İki rayona 4 həkim ayrılıb: Təcili yardımlar buna görə gecikir

Bu problem qışda hava şəraiti, yayda çimərlik mövsümünün açılması və s. ilə əlaqələndirilir.

Maraqlıdır ki, keçdiyimiz günlərdə Novruz bayramı ilə əlaqədar əhalinin rayonlara üz tutmasına baxmayaraq, eyni problem yenə müşahidə olunub.

Çağırışa gələn həkimlər səbəb kimi bayram günlərində Binəqədi və Nərimanov rayonu ərazisi üçün ayrılan həkim sayının cəmi 4 nəfər olduğunu söyləyiblər. Qeyd olunub ki, normalda bu rəqəm 8-ə bərabər olmalıdır.

Digər tərəfdən isə TTY işçiləri zəruri olmayan hallarda edilən çağırışların da prosesə maneə törətdiyini söyləyirlər.

Mövzu ilə bağlı Ölkə.Az-a danışan qastroenteroloq-hepatoloq, Dr. Arzu Yusifova düşünür ki, problemin əsas səbəbi insanlarda məsuliyyət hissinin aşağı olması ilə bağlıdır:

“Əgər kimsə başqaları üstündə manipulyasiya etmək məqsədilə özünü yoldaşına, uşaqlarına və ya qayınanasına ağır xəstə olduğunu göstərmək üçün təcili yardım çağırırsa, deməli, toplumun ruhi sağlamlığının qayğısına qalmaq lazımdır. Bunun da öhdəsindən sadəcə cəmiyyəti doğru məlumatlandırmaqla gəlmək olar. İnsanların savadlandırılması lazımdır.

Təcili yardım işçilərinin bəzən öz rahatlıqlarına düşkün olması da gecikmələrə səbəb ola bilər. Mümkündür ki, hansısa TTY həkimi ki, “əşi, çayımı içim gedərəm”, “bir az gözləsinlər” və s. deyir. Burada psixoloji faktorlar var. Yəni söhbət yenə də insanların mənəvi dəyərlərinin yüksəldilməsindən gedir.

Digər bir səbəb insanların həddindən çox avtomobil istifadəsi və bunun nəticəsində yaranmış tıxaclardır. Bəzi hallarda isə təcili yardım maşınına yol verilmir. Bunun üçün sürücülərin empatiya hissi güclü olmalıdır. İnsanları maarifləndirmək lazımdır”.

A.Yusifova hesab edir ki, əgər paytaxtda əhali sıx məskunlaşıbsa və həkim sayı kifayət etmirsə, müvafiq tədbirlər görülməlidir:

“Doğrudan da belə bir defisit varsa, bunu müvafiq qurumlara bildirmək lazımdır”.

Tibb üzrə ekspert, professor Adil Qeybulla isə Ölkə.Az-a açıqlamasında Azərbaycanda təcili yardım sisteminin düzgün qurulmadığını söyləyib:

“Bütün dünyada təcili yardım sistemi ilk növbədə hadisə yerində, sonra təbii fəlakət zonasında, müxtəlif kütləvi hadisələr baş verdiyi yerlərdə və yaxud fərdi şəkildə, ya da hansısa dağ zonasında, çətin əlçatan yerlərdə olan insanları ağır vəziyyətdən xilas etmək üçün nəzərdə tutulub. Bu zaman ora gedən briqadanın həm helikopterləri, həm avtomobilləri, hər cür xidmətləri və təcrübələri olur. TTY bu yerlərdə insanları hər cür ağır vəziyyətdən qurtararaq onları lazımi yerlərə gətirib çatdırır. Yəni təcili tibbi yardım xidməti bundan ötrüdür. Amma bizdə sovet dövründə təcili tibbi yardım xidməti kiminsə başı ağrıyırsa, gəlsin evdə iynə vursun, yardım göstərsin deyə qurulmuşdu. Bu şəkildə TTY ola bilməz. Evdə müalicə də ola bilməz. Kiminsə hansısa problemi varsa, o, icbari tibbi sığorta ilə stasionarda müalicə olunmalıdır”.

A.Qeybullanın sözlərinə görə, təcili yardım yalnız aşağıdakı hallarda çağırılmalıdır:

“Evə xidmət yalnız və yalnız ağır vəziyyətə düşmüş, infarkt, insult keçirmiş, evdə ayağını sındırmış, köməksiz duruma düşmüş xəstələri hadisə yerindən xəstəxanaya nəql etmək üçün nəzərdə tutulmalıdır. Yoxsa kiminsə başı ağrıyır təcili yardım çağırsın və s. dünyanın heç yerində yoxdur.

Hesab edirəm ki, buna görə də lazımsız zənglər, çağırışlar, təcili yardımdan şikayətlər olur. Bizdə də təcili yardımın strukturu dünya strukturuna uyğunlaşdırılsa, yəqin ki, hər şey öz qaydasına düşəcək. Bir şəxs biləndə ki, o müalicə üçün yoxlanışa xəstəxanaya getməlidir, bu zaman təcili yardım çağırmağa lüzum qalmayacaq”, - deyə o əlavə edib.

Billurə Yunus