Astronomlar Kainatın ən parlaq obyektini kəşf etdilər

Astronomlar Kainatın ən parlaq obyektini kəşf etdilər
11:50
10.07.2018
3853
Maraqlı
A
Astronomlar “PSO J351-15” adlı anomal dərəcəd parlaq olan qara dəliyin fotosunu əldə ediblər.

 “Ölkə.Az” xəbər verir ki, bu qara dəlik Kainatın yarandığı ilk gündən mövcuddur və bizdən 13 milyard işıq ili uzaqda yerləşir. Alimlər fotoları “Astrophysical Journal” jurnalında nəşr ediblər.

Alimlər qeyd ediblər ki, bu kvazar ilk ulduz və qalaktikalar Kainatı şəffaf edən dövrdə də mövcud olub.

Ehtimal edilir ki, qalaktikanın mərkəzində çox böyük qara dəliklər var. Bu qara dəliklərin kütləsi milyonlarla, milyardlarla Günəşin kütləsinə bərabərdir. Bu obyektlərin yaranma səbəbi hələ tam məlum deyil.

Kainatın ilk qalaktikalarını müşahidə edən alimlər müəyyən ediblər ki, bu qalaktikalardakı qara dəliklərin kütləsi on milyardlarla Günəşin kütləsinə bərabərdir.

Hikmət Həsənov
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Tarixi dəyişdirəcək kəşf — Çörək ilk dəfə 14 min il əvvəl bişirilib

Tarixi dəyişdirəcək kəşf
19:31
Bu gün
599
Maraqlı
A
Dünyanın ən qədim çörək resepti İordaniyadakı “Qara Səhra”da tapılıb.

“Ölkə.Az” xəbər verir ki, buğda və arpa ununu toz halına gətirilmiş bitki kökləri ilə qarışdırıb su əlavə edərək bişirilən çörək resepti 14 min il əvvələ aiddir!

Bu günə qədər isə ən qədim çörəyə aid məlumatlar Türkiyədəki Çatalhöyükdə idi və 9 min il əvvələ aid idi. Amma İordaniyada aparılan arxeoloji qazıntılar zamanı çörəyin daha qədimdə artıq bilindiyini üzə çıxarıb. Arxeoloqlar iki bina kəşf ediblər və hər binanın içində böyük dairə formasında daş ocaqlar var. Hər bir binada da yanmış çörək qırıntılarına rast gəlinib.

Mikroskop vasitəsilə incələnən 5.7 mm uzunluğu, 4.4 mm eni və 2.5 mm qalınlığı olan çörək nümunələrində müəyyən izlər kəşf edilib.

Hikmət Həsənov
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Marsda canlı həyat məhv olub — NASA-dan ŞOK AÇIQLAMA

Marsda canlı həyat məhv olub
14:20
Bu gün
2927
Maraqlı
A
Mars planetindəki canlı həyatın mövcudluğu bu gün də alimləri çox maraqlandırır.

“Ölkə.Az” xəbər verir ki, 2012-ci ilin 27 sentyabr tarixində NASA alimləri sensasion açıqlama veriblər. Məlum olub ki, NASA-nın Marsdakı aparatı Qırmızı planetin səthində qurumuş çayın izlərini aşkar ediblər. Çay bir neçə yüz min il əvvəl quruyub. Bu çay “Geyla” krateri yaxınlığındadır. Çayın mövcudluğu qədim dövrdə Marsda canlı orqanizmin olduğuna dəlalət edir. Bəs görəsən Marsda milyon il əvvəl nə baş verib? Hansı qlobal fəlakət planeti cansız səhraya çevirib? Bəlkə nə vaxtsa Qırmızı Planetdə mövcud olan canlılar planetin dərinliklərində gizlənib?

Marsdan əldə edilən məlumatları tədqiq edən alimlər müəyyən ediblər ki, 800 min il əvvəl nəhəng kosmik cism Marsın atmosferini və planetin səthini dağıdıb. Bunun nəticəsində isə Qırmızı Planetin maqnit qütbləri dəyişib. Maqnitosfer yoxa çıxıb. Bu isə planeti öldürücü kosmik şüalanmadan qoruyurdu. Belə şəraitdə isə canlı orqanizmlər Mars səthinin dərin qatlarında gizlənərək sağ qala bilərdilər.

Aralarında 68 milyon km məsafə olan Mars və Yer planetləri ümumi sirli əlaqəyə sahibdirlər. Hər iki planet Günəşdən optimal həyat qurşağında yerləşir. Yəni, canlı orqanizmlərin yaranması üçün əlverişlidirlər. Hər iki planet demək olar ki, eyni astronomik parametrlərə sahibdir. Kainatdakı digər planetlərdən fərqli olaraq təkcə Marsda və Yerdə maqnit sahəsi var. Məhz bu sahə planetimizi kosmik radiasiyadan qoruyur. Hər iki planetin atmosferi eyni qazlardan təşkil olunub. Təkcə Yer planetinin atmosferində oksigen qazı var.

Hətta planetlərin relyefləri də oxşardır. Dağlar, düzənliklər, çaylar və dənizlər. Sadəcə bizim planet bioloji həyatın mənbəyi olan su ilə doludur. Qırmızı planetdə isə qurumuş çaylar və nəhəng dağların zirvələrində buzlar var. Nəhəng “Ellada” kraterinin analizi sübut edib ki, bu krater nəhəng səma cismi ilə toqquşmadan yaranıb. Kosmik görüntülər isə buz şəklində suyun mövcudluğunu sübut edib.

Bütün məlumatlar sübut edib ki, Mars planetində həyat məhv olub. Dəhşətli fəlakətlər planetdə həyat beşiyini dağıdıb. Hətta güclü zərbədən planetin peykinin trayektoriyası da dəyişib. Qum fırtınaları isə dəmir və daş dağıntıların üzərində tüğyan edir. Bu dağıntılar isə şəhəri xatırladır. 

Marsın kosmik peyklərindən əldə edilən fotolar isə burada nə vaxtsa yüksək inkişaf etmiş sivilizasiyanın mövcudluğundan xəbər verir. Fotolarda silindir formalı obyektlər var və bu obyektlər təbii yollarla yarana bilməz. Bundan başqa bu obyektlər bir neçə kilometr uzunluğu olan düz novlarla birləşdirilib. Yüzlərlə alim bu məsələ üstündə baş sındırır.

Marsın Sidoniya regionunda peyklərin köməyi ilə onlarla piramida formasında binalar kəşf edilib. Onlardan bəzisi 500 metr hündürlükdədir. Kənarların uzunluğu isə 2 kilometrə çatır. Bu ölçü isə Misir piramidalarından 10 dəfə böyük deməkdir.

Marsdakı tikililər planetin şimal qütbündə inşa edilib. Bu binalar düz bucaq altında yerləşir. Piramidaların yanında isə Mars Sfinksinin üzü yerləşir. Onun isə ölçüsü kilometr yarımdır. Bu obyektin ilk fotosu 1976-cı ildə ABŞ-ın “Vikinq” aparatı vasitəsilə əldə edilib. 30 il sonra isə Sfinksin fotosu başqa aparat tərəfindən çəkilib.

2012-ci ildə isə Mars atmosferində metan qazı kəşf edilib. Bu xüsusi qaz bitki və ya canlı orqanizmlərin çürüməsi nəticəsində yaranır. İndi alimlər iddia edirlər ki, Qırmızı Planetdə hələ məlum olmayan gizli həyat forması var...

Hikmət Həsənov
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA