Bir günlük aclıq zamanı bədəndə nə baş verir?

Ölkə.az 24 saat ac qaldıqda insan bədənində baş verən dəyişikləri təqdim edir:

1. Qlükoza ehtiyatları istifadə olunur (0-6 saat)
Aclığın ilk saatlarında bədən enerjini yeməkdən aldığı qlükozadan istifadə etməyə davam edir. Bu mərhələdə:

Qan şəkəri (qlükoza) səviyyəsi hələ normadadır.

Qaraciyər və əzələlərdəki qlikogen adlı ehtiyat karbohidrat parçalanaraq qana verilir.

Beyin və əzələlər bu enerjidən istifadə edir.

2. Qlikogen tükənməyə başlayır (6-12 saat)
6-12 saatdan sonra, xüsusilə aktiv insanlarda qlikogen ehtiyatları azalmağa başlayır.

Qaraciyər ehtiyatı təxminən 12 saatda tükənir.

Bədən alternativ enerji mənbələrini axtarmağa başlayır.

İnsulin səviyyəsi düşür, qlükaqon hormonu artır.

3. Yağ yandırılması başlayır (12-24 saat)
Qlikogen azaldıqca bədən yağları parçalamağa başlayır:

Yağ hüceyrələrindən sərbəst yağ turşuları və qliserin ayrılır.

Qliserin qaraciyərdə qlükozaya çevrilə bilər.

Yağ turşuları isə əzələlər və qaraciyər üçün enerji mənbəyidir.

Beyin isə hələ də əsasən qlükozaya ehtiyac duyur.

4. Maddələr mübadiləsi yavaşlayır
Aclığın 24-cü saatına yaxın bədən "enerji qənaət rejimi"nə keçir:

Maddələr mübadiləsi bir qədər yavaşlayır.

Bədən artıq enerji xərcləməməyə çalışır.

Konsentrasiya və əhval-ruhiyyə dəyişə bilər (yorğunluq, əsəbilik, diqqət azalması).

Qan təzyiqi və nəbz yavaşlaya bilər.

5. Nəfəsdə aseton qoxusu
Enerji üçün yağların parçalanması nəticəsində keton cisimcikləri yaranır. Bu maddələr:

Beyin tərəfindən alternativ enerji kimi istifadə olunur.

Nəfəsdə aceton (meyvə və ya lak qoxusu) hiss edilə bilər.

Bu, ketozisin başlanğıc əlamətidir.

Bir gün ac qalmaq sağlam bir insan üçün ciddi təhlükə yaratmasa da, bədən üçün böyük bir dəyişiklikdir. Bədən əvvəl qlikogen, sonra isə yağ ehtiyatlarına yönəlir. Uzun müddətli aclıq isə əzələ itkisinə, qida maddəsi çatışmazlığına və hormonal pozğunluqlara səbəb ola bilər.

Diqqət: Qan şəkəri xəstələri (diabet), hamilə qadınlar, uşaq və yeniyetmələr üçün uzun müddətli aclıq risklidir və həkim məsləhəti olmadan tətbiq edilməməlidir.

Səbinə