskərinə borcluydusa, Qars müqaviləsi ilə təhlükəsizlik çətiri qazanmışdısa, üstündən 70 il keçəndən sonra Azərbaycan Atatürkünün hesabına ayaqda qala bildi.Doğma vətəninin qorumaq nümunəsi belə olar.Xatırlayın, Heydər Əliyevin qarşısında dayanıb şəkil çəkdirdiyi o kasıb koma mühasirəni yarmaq sənətinin parlaq nümunəsidir və Stalininqradın 1942-ci ildəki hünərinə, müharibədəki dönüş hadisəsi olmasına on minlərlə roman-povest həsr edənlər qoy azərbaycanlı sərkərdənin kiçik resurslarla göstərdiyi qəhrəmanlığa da layiq olan bircə bədii əsər yaratsınlar. Heydər Əliyev “kiçik torpaq” anlayışını dəyişdirərək, bir ada respublisıkanın toxunulmazlığının simvoluna çevrildi. Başqa heç bir siyasət və hərbi səhra komandirinin qarlı-şaxtalı və təlatümlü bir siyasi zamanda öz ocağını belə, vuruşaraq, əldə saxlaması nümunəsini görən olmayıb.

İndi isə 20 mayda Azərbaycan əskəri Adil Tatarovun qətlə yetirilməsi ilə cəbhə xəttində İrəvan inqilabından aldığı eyforik gücü nümayiş etdirməyə çalışan Paşinyan hökumətinə cəmi 3 gün sonra adekvat, hərbi dillə desək, simmetrik cavab verildi. Ölkəmizin informasiya fəzasına demokratiya qaranquşu kimi təqdim edilən birisinin mübarizə apardığı ideyaları guya Şuşaya daşıdığını göstərməsi və ilk səfərini Qarabağa etməsi təmas xəttində gərginliyin artacağından xəbər verirdi. Özü də Gümrü hərbi bazası tərəfindən neytrallığa nail olan yeni erməni hakimiyyəti meydanlarda xalqdan aldığı mandatı mütləq hərbi-vətənpərvərlik müstəvisinə və səngərə keçirməyə cəhd edəcəkdi. Ayrı cür olsaydı, ordu içərisində özünə rəğbət qazana bilməzdi. Lakin zərbənin Naxçıvandan vurulması və özü də bunun məhz prezident İlham Əliyevin bölgəyə səfəri zamanı verdiyi ultimativ bəyanatlara cavab reaksiyası kimi qələmə alınmasını istəməsi fonunda provokasiyanın həqiqi məqsədlərini anlamaq çətin deyildi.

Bununla yanaşı, iki klan arasında davam edən müharibənin cəbhə xəttinə doğru inkişaf etməyəcəyini düşünmək də sədalövhlük olardı. Prezident İlham Əliyevin bəyənatından sonra erməni hərbi ekspertləri dərhal Naxçıvanda hansı növ raketlərin olmasına diqqət çəkməyə başladılar. Təhlillərdə əsasən “Smerç”, İqla-s zenit raket kompleksləri və TOS-1A kimi alovsaçan sistemlərinin adı keçir və müxtəlif ranqlı dövlət adamları həmin silahlar vasitəsilə Ermənistanın strateji hədəflərinin vurula biləcəyi bəyan edilirdilər .Üstəlik, Əlahiddə Ümumqoşun ordu statusuna daxil hərbi-texniki və texnolji parametrlər yenidən gündəmə qayıtdı. Azərbaycanlı əskərin öldürülməsinə qarşı Naxçıvandan verilən reaksiyadan görünürdü ki, kontur zərbə assimetrik ola bilər. Yəni, cəmi 3 gün sonra guya naməlum şəraitdə erməni əskəri 20 yaşlı Martin Xaçatryanın meyiti tapılır. Əlbəttə, döyüş bölgəsi şəraitdə bütün müşahidə qurğularının nəzarəti altında qaranlıq heç nə qala bilməz. Sadəcə erməni inqilabi liderləri cəmiyyədəki qalxınmanı belə xəbərlə boğmaq istəmədilər və ona görə də hadisə yerinə iki yüksəkçinli nazir-Tonoyan və Mnatsakanyanı göndərdilər. Fövqəladə vəziyyət rayonuna gələn xarici işlər və müdafiə nazirlərinin rəhbərlərinə hansı raportu verdiyi bəlli deyil,lakin erməni ordusunun mətbuat katibi məlumat yaydı ki,sən demə azərbaycanlılar yeni istehkam qazaraq mühəndislərin əliylə irəliləməyə və mövqelərini möhkəmlətməyə cəhd edirlər. Doğrudur, insindentin Rusiyanın təxribatı olduğunu iddia edən media mənsubları da tapıldı və sən demə Kreml TANAPın qarşısına yeni hərbi eskalasiya ilə çıxır. Lakin görünür, Paşinyanın hələ kövrək olan komandası belə uydurmaların rus kəşfiyyatı tərəfindən tez bir anda ifşa ediləcəyini görüb onu çeynəməkdən vaz keçdilər.

Lakin Naxçıvan strateji mənada Türkiyə və Azərbaycanın forpostu olduğundan ermənilər yaxşı dərk edir ki, 1-ci Qarabağ savaşından fərqli olaraq, Azərbaycan indi bütün sərhəd boyu müharibə modelini seçə bilər. Sözsüz ki, Rusiyanın əsəblərinin tab gətirməcəyi həddə Putinin daşları Qafqazda yeni erməni hökumətinin başına enəcək. Əsas zərbənin kimin əliylə vurulacağı o qədər də önəmli deyil. Lakin Moskvadan son hadisələrə soyuqqanlı baxış tamam başqa bir versiyanı ortaya qoyur. O da orduda Sarkisyanın dayaqlarının yeni iqtidarı sabotaj etməsidir. Diqqətli təhlilçilər yaxşı başa düşür ki,keçmiş rejimin siyasi səhnənin qan tökmədən getməsinin gizli səbəbləri var. Hərbi sistem keçmişdə qurulub və indi Paşinyan “Qarabağ döyüşlərinin növbəti əfsanəsi”ni, aprel döyüşlərində sinəsi ilə sipər olmağa çalışan Qərərgah rəisi Movses Akopyanı dəyişməyə qərar verir. Barıt qoxulu komandirlərin yerinə kimlər gələcək və onların səngərdə davranışı necə olacaq, bunu yaxın zamanlarda görəcəyik. İki böyük klan arasında davam edən çəkişmə hərbi qüvvələrin monolitliyinə necə təsir göstərəcək və ön cəbhədən silahını geriyə çevirəcək əskərlərin qabağına kimlər çıxacaq?
Gerçəkdən də Naxçıvana doğru atılan güllələr Sarkisyanın ordudakı əlalatılarının İrəvana qarşı ssenarisidirsə, onda gözlənilən seçki kampaniyası mütləq silah sədalarının altında keçəcək.

Azərbaycan seçki burulğanında çəkişən tərəflərinin arasında didişmələrin dərinləşməsi üçün müxtəlif ssenarilər həyata keçirə bilər. Hər halda Yaxın Şərqin dərin bilicisi və özündən sonrakı rəhbərləri güzəştə səsləyən Levon ter Petrosyanın son açıqlaması göstərir ki, 90-cı illər Azərbycanına bənzəyən bir ölkəni hakimiyyət böhranında boğmaq o qədər də çətin deyil.İki dövlət qurmaq istəyirdilər, hər birindən məhrum oldular!"

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
1

“Ya pul verin, ya da hərbi bazalarınızı yığışdırın” — Yerevan Rusiyaya eyham vurur

“Ya pul verin, ya da hərbi bazalarınızı yığışdırın”
22:04
19.06.2018
5247
Analitika
A
Politoloq Stepan Qriqoryana inansaq, Ermənistan Gümrüdə Rusiya hərbi bazasının yerləşdiyi torpaq sahəsinə görə icarə haqqını artırmağa hazırlaşır.

"Ölkə.Az" Virtualaz.org-a istinadən xəbər verir ki, Qriqoryan baş nazir Nikol Paşinyanın həyat yoldaşının baş redaktoru olduğu “Haykakan jamanak” qəzetində dərc etdirdiyi və Ermənistan-Rusiya münasibətlərinə həsr olunmuş məqaləsində hesab edir ki, Rusiya hərbi bazaları üçün təmənnasız və müddətsiz torpaq sahəsi ayrılması ədalətsiz və misli görünməmiş hadisədir. O qeyd edir ki, hətta Rusiyaya heç də az “sadiq” olmayan Belarus, Tacikistan və Qırğızıstan da öz ərazilərində Rusiya hərbi bazalarının yerləşdirilməsinin müqabilində xeyli məbləğdə pul alırlar.

Metsamor AES-in Rusiyanın ixtiyarına verilməsi, bir sıra iri sənaye obyektlərinin və az qala ölkənin bütün energetika sisteminin Rusiyaya “hədiyyə” edilməsi ona gətirib çıxarıb ki, Ermənistan regionda bütün əsas “kozır”larını həmişəlik itirib. Eyni zamanda, Ermənistanda mövqelərini xeyli möhkəmləndirdikdən sonra Rusiya atom yanacağının qiymətlərini kəskin qaldırıb və atom-elektrik stansiyasının bağlanmasından əldə edə biləcəyi bütün üstünlüklərdən istifadə etməyə çalışır.

“Rusiya AES-in bağlanmasına kompensasiya olaraq Aİ-nin Ermənistana təqdim etməyə hazır olduğu maliyyə dəstəyini əlinə keçirməyə hazırlaşır. Müxtəlif dəyərləndirmələrə görə, bu yardım 500 milyon dollar təşkil edə bilər. Bundan sonra, faktiki olaraq, Türkiyənin Metsamor AES-in bağlanması tələbini yerinə yetirdikdən sonra Moskva Ankaradan Rusiya-Türkiyə münasibətlərinin digər sahələrində bir sıra güzəştlərə nail olacaq”, - politoloq bildirir.

Müəllifin əlində olan məlumatlara əsasən, Rusiya erməni maraqlarını hesaba almayaraq, Qarabağ münaqişəsinin tənzimlənməsi məsələsində Azərbaycana kifayət qədər güzəştə getməyə hazırdır. Bir şərtlə ki, Azərbaycan da Moskvaya güzəştə getsin.

“Rusiyanın niyyətləri özünü keçmiş SSRİ ərazisində mövcud olan “tanınmamış dövlətlər”ə münasibətinin analizində də görünür. RF-nin konsulluq xidmətləri Dnestryanının, Abxaziyanın və Cənubi Osetiyanın sakinlərinə tamamilə sərbəst şəkildə Rusiya vətəndaşlıq pasportları paylayır. Bu ərazilərin liderləri Moskvada dövlət səviyyəsində qəbul edilirlər. Bunu Rusiya tərəfindən açıq dəstəkdən məhrum olunmuş Dağlıq Qarabağ Respublikasının rəhbərliyi barədə demək mümkün deyil. Eyni zamanda, Ermənistan hakimiyyəti Rusiyanı özünün yeganə strateji tərəfdaşı hesab etməkdə davam edir”, - C.Qriqoryan hiddətini bildirir.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

“Paşinyann daha pozucu və təxribatçı siyasət aparmağa çalışır”

“Paşinyann daha pozucu və təxribatçı siyasət aparmağa çalışır”
00:56
10.06.2018
7308
Analitika
A
Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyanın Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərində yaradılmış qondarma rejimin Dağlıq Qarabağ münaqişənin nizamlanması ilə bağlı danışıqlarda tərəf kimi iştirak etməli olduğu barədə bəyanatının məqsədi danışıqları uzatmaqdan başqa bir şey deyil.

"Ölkə.Az" xəbər verir ki, bunu Trend-ə açıqlamasında "Bakı Xəbər" qəzetinin baş redaktoru Aydın Quliyev deyib.

Baş redaktor bildirib ki, N.Paşinyan yeni vəzifəsində özünü konstruktiv göstərməyə cəhd etsə də, əslində özündən əvvəlki hakimiyyətdən daha aqressiv, daha pozucu və təxribatçı siyasət aparmağa çalışır:

"Paşinyan bu gün Qarabağ probleminin həlli üçün illərdən bəri formalaşmış danışıqlar formatını dəyişməyə cəhd edir. Onun qondarma rejimin danışıqlar prosesində tərəf kimi iştirakı ilə bağlı iddiası formatı dəyişmək cəhdidir. Bilirsiniz ki, ATƏT-in Minsk qrupunun mandatına uyğun olaraq münaqişənin tərəfləri Azərbaycan və Ermənistan, münaqişənin maraqlı tərəfləri isə Dağlıq Qarabağın Azərbaycan və erməni icmalarıdır. Danışıqlar da Azərbaycan və Ermənistan arasında gedir. Bu format çərçivəsində Azərbaycan indiyə qədər Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin əsl mahiyyəti barədə dünyada lazımi rəy yarada bilib. Bütün dünya bilir ki, Dağlıq Qarabağ Azərbaycanın torpağıdır, Ermənistan təcavüzkardır, Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ regionu və ətraf 7 rayonu işğal altındadır. Dünya artıq qəbul edir ki, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi Azərbaycanın ərazi bütövlüyü çərçivəsində və ilkin olaraq status-kvonun dəyişdirilməsi şərtii lə həll olunmalıdır. Bu gün Paşinyan bu fikri ortaya atmaqla formalaşmış həmin siyasi və hüquqi çərçivəni dəyişməyi hədəfləyib. Burada da məqsəd Dağlıq Qarabağ münaqişəsində danışıqlar prosesini yubatmaqdan başqa bir şey deyil. Paşinyan indi də qondarma rejimi dünyaya müstəqil subyekt kimi tanıtmağa cəhd edir. Bu da danışıqları pozan, qeyri-konstruktiv hərəkətdir və indiyə qədər əldə olunmuş nəticələri alt-üst etmək məqsədi güdür. Çox güman ki, Minsk qrupunun həmsədrləri bunu anlayacaq və Paşinyanın bu siyasətinin qarşısında lazımi maneələri qoyacaq".

Ekspert qeyd edib ki, bu gün dünya Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin əsl mahiyyətini anladığı üçün Azərbaycan yalnız substantiv danışıqlara hazırdır:

"Vaxt uzatmaq, vaxt itirmək Azərbaycana sərf etmir. Paşinyanın məqsədi bu substantiv danışıqlardan yayınmaqdır. Amma məqsədinə çata bilməyəcək".

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA