KORONAVİRUSA YOLUXANLARIN SAYI - CANLI STATİSTİKA

Maska tapılmırsa, nə ilə əvəz etmək olar? — Azərbaycanlı həkimdən maraqlı məsləhət

Maska tapılmırsa, nə ilə əvəz etmək olar?
20:43
22.03.2020
12944
Maraqlı
A
"Panika lazım deyil. Çünkü o demək deyil ki, xroniki xəstəliyi olmayan, sağlam bir insan bu virusa yoluxsa mütləq öləcək. Xeyr. Bir insan bu virusa yoluxsa yüksək ehtimalla sağalacaq".

"Ölkə.Az" medicina.az-a istinadən bildirir ki, bu sözləri həkim İdrak Məmmədov koronavirusdan qorunma metodları barədə öz təkliflərini qeyd edərkən bildirib.

Həmin təlimatın insanlar üçün önəmli olduğunu nəzərə alıb paylaşırıq. Həkim hazırda tibbi maska qıtlığında maska tapılmazsa, nə ilə əvəz edə biləcəyimizi də açıqlayıb.

-Azərbaycanda xalq sağlığı və səhiyyə təşkili bərbad vəziyyətdədir. Elə İranda da pis vəziyyətdədir. Siz dünyadakı müalicə, dəstək və profilaktika tədbirləri ilə bizdəkini eyniləşdirməyin. Çində 100 xəstədən 3- ü ölürsə, bizdə 100 xəstədən ən az 50- si öləcək.

Bu baxımdan biraz diqqətli olmaqda fayda olacağını düşünürəm.

1. İlk olaraq tanımadığınız insanların çox olduğu məkanlardan ( bazar, ziyarətlər, mitinq )))), avtobus, idman zalı və s. ) bacardığınız qədər uzaq durun.

2. Əllərinizi sabunla mümkün qədər tez-tez yuyun. Yuyarkən də ən az 20- 30 saniyə yuyun.

3. Xroniki xəstəliyi olanlar ( astma, bronxit, ürək xəstəliyi, onkoloji xəstələr və d) mümkün qədər camaat içinə çıxmasın. Ən yaxşısı bu aralar evdə dincəlməkdir.

4. İnsanların sıx olduğu qapalı binaların, otaqların ( məktəbdə koridorlar, sinif otaqları, avtobuslar, banklar və d.) tez- tez havasını dəyişin. Məsələn hər 20-30 dəqiqədən bir pəncərəni, qapını 5 dəqiqə açın ki, içəriyə yeni, təmiz hava daxil olsun. Narahat olmayın. Soyuqdan birşey olmaz.

5. Kənar yerlərdə çox əşyaya toxunmayın. Kənardan evə gəldiyinizdə ilk olaraq əllərinizi yuyun.

6. Bir də ən önəmlisi. Özündə narahatlıq hiss edən, halsız olan, burnu axan, asqıran, öskürən hər bir şəxs İLK OLARAQ maska taxsın, sonra isə bir həkimə və ya xəstəxanaya getsin. Mütləq maska ilə getsin. Şikayəti olanların maska taxması vacibdir.

7. Maska tapmasanız, tənzifi, cunanı 4- 5 qat büküb ağız və burnunuzu bağlayın.

8. Sağlam insanların maska taxması vacib deyil. Normal maskalar əslində tam qorumaz, qismən qoruyar. Amma maska taxmağın bir zərəri də yoxdur.

9. Bir də son 20 gün içində İranda olmuş şəxslər özlərinə diqqət etsin. Mümkünsə camaat içinə 2 həftə çıxmasınlar. ( Çünkü virusa yoluxmuş insanda xəstəlik əlamətləri 10- 14 gün sonra ortaya çıxır. Amma bu müddətdə isə özü də fərqində olmadan ətrafa virus yayır ) Əgər çıxarlarsa, mütləq maska taxsınlar. Narahatlıq hiss etsələr mütləq həkimə getsinlər.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Perunun antik sirli şəhəri — Maçu Piçu

Perunun antik sirli şəhəri
14:12
Bu gün
225
Maraqlı
A
Perunun sirri açılmayan Maçu Piçusu And dağlarının 2 min 430 metr yüksəkliyində yerləşən antik şəhəridir.

''Ölkə.Az'' xəbər verir ki, Maçu Piçu günümüzə qədər ən yaxşı vəziyyəti ilə tanınan İnka antik şəhəridir. Həm təbiəti, həm də əsrarəngiz görünüşü ilə görənləri özünə heyran edir. Təsadüfən kəşf edilmiş şəhər 2 min 430 metr yüksəklikdə Urubamba vadisinin üzərində salınıb. Bölgənin ən yaxın şəhərlə arasındakı məsafə 88 kilometrdir. İnka hökmdarı Pachacutec Yupanqui tərəfindın 1450-ci illərdə inşa edildiyi deyilən şəhər tarix boyunca işğalçıların nəzərindən yayınıb. Yüzlərlə pilləkənin bir-birinə bağladığı antik şəhərdə tikililər demək olar ki, ilk günki kimidir. Evlərin və pilləkənlərin tikintisində istifadə olunan həmin daşların o qədər yüksəkliyə necə çıxarıldığı isə heç kəsə məlum deyil. Çox yüksək və dik təpədə inşa edilən bu şəhərin sirri açılmasa da minlərlə insan bu əraziyə turist kimi ziyarətə gəlir. 

Ölkə.Az

 

ŞƏRH YAZ
0

Koronavirusu ilk aşkar edən infeksionist həkimdən — ŞOK ETİRAFLAR

Koronavirusu ilk aşkar edən infeksionist həkimdən
12:19
Bu gün
4209
Maraqlı
A
"Epidemiyanı aşkar etdik və onun qarşısını ala bilərdik, ancaq bizi susdurdular".

COVİD-19 koronavirus infeksiyası simptomları ilə ilk xəstə 2019-cu ilin dekabrın 27-də Uxan şəhər Mərkəzi xəstəxanasına daxil olub. Bu barədə Uhan şəhərinin Mərkəzi xəstəxanasının həkimi Ay Fen Çinin “Jenu” jurnalına müsahibəsində deyir.

“Ölkə.Az” xəbər verir ki,çinli həkim Ay Fenin jurnala verdiyi müsahibəsində xəstə infeksiyanı çox ağrı formada keçirirdi, ancaq onda hansı infeksion xəstəliyin olduğunu müəyyən edə bilmirdik. “Xəstəni 10 gün müalicə etsək də, nəticə vermirdi. Pasiyentin vəziyyəti getdikcə ağırlaşırdı. Bu müddət ərzində bir neçə belə xəstə xəstəxanaya daxil oldu. Laborator analizlər nəticəsində xəstələrin ağ ciyərlərində kəskin respiratorlu bakteriyalar, SARS koronavirus  və digər bakterioloji çöplər aşkar edildi. Xəstlərin analizlərinin nəticələri barədə  xəstəxananın  pulmonolgiya şöbəsinin müdirinə təqdim etdik.  O nəticələrə baxdıqdan sonra dedi ki, çox pis...”- həkim bildirib.

 Çinli həkim Ay Fen bildirib ki, həmin gecə rəhbərlikdən bir neçə təhdid dolu xəbərdarlıq məlumatı alıb.  Ona xəbərdarlıq edilib ki, yeni xəstəlik barədə heç kimə bir kəlmə də deməsin. “Mən bütün gecəni yata bilmədim və baş verənlər barədə düşündüm”- Ay Fen bildirib.

 O deyir ki, səhəri gün onu xəstəxananın  nizam-intizam komissiyasına çağırıblar  və ona  və daha digər 8 həkimə orada şiddətli töhmət  verilib. Həkimlərin cəzalandırılmasına səbəb isə  WeChat vasitəsi ilə  yeni xəstəliyi digər xəstəxana həkimləri ilə müzakirə etməsi olub. Ay Fen deyir ki, bütün məsuliyyəti üzərimə götürməyimə baxmayraq, nəticəsi olmadı və digər 8 həkim də cəzalandırıldı.

 Ay Fen bundan sonra rəhbərliklə görüşərək tutduğu vəzifədən azad edilməsini istəsə də, rəhbərlikdən yox cavabı alır. “Axşam evə döndükdən sonra  ərimə bildirdim ki, əgər başıma bir iş gələrsə, uşaqların tərbiyəsi ilə məşğul ol”-  həkim jurnala müsahibəsində deyir.

Bundan sonra həkim koronavirus haqqında hətta yaxınlarına  bir kəlmə deməsə də, onlara maska taxıb,insanların çox olduğu yerdə, küçədə  gəzməməyi tövsiyyə edir.

Buna baxmayaraq Çin hökuməti yeni virusla bağlı mumdünya Səhiyyə Təşkilatını məlumatlandırır.

 Ay Fen yanvar ayında işə çıxır. Həkimlər  baş verən hadisələrədən narahat olsa da, real təhlükədən qorunmaq üçün onlar belə xəbərdar edilmir.  Bu barədə həkimlər ancaq öz aralarında gizli söhbətlər zamanı bir-birini xəbərdar edib. Bu barədə SMS və ya messencerlə yazmaq qadağan olunub. Hətta həkim və tibb bacılarına  qoruyucu maska taxmaq qadağan olunub. Məqsəd  panika yaratmamaq olub.

Ay Fen deyir ki, vəziyyət  günbə-gün, saatba saat pisləşməyə doğru gedirdi.  Xəstələrin sayı getdikcə artırdı. Hətta vəziyyət o həddə çatır ki,  tibb işçilərindən biri bu virusa yoluxur.

Ancaq yanvarın 16-da  Uhan tibb işçilərinin təcili toplantısında virusun insanlardan bir-birinə keçməsi barədə məsələ gündəmə gətirilir. Yeni koronavirusla bağlı vəziyyət, ancaq 83 yaşlı akademik və 2003-cü ildə SARS koronavirusunu aşkar edən Çjun Nanşan Uhana  gəldikdən sonra dəyişir. 83 yaşlı epidomoloq  Uhan şəhərinin bütövlükdə epidemiyaya yoluxduğunun şahidi olur.  Akdemik yanvarın 19-da  yeni növ koronavirus barədə jurnalistlərə açıqlama veri və bundan bir gün sonra - yanvarın 20-də Çin rəhbərliyi kornavirusla bağlı yaranan böhrana qarşı mübarizəni üzərinə götürür. Məhz bundan sonra yeni koronavirusa qarşı ciddi mübarizə başlanılır.  Görülən tədbirlərə baxmayaraq  xəstələrin sayı sürətlə artırdı. 

Ay Fen deyir ki, xəstəxanalarda yer olmadığından, pasientləri dəhlizlərdə yerləşdirməli olurduq.  Hətta elə  vəziyyət yaranıb ki, xəstələri qəbul etmək çətin olduğundan, onlar  xəstəxana yaxınlığında ölüb. 

Ay Fen  jurnala müsahibəsində etiraf  edərək deyir ki, çox təəssüf edirəm mən dekabrda  rəhbərliyim tələbinə əməl edərək susdum: “Əgər bilsəydim vəziyyət bu həddə gələcək,  onların töhmətlərinə tüpürərək  xəstəlik barədə hər gördüyüm insana məlumat verərdim. Bu həyatım bahasına başıma gəlsəydi belə...”

O deyib ki, vaxtında tədbir görülsəydi epidemiyanın qarşısını almaq olardı.

Qeyd edək ki,  Ay Fenin müsahibəsi “Jenu” jurnalında martın 10-da çıxır.  Həmin müsahibə 3 saatdan sonra jurnalın saytından çıxarılır. Jurnal isə satış köşklərindən yığışdırılır.

Martın 29-da Avstraliyanın “60 Minute Australia” teleproqramı bəzyn edir ki, Ay Fen “Jenu” jurnalına müsahibəsindən sonra yoxa çıxıb.

Hazırladı Mürtəza
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA