Zahid Oruc: "Paşinyan hökumətinə cəmi 3 gün sonra adekvat cavab verildi"

Zahid Oruc:
00:54
25.05.2018
17930
Analitika
A
20 mayda Naxçıvanla təmas xəttində açılan erməni atəşi Ermənistan-Azərbaycan arasında davam edən tarixi müharibənin lokal bir ərazi vahidinə-Dağlıq Qarabağ bölgəsinə aid olmadığını bir daha nümayiş etdirdi.1000 km-dən artıq sərhəddin hamısını təhlükə zolağı kimi qəbul etmək olar, lakin yaxın keçmişin acı təcrübəsi sübut edir ki, hərbi əməliyyatlar zamanı düşmən tərəfi çox ustalıqla bizi güclü olduğu meydanlara çəkərək həm insani, həm də hərbi resurslarını maksimal effektivliklə istifadə edə bildi.

""Ölkə.Az" xəbər verir ki, bunu milli məclisin deputatı Zahid Oruc öz "Facebook" səhifəsində yazıb.

Deputatın sözlərinə görə, hər halda 90-cı illərdə Gədəbəy, Qazax, Tovuz istiqamətlərində gedən döyüşlər öz miqyasına və qarşıya qoyulan məqsədlərin tutumuna görə heç bir taktiki-strateji üstünlük yarada bilmədi. Halbuki sovetlər birliyinin dağıldığı ilk illərdə hər hansı beynəlxalq qüvvə və ya hüquqi aktlar toplusu milli ordumuzun Göyçə gölündə, yaxud Ağrı dağının ətəyində savaş aparmasına mane olası deyildi.

"SSRİ-nin axırına çıxan Qərb dövlətləri yeni müstəqilliyini qazanan dövlətləri tanısa da bizim məkanımız üçün hələ regional və beynəlxalq təhlükəsizlik sistemi formalaşmamışdı. Əgər silahlı qüvvələrimizin gücü çatsaydı, Şuşa və Xankəndi ətrafına can atınca daha ağıllı hərbi siyasət yürüdüb özünün resurslarını bütün cəbhə boyu səpələyər və rəqibin “zəif bəndləri”ni tez bir şəkildə aşkarlayıb onun Baş Qərərgahına zərbə vurardı. Heç kəsə sirr deyildi ki, Sarkisyan-Koçaryan-Ohanyan və Babayan kimi simalar nə qədər cəllad hərbi fiqurlar olsalar da Kəlbəcərdən Ağdama qədər geniş bir radiusda silahlı əməliyyatları aparmağa nə texnika, nə səriştə, nə də iradələri çatardı. Doğrudur, rus generalları Xankəndində əyləşib onların əzbər bildikləri coğrafiya üçün istənilən planı hazırladılar, lakin demokratik hərəkatın ilk dalğasındaca hakimiyyətə gələn şərqşünas alim Levon ter Petrosyanın dayaqları sarsılsaydı, avtomatik olaraq onun əks-sədası Şuşaya hücuma hazırlaşan dağınıq hərbi dəstələrin durumunda hiss olunacaqdı. Başqa cür də ola bilməzdi. Tarixdə hələ heç vaxt paytaxt məğlub olanda periferiyanın gücü ilə iflasın qabağını almaq mümkün olmur.

Yalnız Naxçıvanda, kiçik bir sovet əyalətində Kremlin zirvəsindən xəyanətlə endirilən patriarx Heydər Əliyevin məhdud daxili resursları səfərbər etməsi hesabına, eləcə də Muxtar Resbublikanın statusunu mühüm bir səviyyəyə qaldırması ilə, İttifaq miqyasındakı əlaqələri və Türkiyə-İran dövlətləri ilə birbaşa təmasları erməni hücumlarının qarşısını almaqda misilsiz rol oynadı. Rəsmi Bakının didişmələr içərisində olan siyasi rəhbərləri bundan qətiyyən şad deyildilər, hətta əksinə, istəyirdilər ki, ən ağır çəkili rəqiblərindən yaxa qurtarmaq üçün istənilən təxribata və seperatizmə getsinlər ki, Əliyev məhz hərbi meydanda uduzsun və onun bir daha siyasi olimpə iddiası olmasın. Həqiqətdə muxtar ərazi vahidinin səngərində ağır məğlubiyyət Azərbaycanın bütövlükdə varlığını sarsıdar və dövlətçiliyinə son qoyardı, eləcə də hər bir elita təmsilçisinin tərcümeyi halını birdəfəlik ləkələyər və onu tarixin arxivinə yola salardı.Bir də ki, Bakıda yadelli işğalçılar hökmranlıq edəndə sən hansı taxt-taca və millətə başçılıq edə bilərdin ki? 
Lakin böyük Əliyevi Qorbaçovun zərbələri yox edə bilmədisə, məhəlli siyasətçilərin, özü də bir çoxu Naxçıvan əsilli baron mülhauzenlərin hücumları saray intriqalarından, hakimiyyət qovğalarından hər zaman qalib çıxan nəhəng sistem adamının möhkəmlik sınağına heç bir təsir göstərə bilməzdi.Gerçəkəkdən də tarixin ironiyasına baxın ki, hələ heç bir dayanıqlı sistem formalaşdıra bilməyən frontoviklərin nəinki siyasi, eləcə də hərbi meydanda uduzması qaçılmaz idi və az qala Yevlaxa hücum təhlükəsi qarşısında ölkənin qərbi ilə şərqinin bir –birindən ayrılması perspektivini bir kənara qoyub 200 ildir Türkiyə və Azərbaycan arasında qalaya çevrilən istehkamı, onu qoruyan sərkərdəni zərərsizləşdirmək əməliyyatına girişmələri acı təəssüf doğururdu.O zamanın fədakar bir ziyalısı, Naxçıvanın rəhbərlərindən biri və Əliyevin yaxın silahdaşı olan adamın mənə şəxsi söhbətlərində o zamanın xaosundan necə çıxıldığına heyrətini indi də gizlədə bilmir, yaşının müdrik çağında o vaxtkı ustadının dərslərini bir gün də unutmadığını dönə-dönə söyləyirdi. Gerçəkdən də zərrə özündə ümumini əks etdirdiyi kimi, tariximizin Naxçıvan epopeyası da hər zaman dövlətləşmə, millətləşmə və hərb səlnaməsinin bir hissəsi olaraq qalacaqdır. Çünki böyük və əbədiyaşar mirasdır.

O diyarın qorunması 100 il əvvəl türk əskərinə borcluydusa, Qars müqaviləsi ilə təhlükəsizlik çətiri qazanmışdısa, üstündən 70 il keçəndən sonra Azərbaycan Atatürkünün hesabına ayaqda qala bildi.Doğma vətəninin qorumaq nümunəsi belə olar.Xatırlayın, Heydər Əliyevin qarşısında dayanıb şəkil çəkdirdiyi o kasıb koma mühasirəni yarmaq sənətinin parlaq nümunəsidir və Stalininqradın 1942-ci ildəki hünərinə, müharibədəki dönüş hadisəsi olmasına on minlərlə roman-povest həsr edənlər qoy azərbaycanlı sərkərdənin kiçik resurslarla göstərdiyi qəhrəmanlığa da layiq olan bircə bədii əsər yaratsınlar. Heydər Əliyev “kiçik torpaq” anlayışını dəyişdirərək, bir ada respublisıkanın toxunulmazlığının simvoluna çevrildi. Başqa heç bir siyasət və hərbi səhra komandirinin qarlı-şaxtalı və təlatümlü bir siyasi zamanda öz ocağını belə, vuruşaraq, əldə saxlaması nümunəsini görən olmayıb.

İndi isə 20 mayda Azərbaycan əskəri Adil Tatarovun qətlə yetirilməsi ilə cəbhə xəttində İrəvan inqilabından aldığı eyforik gücü nümayiş etdirməyə çalışan Paşinyan hökumətinə cəmi 3 gün sonra adekvat, hərbi dillə desək, simmetrik cavab verildi. Ölkəmizin informasiya fəzasına demokratiya qaranquşu kimi təqdim edilən birisinin mübarizə apardığı ideyaları guya Şuşaya daşıdığını göstərməsi və ilk səfərini Qarabağa etməsi təmas xəttində gərginliyin artacağından xəbər verirdi. Özü də Gümrü hərbi bazası tərəfindən neytrallığa nail olan yeni erməni hakimiyyəti meydanlarda xalqdan aldığı mandatı mütləq hərbi-vətənpərvərlik müstəvisinə və səngərə keçirməyə cəhd edəcəkdi. Ayrı cür olsaydı, ordu içərisində özünə rəğbət qazana bilməzdi. Lakin zərbənin Naxçıvandan vurulması və özü də bunun məhz prezident İlham Əliyevin bölgəyə səfəri zamanı verdiyi ultimativ bəyanatlara cavab reaksiyası kimi qələmə alınmasını istəməsi fonunda provokasiyanın həqiqi məqsədlərini anlamaq çətin deyildi.

Bununla yanaşı, iki klan arasında davam edən müharibənin cəbhə xəttinə doğru inkişaf etməyəcəyini düşünmək də sədalövhlük olardı. Prezident İlham Əliyevin bəyənatından sonra erməni hərbi ekspertləri dərhal Naxçıvanda hansı növ raketlərin olmasına diqqət çəkməyə başladılar. Təhlillərdə əsasən “Smerç”, İqla-s zenit raket kompleksləri və TOS-1A kimi alovsaçan sistemlərinin adı keçir və müxtəlif ranqlı dövlət adamları həmin silahlar vasitəsilə Ermənistanın strateji hədəflərinin vurula biləcəyi bəyan edilirdilər .Üstəlik, Əlahiddə Ümumqoşun ordu statusuna daxil hərbi-texniki və texnolji parametrlər yenidən gündəmə qayıtdı. Azərbaycanlı əskərin öldürülməsinə qarşı Naxçıvandan verilən reaksiyadan görünürdü ki, kontur zərbə assimetrik ola bilər. Yəni, cəmi 3 gün sonra guya naməlum şəraitdə erməni əskəri 20 yaşlı Martin Xaçatryanın meyiti tapılır. Əlbəttə, döyüş bölgəsi şəraitdə bütün müşahidə qurğularının nəzarəti altında qaranlıq heç nə qala bilməz. Sadəcə erməni inqilabi liderləri cəmiyyədəki qalxınmanı belə xəbərlə boğmaq istəmədilər və ona görə də hadisə yerinə iki yüksəkçinli nazir-Tonoyan və Mnatsakanyanı göndərdilər. Fövqəladə vəziyyət rayonuna gələn xarici işlər və müdafiə nazirlərinin rəhbərlərinə hansı raportu verdiyi bəlli deyil,lakin erməni ordusunun mətbuat katibi məlumat yaydı ki,sən demə azərbaycanlılar yeni istehkam qazaraq mühəndislərin əliylə irəliləməyə və mövqelərini möhkəmlətməyə cəhd edirlər. Doğrudur, insindentin Rusiyanın təxribatı olduğunu iddia edən media mənsubları da tapıldı və sən demə Kreml TANAPın qarşısına yeni hərbi eskalasiya ilə çıxır. Lakin görünür, Paşinyanın hələ kövrək olan komandası belə uydurmaların rus kəşfiyyatı tərəfindən tez bir anda ifşa ediləcəyini görüb onu çeynəməkdən vaz keçdilər.

Lakin Naxçıvan strateji mənada Türkiyə və Azərbaycanın forpostu olduğundan ermənilər yaxşı dərk edir ki, 1-ci Qarabağ savaşından fərqli olaraq, Azərbaycan indi bütün sərhəd boyu müharibə modelini seçə bilər. Sözsüz ki, Rusiyanın əsəblərinin tab gətirməcəyi həddə Putinin daşları Qafqazda yeni erməni hökumətinin başına enəcək. Əsas zərbənin kimin əliylə vurulacağı o qədər də önəmli deyil. Lakin Moskvadan son hadisələrə soyuqqanlı baxış tamam başqa bir versiyanı ortaya qoyur. O da orduda Sarkisyanın dayaqlarının yeni iqtidarı sabotaj etməsidir. Diqqətli təhlilçilər yaxşı başa düşür ki,keçmiş rejimin siyasi səhnənin qan tökmədən getməsinin gizli səbəbləri var. Hərbi sistem keçmişdə qurulub və indi Paşinyan “Qarabağ döyüşlərinin növbəti əfsanəsi”ni, aprel döyüşlərində sinəsi ilə sipər olmağa çalışan Qərərgah rəisi Movses Akopyanı dəyişməyə qərar verir. Barıt qoxulu komandirlərin yerinə kimlər gələcək və onların səngərdə davranışı necə olacaq, bunu yaxın zamanlarda görəcəyik. İki böyük klan arasında davam edən çəkişmə hərbi qüvvələrin monolitliyinə necə təsir göstərəcək və ön cəbhədən silahını geriyə çevirəcək əskərlərin qabağına kimlər çıxacaq?
Gerçəkdən də Naxçıvana doğru atılan güllələr Sarkisyanın ordudakı əlalatılarının İrəvana qarşı ssenarisidirsə, onda gözlənilən seçki kampaniyası mütləq silah sədalarının altında keçəcək.

Azərbaycan seçki burulğanında çəkişən tərəflərinin arasında didişmələrin dərinləşməsi üçün müxtəlif ssenarilər həyata keçirə bilər. Hər halda Yaxın Şərqin dərin bilicisi və özündən sonrakı rəhbərləri güzəştə səsləyən Levon ter Petrosyanın son açıqlaması göstərir ki, 90-cı illər Azərbycanına bənzəyən bir ölkəni hakimiyyət böhranında boğmaq o qədər də çətin deyil.İki dövlət qurmaq istəyirdilər, hər birindən məhrum oldular!"

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
1

Ekspert: Azərbaycan Prezidenti ilə vətəndaşların canlı təmaslarına müasir dövlət idarəçiliyi sistemində böyük önəm verilir

Ekspert: Azərbaycan Prezidenti ilə vətəndaşların canlı təmaslarına müasir dövlət idarəçiliyi sistemində böyük önəm verilir
21:13
14.01.2019
250
Analitika
A
Azərbaycan dövlətinin sosial siyasətinin dönməz, fasiləsiz və bütün ölkə boyu xarakter daşıdığını Prezident İlham Əliyevin iştirakı ilə Bakının Qaradağ rayonunun Qobustan qəsəbəsində Səhiyyə Nazirliyinin yeni inşa olunan 17 saylı birləşmiş şəhər xəstəxanasının açılışı bir daha göstərdi.

Ölkə.Az" bildirir ki, bunu trend-ə açıqlamasında "Bakı xəbər" qəzetinin baş redaktoru, siyasi ekspert Aydın Quliyev deyib.

Onun sözlərinə görə, xəstəxana kollektivi ilə Prezidentin və birinci xanımın görüşü və orada dövlət başçısının çıxışı ümumiləşdirmələr aparmağa, bir neçə maraqlı nəticələr çıxarmağa əsas verdi:

"Hər şeydən əvvəl ölkə başçısı bölgələrə mütəmadi səfərlər zamanı vətəndaşlara verdiyi sözləri əməli olaraq sonadək tam icra etdiyini, özünün iş normalarından birinə çevirdiyini nümayiş etdirdi. Yəqin ki, Azərbaycanda çoxları bilmirdi ki, Qaradağa sonuncudan əvvəlki səfərdə Prezident yerli sakinlərə sosial obyektlərin tikintisi ilə bağlı hansı vədləri vermişdi. Ancaq hamı gördü ki, Prezident vətəndaşlarla işgüzar ünsiyyətlərində də öz sözünü sonadək, tam şəkildə icra edir və buna xalq qarşısında yüksək borc kimi baxır. Dövlət başçısı ilə yerlərdə vətəndaşların canlı təmaslarına müasir Azərbaycan dövlət idarəçiliyi sistemində böyük önəm verildiyini Qaradağ rayonundakı açılış mərasimlərində bir daha gördük. Dövlət başçısı bir daha insanları canlı təmaslara dəvət etdi və bu canlı təmasların daha səmərəli idarəçilik üçün nə qədər əhəmiyyətli olduğunu çox sadə dildə onlara izah etdi. "Əgər o vaxt mənim qarşımda bu məsələ qaldırılmasaydı, bəlkə də indi bu xəstəxana da tikilməyəcəkdi", - deməklə Prezident-xalq ünsiyyətinin həm yenilməz güc mənbəyi olduğunu, həm də problemlərin həllinin əsas şərti olduğunu ifadə etdi".

Ekspert qeyd edib ki, Prezident bununla həm də cəmiyyətlə canlı təmaslar üçün öz qarşısında hər hansı manəe görmədiyini və bunu vacib hesab etdiyini bildirdi:

"Şübhə yoxdur ki, Prezidentin Qaradağ sakinləri ilə səmimi söhbəti bundan sonra insanları dövlət başçısı ilə işgüzar müstəvidə daha fəal olmağa ruhlandıracaq ki, bu da səmərəli dövlət idarəçiliyi üçün çox vacibdir. Azərbaycan dövləti üçün insanların sağlamlığının əsas strateji hədəflərdən biri olduğuna bir daha əmin olduq. Hər il azı 5 milyon insanın pulsuz tibbi müayinədən keçirildiyini bildirən cənab İlham Əliyev dünyanın nadir ölkələrinin bu yolla getdiyini dedi".

A.Quliyev əlavə edib ki, Qaradağda xəstəxana kollektivi ilə işgüzar və səmimi söhbət Azərbaycan Prezidentinin xalqa növbəti hesabat addımı kimi də dəyərlidir: "İndi hər kəsə yəqindir ki, dövlət başçısı bölgələrə səfərlərinə regionların sosial-iqtisadi mənzərəsini real olaraq dəyişən hadisə kimi baxır və bu imkandan dövlət mənafeyi üçün maksimum istifadə etməyə çalışır. O da dəqiqdir ki, Prezident bölgə səfərlərində insanların hər bir təşəbbüsünə xüsusi önəm verir, xalqın qaldırdığı hər bir məsələni necə və nə vaxt icra edəcəyi barədə özü üçün fəaliyyət planı işləyir. Hər dəfə Prezidentin müxtəlif bölgə sakinləri ilə görüşlərə həvəslə və inamlı getməsinin səbəbi budur. İlham Əliyev verdiyi sözlərin ağası olduğu üçün xalqla canlı ünsiyyətlərdən çəkinmir və belə ünsiyyətlərin təsir gücünə mühüm önəm verir".

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Ekspert: "Rusiyaya uğursuz səfər Paşinyanın balanslı xarici siyasət doktrinası yarada biləcəyi ilə bağlı son ümidləri də məhv etdi"

Ekspert:
16:48
30.12.2018
687
Analitika
A
Ermənistanın baş naziri vəzifəsini icra edən Nikol Paşinyan növbədənkənar parlament seçkilərindən sonra Moskva səfərinə böyük ümidlərlə getsə də, 2018-ci ilin may ayından Rusiya-Ermənistan münasibətlərində başlanmış gərginlik bir az da dərinləşdi və əslində iki ölkənin münasibətlərindəki aktual problemlərin heç biri həll edilmədi.

"Ölkə.Az" bildirir ki, bunu trend-ə açıqlamasında "Bakı xəbər" qəzetinin baş redaktoru, siyasi ekspert Aydın Quliyev deyib.

Onun sözlərinə görə, səfər çərçivəsində çoxdan gündəmin əsas mövzusu olan qaz satışının qiyməti barədə razılaşma da əldə edilmədi: "Həmçinin səfər zamanı Dağlıq Qarabağ problemi ilə əlaqədar ətraflı müzakirə aparıldığına dair heç bir məlumat yoxdur, iki ölkənin münasibətlərinin konkret məsələlər üzərində dərinləşdiriləcəyinə dair hər hansı mesajlara rast gəlinmədi və s. Üstəlik, Paşinyan formal nəzakət xatirinə olsa belə, Rusiya liderindən seçki və yeni il münasibətilə təbriklər ala bilmədi. Əksinə, Paşinyanın var gücü ilə təqib etdirdiyi siyasi rəqibi olan Robert Koçaryan hətta həbsxanada olduğu halda Rusiya liderindən ad günü ilə bağlı xüsusi təbrik məktubu aldı. Bunlar böyük siyasətdə kiçik faktlar sayılmır və hər birinin cari və perspektiv anlamda böyük mənası var. Faktiki olaraq RF lideri göstərdi ki, Paşinyanın siyasətindən məmnun deyil, Rusiyanın önəm verdiyi siyasi fiqurların siyasi repressiyalara məruz qoyulmasına çox anormal baxır və ən əsası isə budur ki, Putin Koçaryanın ad gününə Paşinyanın öz aləmində böyük dəyər verdiyi seçki qələbəsindən böyük əhəmiyyət verdi".

A.Quliyev qeyd edib ki, Moskvada Putin-Paşinyan danışıqları Rusiyanın hazırda Ermənistanla münasibətlərə regional sülh və inkişaf nöqteyi-nəzərindən hər hansı bir önəm verdiyinə dair heç bir mesaj vermədi:

"Görüşün nəticəsi olaraq daha çox iki tezisin üzərində dayanmağa əsaslar var: "Birincisi odur ki, Paşinyan özünün ziddiyyətli siyasəti ilə iki ölkənin əməkdaşlığına qeyri-müəyyən və narahatlıq doğuran elementlər gətirdi. İkincisi isə Rusiya Ermənistana artıq həm regionda, həm də qlobal miqyasda tam etibarlı tərəfdaş və müttəfiq kimi baxmağa çox ehtiyatla yanaşır. Paşinyanın özünün də görüşdən çox məyus olduğu keçirdiyi mətbuat konfransında ifadə etdiyi baş-ayaq mətləblərdən və narahat emosional vəziyyətdən çox aydın sezilirdi. Paşinyan daxili siyasətdə uğursuz olduğu kimi, xarici siyasət sahəsində də Ermənistanın qarşısındakı vəzifələrin həllində səriştəsiz və bacarıqsız olduğunu ən azı bütün erməni cəmiyyətinə göstərdi".

Ekspert xüsusi vurğulayıb ki, Rusiyanın dövlət elitası və şəxsən Vladimir Putinin özünün bu görüşdən çox maraqlı nəticələr çıxardığını böyük ehtimalla söyləmək olar: "İndi Rusiyada çoxları əmindir ki, Paşinyan böyük regional və qlobal siyasi-iqtisadi-strateji layihələrin səmərəli müzakirə edilə biləcəyi lider deyil. Məncə, Moskvada Putinlə son uğursuz və nəticəsiz müzakirədən sonra həm Rusiyada, həm də daha çox Ermənistanın özündə yeni bir ciddi siyasi fiqurun axtarış cəhdləri intensivləşəcək. Moskvadakı uğursuzluq Paşinyanın balanslı xarici siyasət doktrinası yarada biləcəyi ilə bağlı kimlərdəsə olan-qalan son ümid işartılarını da məhv etdi. Ermənistanın daxili və xarici siyasətdə yeni silsilə uğursuzluqlar mərhələsinin əsasının qoyulduğunu düşunmək olar".

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA