41 manatlıq rüsum qalmaqalı: Bir kağız parçası üçün niyə bu qədər pul tələb edilməlidir?!
Bu da vətəndaşlar arasında narazılıq doğurub. Hətta Mili Məclisin deputatları Məlahət İbrahimqızı və Afət Həsənova da parlamentin iclaslarında bu barədə danışıblar. Millət vəkilləri sözügedən məbləğin kasıb ailələr üçün böyük rəqəm olduğunu bildiriblər.
TƏBİB bundan əvvəl mətbuatın sorğusuna cavab olaraq sağlamlıq haqqında arayış üçün 41 manat rüsumu onunla əsaslandırıb ki, burada vətəndaşın sağlamlığı ilə bağlı vəziyyətdən söhbət getmir:
“İcbari tibbi sığortanın Xidmətlər Zərfinə daxil olan bütün tibbi xidmətlərin göstərilməsi tibbi göstərişlərə görə həyata keçirilir. Tibbi göstəriş hər hansı bir xidmətin alınması üçün zərurət yarandığı haldır. Yəni vətəndaşın sağlamlıqla bağlı şikayətləri varsa, həmin şikayətlərlə tibb müəssisəsinə yaxınlaşarsa, bu, tibbi göstəriş halı sayılır. Bu zaman göstərilən bütün xidmətlər İcbari tibbi sığortanın Xidmətlər Zərfi ilə qarşılanır. Amma tibbi göstərişi yoxdursa, bu zaman bu xidmətlər İcbari tibbi sığorta təminatı altında ödənilmir. Arayış alınması da tibbi göstəriş əsasında deyil, profilaktik müayinə olduğu üçün icbari tibbi sığorta təminatına daxil deyil”.
18 yaşa qədər uşaqların bütün növ arayışları üçün pul tələb olunmasa da, sürücülük vəsiqəsi almaq üçün, işə qəbul zamanı tələb olunan, peşə xəstəliyini müəyyən etmək üçün tibbi müayinələrdən keçmək ödənişli arayışlardır.
Mövzu ilə bağlı Ölkə.Az-a danışan sosial məsələlər üzrə ekspert Elçin Bayramlı isə söyləyib ki, sağlamlıq haqqında arayışa daxil olan müayinələr xidmətlər zərfində öz əksini tapıb:
“Ümumiyyətlə, hər hansı bir arayışın verilməsi üçün pul tələb etməyin əsası yoxdur. Çünki bu, sadəcə bir kağız parçasıdır. Digər sistemlərdə də belə olmalıdır. Dövlət yaşayış yeri və s. barədə hər hansı arayış verərkən vətəndaşdan niyə o qədər pul almalıdır?
Tibbi xidmətlər icbari tibbi sığorta ilə pulsuzdur. Daha doğrusu, insanlar hər ay bunun üçün maaşlarından vergi ödəyir. Həmin pulla da müayinələr pulsuz həyata keçirilməlidir. Dövlət arayış xərcini ala bilər. Bu da bir A4 kağızın qiyməti ola bilər ki, həmin məbləğ 5 qəpik edir. Arayışa görə pul almağın sadəcə sosial əsaslandırması yoxdur.
Müxtəlif sənədləşmə işləri üçün rüsumlar 20,30 və ya 50 manat pul tələb olunursa, bunun heç bir izahı yoxdur.
Tutaq ki, vətəndaş yaşayış yerindən arayış istəyir. Dövlət orqanı sadəcə təsdiq edir ki, o, həqiqətən filan yerdə yaşayır. Dövlət qurumu bunun üçün sadəcə bir kağız sərf edir. Buna görə niyə o qədər pul tələb edilməlidir?! Özləri də bu vaxta qədər heç bir əsas gətirə bilməyiblər. Sadəcə əhalidən müxtəlif üsullarla pul çıxarmaq üçün harada gəldi rüsum, arayış adı altında pul tələb edirlər.
Vətəndaş icbari tibbi sığortaya əsasən gedib, məsələn, sürücülük vəsiqəsi almaq üçün pulsuz müayinədən keçməli, müayinənin də nəticəsini kağız şəklində ona verməlidirlər, vəssalam.
Arayış üçün lazım olan müayinələr xidmətlər zərfinə daxil olan adi müayinələrdir. Bunlar zərfə daxildirsə, göndəriş oldu-olmadı vətəndaşın istənilən vaxt oradan istifadə etmək hüququ var. Buna görə bizdən vergi tutulur. Zərfə daxil olmayan xüsusi hallardır, adi, standart müayinələr deyil. Arayış üçün qeyri-adi nə müayinə aparılır ki, buna görə ödəniş olunsun?
Əgər icbari tibbi sığortaya daxil olan tibbi xidmətlər pulsuzdursa, alınan pul nəyə görədir? İzah edə bilmirlərsə, açıq şəkildə deməlidirlər ki, biz sadəcə vətəndaşlardan pul yığırıq. Bunun başqa bir adı yoxdur”.
Billurə Yunus
