KORONAVİRUSA YOLUXANLARIN SAYI - CANLI STATİSTİKA

Avtomobilimizi soyuq havalara necə hazırlayaq?

Avtomobilimizi soyuq havalara necə hazırlayaq?
10:33
08.09.2019
1777
Maraqlı
A
Kəskin istilərdən sonra avtomobillərin payız-qış mövsümünə hazırlığı vacibdir. Bir çox sürücülər buna əhəmiyyət verməsələr də, havalar soyuyanda sürücülərin bir sıra problemlərlə qarşılaşması qaçılmaz olur. Bəs avtomobilini payız-qış aylarına hazırlamaq nə deməkdir və nələrə diqqət yetirmək lazımdır?

"Ölkə.Az" bildirir ki, məsələ ilə bağlı oxu.az-ın əməkdaşı avtomobil ustası Cavid Əliyevlə danışıb. 

Ustanın sözlərinə görə, qarlı və yağışlı havalarda avtomobildə nasazlığın yaranmasının qarşısını almaq üçün ilk növbədə avtomobilin şassisində "şarovoy"lar yoxlanılmalıdır:

"Bundan başqa, mühərrik üçün nəzərdə tutulan yağların dəyişdirilməsi çox vacibdir. Ümumiyyətlə, avtomobillər hər 15 min kilometrdən bir texniki yoxlanışdan keçməlidir. Həmçinin, avtomobillərdə istifadə edilən antifrizin də dəyişdirilməsi məsləhət görülür. Bu, soyuq havalarda mühərrikin donmasının qarşısını alır". 

C.Əliyev bildirib ki, yay aylarında avtomobildəki kanalizasiya boruları tutulur və bunlar təmizlənməlidir. 

"Payız-qış aylarında avtomobilin təkərlərinin də yaxşı vəziyyətdə olması əsas amildir. Elə təkərlər var ki, dörd mövsüm üçün nəzərdə tutulub, elələri də var, ya qış, ya da yay üçündür. Əgər təkərlərin havaları düz vurulsa, bu, benzin sərfiyyatına təsir edəcək. Misal üçün, yay aylarında sedan tipli avtomobillərdə təkərlərdə 1,2-2 atmosfer hava olursa, qışda bu rəqəm 2,1-2,2 olmalıdır".

Bununla yanaşı, usta qeyd edib ki, avtomobildə olan rezin detalların dəyişdirilməsi də mütləqdir:

"İsti havalarda rezinlər quruyur və soyuqlar olduqda bu, özünü daha çox büruzə verir, avtomobillərdən müxtəlif xoşagəlməz səslər gəlir".

Usta əlavə edib ki, bu kimi məsələlərə əməl edilmədiyinə görə yağışlar yağan kimi sexin qarşısı nasaz avtomobillərlə dolu olur:

"Kimsə avtomobilin mühərrikinin qaynatdığını deyir, kimsə də avtomobildən gələn müxtəlif səslərdən və digər məsələlərdən şikayət edir. Vaxtında texniki yoxlanışdan keçib problemləri həll etsələr, soyuq havalarda əziyyət çəkməzlər".

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Nə qədər su içmək lazımdır? — Dietoloq RƏYİ

Nə qədər su içmək lazımdır?
08:54
Bu gün
324
Maraqlı
A
Gündə nə qədər maye qəbul olunması, su içilməsi hər kəsi düşündürür. Bununla bağlı fərqli yanaşmalar olsa da, əksəriyyət 2 litr üzərində dayanır.

"Ölkə.Az" e-tibb.az-a istinadən həkim-dietoloq, tibb üzrə fəlsəfə doktoru, ATU-nun Tədris Cərrahiyyə Klinikasının mütəxəssisi Vəfa Paşazadənin bununla bağlı fikirlərini təqdim edir:

"Nə qədər su içməliyəm?"

Bir litr yarım? İki litr? Siz öz bədəninizi öyrənənə qədər dəqiq bir rəqəm deyə bilmərəm. Yayda ehtiyacınız olduğu miqdarla, qışdakı ehtiyacınızın miqdarı fərqlidir. Uşaqların ehtiyacı yeniyetmələrlə eyni miqdarda deyil, eyni zamanda çox tərləyən bir insanla tərləməyən insan və vegeteryanla heyvan xassəli zülallarla qidalananların su ehtiyacı fərqlidir.

Başlanğıcda davamlı su içmək çətin gələ bilər, amma bir dəfə başlayanda orqanizmin ehtiyacı olan maye miqdarını tələb etdiyini görəcəksiniz.
Əgər su içmək sizin üçün çətindirsə nə etmək olar?

Su içmək bir çox insan üçün çətindir. Burda çox sadə bir məsələyə diqqət etmək lazımdır. Suya bir az təzə limon suyu ve az miqdarda bal əlavə edin. Bu sadə üsul suya, kalori və ya başqa maddələr əlavə etmədən ləzzətli limonad dadı verəcək.
Digər bir variant isə suya bir damcı sitrus bitkisi yağı (portağal, limon, qreypfrut, naringi) əlavə edilməsidir. Həmçinin bitki çayları da təbii suya yaxşı bir alternativ yaradır.

ŞƏRH YAZ
0

Virusa yoluxmanın xəbərdarlıq siqnalı — İybilmə niyə itir?

Virusa yoluxmanın xəbərdarlıq siqnalı
07:52
Bu gün
265
Maraqlı
A
Koronavirusun əsas simptomlarından biri də qoxu və dad hissinin itməsidir. Müvəqqəti qoxu itkisi əsaslı bir nevroloji simptom hesab olunur və COVID-19 xəstəliyinin ən erkən üzə çıxan və ən çox yayılan göstəricisidir. Bir sıra tədqiqatlar hesab edir ki, bu simptom xəstəliyin qızdırma və öskürək kimi digər əlamətlərindən daha dəqiq əlamət, siqnaldır. Lakin bu simptomun bioloji mexanizmləri son vaxtlara qədər naməlum qalıb.

"Ölkə.Az" e-tibb.az-a istinadən bildirir ki, Harvard Tibb Məktəbinin neyrobioloqlarının rəhbərlik etdiyi beynəlxalq tədqiqatçılar qrupu, yuxarı burun boşluğunda, COVID-19-a səbəb olan SARS-CoV-2 virusuna çox həssas, qoxubilməyə məsul olan hüceyrələrin növünü müəyyən ediblər.

Məlum olub ki, qoxunu müəyyən edən  və onu beyinə ötürən sensor neyronlar bu tip hüceyrələr arasında deyil. Alimlər təyin ediblər ki, iyibilmə neyronları (ORN) koronavirusun bədən hüceyrələrinə nüfuz edən zaman əlaqəyə girdiyi ACE2 zülalının kodlaşdırdığı geni ifadə etmir. Əksinə, ACE2 zülalı ORN-nu metabolik və struktur cəhətdən təmin etmək üçün bir çox hüceyrələyə,  həmçinin qan damarı və müəyyən növ kök hüceyrələrinə ekspressiya edir. Alimlər bildirir ki, əldə edilən nəticələr, yeni koronavirusun qoxu hissində yaratdığı dəyişikliklərin neyronların birbaşa infeksiyası ilə deyil, dəstəkləyici hüceyrələrin işinə təsiri ilə əlaqəli olduğunu göstərir.

Bu isə o deməkdir ki, əksər hallarda SARS-CoV-2-yə yoluxma sinir şəbəkəslərinə qalıcı zərər vermir və buna görə də qoxunun tamamilə itməsinə səbəb olmur.  Amma tədqiqatçılar hesab edir ki, bu nəticəni təsdiqləmək üçün daha çox məlumatları və mexamizmi  araşdırmaq lazımdır.

Məlumatlara görə, bu müvəqqəti hal, COVID-19 xəstələrinin əksəriyyətində baş verir.

Qeyd edək ki, LOR-cərrah, uzman həkim Murad Şıxəliyev e-tibb.az-a bildirib ki, iybilmə və dadbilmənin itməsinə təkcə COVID zamanı rast gəlinmir. Zökəm, qrip, burun ətrafı ciblərdə xroniki iltibab, el arasında haymorit, frontit, sinusit deyilən xəstəliklərdə, habelə burunda allergiyaya bağlı poliplər olan zaman iybilmə və dadbilmənin itməsi mümkündür:

"Lakin COVID-lə bağlı fərq ondan ibarətdir ki, bu xəstəlik zamanı burunda o qədər də tıxanıqlıq olmur. Yəni əsasən iybilmə 95 faiz hallarda burunun lokal yerli problemlərinə bağlı olur. COVID zamanı isə burun boşluğu təmiz olur, burunda hər hansı dəyişiklik yaranmır. Bu halda iybilmə və dadbilmənin pozulması mərkəzi sinir sistemi, yəni daha yüksəkdə olan iybilmə mərkəzinə bağlı olur. Bunun da səbəbi COVID-i törədən SARS virusunun birbaşa mərkəzi sinir sistemi, beyinə təsir etməsi ilə bağlıdır. Ona görə də burun, ağız boşluğunda, dildə  hər hansı dəyişiklik yaranmır, mərkəzi sinir sisteminə bağlı olan problemlər yaşanır. Hər kəs bu xəstəliyi fərqli keçirir, əksər hallarda bütün simptomlar tam keçib gedir. Əgər iybilmə və dadbilmənin itməsi COVID-ə bağlıdırsa, hazırkı araşdırmalar göstərir ki, bəzi hallarda iybilmə və dadbilmə davamlı olaraq itə də bilər. Bu, nə qədər davam edəcək? Xəstəlik nisbətən yeni olduğu üçün bunu demək çətindir. Bizim yalnız bir neçə aylıq nəticələrimiz var. Ümumiyyətlə, hesab olunur ki, əgər iybilmə pozulubsa, mərkəzi sinir sisteminə bağlıdırsa, bu, 9 ay, 1 il bərpa olunmadısa, sonra bərpa olunma şansı demək olar ki, yoxdur. Ona görə də ağırlaşmış COVID xəstələrində xəstəliyin qalıq əlamətləri qalarsa, ola bilər ki, iybilmə, dadbilmə bərpa olunmasın".

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA