KORONAVİRUSA YOLUXANLARIN SAYI - CANLI STATİSTİKA

Astronomlar qara materiyaya sahib olmayan qəribə qalaktikaların izahını veriblər

Astronomlar qara materiyaya sahib olmayan qəribə qalaktikaların izahını veriblər
11:13
16.09.2020
575
Maraqlı
A
Kainatın istənilən qalaktikasında kütlənin böyük hissəsi görünmür. Belə ki, o, qara materiyadan ibarətdir. Lakin bir neçə müddət bundan öncə astronomlar qara materiyaya sahib olmayan 2 qəribə qalaktika aşkar etmişdilər. Aparılmış yeni tədqiqat bu sirrə aydınlıq gətirib. Məlum olub ki, həmin qalaktikalarda olmuş qara materiyanı onlara qonşu olan digər böyük qalaktika özünə çəkib. Bu barədə New Atlas saytı xəbər verib. Kainatın çoxlu sayda görünməyən materiyadan ibarət olması nəzəriyyəsi keçən əsrin 30-cu illərində irəli sürülmüşdü.

    Həmin vaxtda astrofiziklər görünən kütlənin verdiyi imkanlardan daha sürətli şəkildə hərəkət edən qalaktikaları müşahidə edirdilər. Alimlər güman etmişdilər ki, onların görmədikləri hansısa gizli kütlə mövcuddur və nəticədə onlar həmin kütləni qara materiya adlandırmışdılar. Baxmayaraq ki, qara materiyanın hissəcikləri hələ aşkar edilməyib, növbəti illərdə qara materiyanın mövcud olması barədə sübutlar artmağa başladı.

2018-ci ildə astronomlar maraqlı kəşfi elan etmişdilər. Belə ki, onlar aşkar etmişdilər ki, NGC 1052-DF2 adlı karlik qalaktikası qara materiyaya sahib deyil.

Görünən materiya kifayət edirdi ki, bu ulduz sisteminin nisbətən aşağı sürətini izah etmək mümkün olsun. 2019-cu ildə isə həmin qalaktikaya bənzər digər bir qalaktika da aşkar edilmişdi. Söhbət, NGC 1052-DF4 adlı qalaktikadan gedir. Kaliforniyadan olan alimlər DF2 ilə DF4 qalaktikalarında qara materiyanın olmama səbəblərini aydılaşdırmağa başladılar. Sadalanmış hər iki qalaktika NGC 1052 adlı daha böyük qalaktikanın ətrafında dövr edirlər. Astronomlar güman edirlər ki, məhz sözügedən həmin böyük qalaktika daha kiçik qalaktikalardan qara materiyanı özünə çəkir. Bu nəzəriyyəni yoxlamaq üçün onlar 3 qalaktika arasındakı qarşılıqlı əlaqəni modelləşdirdilər və hesablamalara güman olunan iki növ qara materiyanı əlavə etdilər.

Hal hazırda ən çox istifadə olunan qara materiya modelinə əsasən qara materiya əslində soyuqdur.

    Yəni qara materiyanın hissəcikləri çox aşağı sürətlə hərəkət edirlər və bir-biriləri ilə qaşılıqlı əlaqədə olmurlar. Digər qara materiya modelinə əsasən isə qara materiya hansısa “qara” güc sayəsində özü-özü ilə qarşılıqlı əlaqədə olur. Bu iki ideya kosmosun strukturunu böyük miqyasda izah edir, lakin qalaktikaların daxilindəki qara materiya mövzusunda müxtəlif nəticələrə gətirib çıxardır. Hər iki nəzəriyyəni modelləşdirərək alimlər öyrəniblər ki, karlik qalaktikaların daxilində qara materiyanın mövcud olmamasını həqiqətən də onlara qonşu olan digər böyük qalaktikanın gücü ilə əlaqələndirmək olar. Lakin  özü-özü ilə qarşlıqlı əlaqədə olan qara materiya nəzəriyyəsi bu prosesi daha sadə şəkildə izah edir. Məsələ burasındadır ki, bu qarşılıqlı əlaqələr daha çox qara materiyanı qalaktikanın mərkəzindən kənar regionlara çıxardır. Nəticədə böyük olan qalaktikalar qara materiyanı özlərinə cəlb edə bilirlər. 

 

(technote.az)

ŞƏRH YAZ
0

Göyərtinin sağlamlıq üçün 3 əsas faydası. Hər gün yeyin!

Göyərtinin sağlamlıq üçün 3 əsas faydası. Hər gün yeyin!
10:59
Bu gün
358
Maraqlı
A
Göyərti sağlam qidalanmanın ayrılmaz hissəsidir. Müasir diyetoloqlar hər gün mümkün qədər çox göyərti yeməyi tövsiyə edir.

Görəsən, həkim və diyetoloqların göyərtiyə olan sevgisinin səbəbi nədədir?
Mütəxəssislər göyərtinin əsas 3 faydalı xüsusiyyətini qeyd edir.
1. Göyərti maqneziumla zəngindir. Bu maddə sakitləşdirir, kalsiumla birlikdə sümükləri möhkəmləndirir, əzələ spazmlarını və ağrıları azaldır.
Həmçinin maqnezium ürəyin normal fəaliyyəti və damarların sağlamlığı üçün çox vacibdir. Sübut olunub ki, qida ilə kifayət qədər maqnezium alan insanlarda ürək-damar xəstəliklərinin riski 22% daha azdır.   
2. Göyərti əla prebiotikdir. Prebiotiklər bağırsaqlarda yaşayan faydalı mikrobların çoxalmasını təmin edir. Sadə dildə desək, prebiotiklər bu mikrobların qidasıdır.
Bağırsaqlarımızda 2 kq qədər mikrob yaşayır. Bu mikrobların insanın həyatında və sağlamlığında rolu o dərəcədə böyükdür ki, alimlər bağırsaqların mikrobiotanı hətta ayrı orqan kimi hesab etməyi təklif edir.
Bağırsaq mikroblorasının pozulması dəri problemlərdən tutmuş immunitetin zəifləməsi və depressiyaya qədər müxtəlif problemlərə səbəb olur.
3. Həll olunmayan qidalı liflərlə zəngin olan göyərti bağırsaqları yaxşı təmizləyir, qəbizliyin qarşısını alır.
Nəzərə almaq lazımdır ki, bəzi xəstəliklər zamanı təzə göyərti yemək olmaz.
Saglamolun.Az

ŞƏRH YAZ
0

Xərçəngin birinci, əsas səbəbi: NİYƏ ONU GİZLƏDİRLƏR!

Xərçəngin birinci, əsas səbəbi: NİYƏ ONU GİZLƏDİRLƏR!
10:00
Bu gün
913
Maraqlı
A
Hər il xərçəng xəstəliyinə tutulanların sayının getdikcə artdığı bir dövrdə alimlər onun müalicəsi ilə yanaşı, yaranma səbəbinin müəyyən edilməsi üzərində də araşdırma aparırlar.

“Science Translational Medicine” adlı elmi jurnalda yayımlanan bir araşdırma xərçəng hüceyrələrinin aqressiv şəkildə böyüyərək yayılmasını oksigen çatışmazlığı ilə əlaqələndirilib.
Şimal-şərq Boston Universiteti alimlərinin gəldiyi nəticəyə görə, xərçəng xəstəliyinin yüzlərlə səbəbi var. Lakin xərçəngin yayılma səbəbi olaraq sayılan amillər içərisində ən əhəmiyyətlisinin oksigen, başqa sözlə, ətrafımızda meşə çatışmazlığı göstərilir. Statistik məlumatlara görə, meşəlik bölgələrdə yaşayan insanların xərçəngə tutulma riski daş binalar arasında yaşayanlara nisbətən daha aşağıdır.

Meşələrin anti-xərçəng təsiri elmi cəhətdən sübut edilib. Məqalədə qeyd olunur ki, laboratoriyalarda xərçəngə tutlan siçanlara oksigen verdikdə ömürlərinin uzandığı müşahidə edilib.publika.az

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA
X Mostbet