İranda teatr, yoxsa Nəsrəddin şahın hərəmxanası? — Qacar xanədanına atılan çirkab

İranda teatr, yoxsa Nəsrəddin şahın hərəmxanası?
13:21
31.05.2017
25934
Maraqlı
A

Bu fotolar uzun müddətdir ki, həm sosial şəbəkələrdə, həm də internet resurslarında İran şahı Nəsrəddin şah Qacarın hərəmxanası kimi təqdim edilir. Dərd orasındadır ki, Rusiya internet portallarının bir neçəsində də bu fotolar bu adla təqdim edilir. Yerli sosial şəbəkə istifadəçiləri, internet portallarının müxbir və redaktorları ənənəvi "copy-paste" düsturuna sadiq qalaraq, eyni xəbəri olduğu kimi tirajlayıb oxucu və izləyiciləri dezinformasiya ilə yükləyirlər. Yazılan rəylərdə və başlıqlarda İran şahının zövqsüz olduğu, hərəmxanasına bığlı-saqqallı qadınların dəvət edildiyi yazılır. Eyni zamanda, bəzi "araşdırmaçılar" irəli gedərək o dövrdə homoseksuallığın dəb olduğunu, Qacar şahının isə kişilərdən yox, kişifason qadınlardan istifadə etdiyini yazırdı. Etiraf edim ki, bir müddət mən də bu versiyanın doğruluğuna inanırdım.

Daha sonra bəzi "antropoloqlar" fotolardakı "qadınların" erməni əsilli olduqlarını, hərəmxanaya gətirildiklərini qeyd etdilər. Hətta bəziləri daha irəli gedərək, erməni qadınlarının tüklü olduğunu, əsasən də burunaltı və çənə nahiyələrində cod tüklər olduğunu bildirdi. Yenə də etiraf edim ki, bu versiya da mənim ağlıma batırdı. Amma yenə də içimdə bir hiss bunun belə olmadığını deyirdi. Çünki tarixdə oxuduqlarımıza, sənədlərə və arxivlərə əsasən, şahların sarayına ölkənin ən gözəl qızları aparılırdı. Qacar şahının hərəmxanasında bu tipli qadınların mövcudluğu bu məsələ ilə tərs mütənasib idi. Baxdığım bir rus internet portalında isə, dəvət edilmiş "alim" bu qadınların həqiqətən də hərəmxana sakinləri olduğunu bildirib və "zövqlər müzakirə olunmur" cümləsi ilə fikrini tamamlayıb.

Ölkə.Az saytında araşdırma yazılar yazdığım üçün bu məsələni dəqiqliklə araşdırmaq qərarına gəldim.

Araşdırmalarım davam etdi və 1965-ci ildə nəşr edilmiş "Teatr Ensiklopediyası" kitabına rast gəldim. Sovet ensiklopediyası cildindən olan bu kitabın səhifələrində rastlaşdığım faktlar məni şoka saldı. Bu barədə oxucularımıza ətraflı məlumat vermək qərarına gəldim. Bu araşdırmaya, Ölkə.Az saytında yayımlanan bu məqaləyə inanmayanlar yuxarıda adı qeyd edilən kitabı vərəqləyə bilər.

19-cu əsrin sonlarında Qərbi Avropanın intellegensiya dairələri ilə təmasda olan şah sarayı və Qacarlar dövləti səhnə mədəniyyətinə böyük maraq göstərməyə başladı. İstər Novruz bayramlarında, istərsə də digər tədbirlərdə Nəsrəddin şahın sarayında məişət və satira xarakterli kiçik pyeslər oynanılırdı.

1890-cı ildə saray əyanları üçün ilk dövlət teatrı təsis edildi. Bu teatr Dar-əl-fünun texniki məktəbin nəzdində fəaliyyət göstərirdi. Teatrın banisi Mirzə Əli Əkbər xan Nəqqaşbaşı idi. Bu şəxs İranda müasir peşəkar teatrın banisi sayılır.

19-cu əsrin sonlarında İran teatrında Azərbaycanın məşhur dramaturqu Mirzə Fətəli Axundovun əsərləri oynanılırdı. Onun əsərləri 1973-cü ildə fars dilinə tərcümə edilərək çap edilmişdi. Bu pyeslər Təbriz və Tehranda ilk dəfə olaraq 1906-cı ildə auditoriya qarşısına çıxarıldı.

Yenə də qeyd etmək lazımdır ki, Avropa mədəniyyətinin vurğunu olan Nəsrəddin şah 1890-cı ildə yuxarıda adı qeyd edilən dövlət teatrının yaradılmasını əmr edib. Təbii ki, o dövrdə qadın rollarını oynamaq üçün kişi aktyorlardan istifadə edilirdi. Şərqdə qadınların səhnəyə çıxması qadağan edildiyi üçün bütün qadın rollarını kişilər ifa edirdi. İndi isə gəldik məsələnin pik nöqtəsinə, təbii ki yazının bu hissəsində bir çox oxucu artıq söhbətin nədən getdiyini anladı. Bəli, uzun müddətdir ki, sizlərə Qacar şahının hərəmxanası kimi təqdim edilən fotolar, sadəcə və sadəcə İran teatrının qadın rolunu ifa edən kişi aktyorların fotolarıdır.

 

Bir daha qeyd edim ki, o dövrdə Şərqdə heç bir halda qadınlar səhnəyə çıxmırdı. Diqqətli oxucular ən azından Bakıda və Azərbaycanda fəaliyyət göstərən teatrları yadlarına sala bilərlər. Çünki uzun müddət Azərbaycanda da qadın rolları kişi aktyorlar tərəfindən ifa edilib.

İranda isə ilk dəfə qadınlar 1917-ci ildə səhnəyə çıxıb.

Nəsrəddin Şah və xanımları

 

Solda-aktyorlar, sağda əsl İran xanımları

Hikmət
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Vaxt itirməyin, islahatlara və dəyişikliklərə başlayın — Günün qoroskopu

Vaxt itirməyin, islahatlara və dəyişikliklərə başlayın
01:00
Bu gün
580
Maraqlı
A
"Ölkə.Az" milli.az-a istinadən günün ulduz falını təqdim edir:

Qoç - günün ilk yarısında enerji səviyyəniz yüksək olacaq. Situasiya sizə meydan oxusa da, maneələri dəf etməyə qüvvə və gücünüz var. Vaxt itirməyin, islahatlara və dəyişikliklərə başlayın. Prinsipial baxımdan mühüm anlaşma, müzakirə və ya sövdələşmələri təxirə salmayın.

Günün ikinci yarısında imici yeniləyin. Pəhriz saxlamağa başlayın. Səhhətinizin qeydinə qalın. Kredit götürmək və ya tam əksinə, borc vermək üçün əsla əlverişli zaman deyil.

Ehtiyatlı olun, sayıq davranın.

Axşam saatlarında gəzintiyə çıxın.

Buğa - günün ilk yarısından etibarən aktiv olun. Fiziki işləri qulaqardına vurmayın. İradəli, qətiyyətli olun. Seçdiyiniz kursa, istiqamətə sadiq qalın. Çalışdığınız insanı aldatmayın. Yeni birgə layihə hazırlayırsınızsa, təfərrüatları və şərtləri əvvəlcədən razılaşdırın.

Günün ikinci yarısında şəriklərlə dil tapmaq çətin deyil. İdeal aramayın. Risk və eksperimentlər yalnız maddi durumuzu əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdıra biləcək variantın reallaşdırılması ilə bağlı olarsa, faydalıdır.

Ümumi işlərdə süstlük etməyin.

Axşam saatlarında normal istirahət edin.

Əkizlər - mühüm işə başlamayın, ciddi layihələr barədə düşünməyin. Başladığınız işləri bitirin. Aldığınız təklifləri dəyərləndirin. Düşünülməmiş, tələsik addımlar atmayın. Sonradan yerinə yetirilməsi çətin öhdəliklər götürməyin, vədlər verməyin.

Alış-veriş üçün əlverişli gün deyil. Əyləncə və nəzərdə tutulmamış səfərlərə çox pul xərcləməyin. Yaxınlarınız üçün yaxşı hədiyyələr seçin.

Xərçəng - impulsiv olmayın, emosiyaların təsiri altında hərəkət etməyin. Planların kəskin dəyişkənliyi yaxşı heç nə vəd etmir. Kiməsə və ya nəyəsə spontan aludəçilikdən qurtulun. Hisslərin əsirinə çevrilərək yanlış qərar verməyin. Atacağınız addımların fərqinə varın.

Günün ikinci yarısında əvvəlcə edib, sonra fikirləşməyin. Təlaşa düşməyin, əndişələnməyin. Dəyər verdiyiniz insanlarla səmimi davranın. Bununla belə, bədxahlar və rəqiblərin hazırladıqları məkrli planın qurbanına çevrilməyin.

Təşəbbüskar olun. İdeyalarınız pis qarşılanmayacaq.

İş yerində rəhbərliklə və həmkarlarla münasibətləri korlamayın.

Şir - günün ilk yarısında konkret və qətiyyətli addım atmaq niyyətiniz varsa, məramınızın gerçəkləşdirilməsini təxirə salmayın. Unikal, sərfəli məqamdır. Dəqiq fəaliyyət planınız yoxdursa, şərtləri dəyərləndirin, situasiyanı qiymətləndirin. Detallar sizə dürüst yolu seçməyə kömək edəcək.

İrəliləyişə nail olmaq, sıçrayış üçün baza hazırlamaq olar.

Günün ikinci yarısında təəssüratlara qapılaraq iradəsiz insan təsir bağışlamayın. Özünüzdən bədgümanlığınız kənardan çox gözəl görünür. Niyyətə çatmaq üçün ilk əvvəl gizli təlaşlara və qorxulara qalib gəlmək gərəkdir.

Qız - fəaliyyətinizin bəzi aspektlərini uğurla dəyişə bilərsiniz. Lokal islahatlardan çəkinməyin. Köklü, ciddi dəyişikliklər üçün yaxşı məcra formalaşır.

Nəzərdə tutduğunuz proqramı reallaşdırmaq üçün risk etmək, yeni maliyyə əməliyyatına başlamaq lazımdır.

Günün ikinci yarısında dəqiq və normal plan varsa, avantürizm özünü doğruldacaq. Birgə layihəyə başlamaq üçün pis zaman deyil. Fəqət yaxşı tanıdığınızı düşündüyünüz insan barədə xoşagəlməz gerçəkliklə tanışlığa hazır olun.

Axşam saatlarını ailə üzvləri ilə keçirin.

Tərəzi - dostlarla görüş, anlaşma, müqavilə və sazişlər üçün yaxşı zamandır. Yeni müqavilənin şərtləri ilə yanaşı, ən xırda detallarına bələd olmadan yekun qərarınızı açıqlamayın. Rəqabət güclənəcək.

Günün ikinci yarısı qarışıq, mürəkkəb zamandır. Birgə fəaliyyət göstərdiyiniz, əməkdaşlıq etdiyiniz insanın maraqlarını nəzərə alın. Ümumi maraqları şəxsi ambisiyalardan üstün tutun. Güzəştə meylli olsanız, bir sıra problemləri rüşeym halında olarkən çözə bilərsiniz.

Axşam saatlarında gəzintiyə çıxın.

Əqrəb - passivlik yolverilməzdir. Daha ciddi uğurlara nail olmaq istəyirsinizsə, qarşınıza qoyduğunuz məqsədə doğru fasilələrə yol vermədən, qətiyyətlə irəliləyin. Çalışdığınız sahədə peşəkar olmalısınız. Problemləri həll etmək və tapşırılan işi vaxtında başa vurmaq üçün yeni metodlardan yararlanın.

Günün ikinci yarısında yaxın perspektivlə bağlı planlara yeniliklər edin. Sistem bazasını yeniləyin. Dəyər verdiyiniz insana konkret yardımlar edin. Axşam saatlarında normal istirahət edin. Əks təqdirdə yorğunluqdan qurtula bilməyəcəksiniz. Bu isə səhhətinizdə problemlər yarada bilər.

Axşam saatlarını evdən kənarda keçirin.

Oxatan - bilik və bacarıqlarınızı nümayiş etdirməyə çalışanda situasiyanı nəzərə alın. Yaşanacaq hadisələr əhvalınızı müəyyənləşdirəcək. Vaxt qıtlığı hiss olunsa da, peşəkar öhdəliklərinizi unutmayın.

Spontan addımlar effekt versə də, ağlınızda ümumi fəaliyyət planı olmalıdır.

Günün ikinci yarısında yaradıcı ideyaların sayı artacaq. Ailə üzvlərini sevindirin. Şəxsi münasibətlərdəki hadisələri kontrolda saxlayın. Virtual romanı real formata çevirməyə tələsməyin.

Axşam saatlarında normal istirahət etməyə çalışın.

Oğlaq - fəaliyyət göstərdiyiniz arealda köklü dəyişikliklər zamanıdır. Münasibətlərdə emosional aktivləşmə istisna deyil. Standart iş qrafikində yenilənmələrə zərurət duyulur. Kiçik, qısamüddətli, amma intensiv proses yaxın gələcəkdə maraqlarınızı təmin edəcək genişmiqyaslı planın ilk mərhələsi ola bilər.

Günün ikinci yarısında öz maraqlarınızla yanaşı, yaxınlarınızın mənafelərini də düşünün. Riskləri minimuma endirməyə çalışın. Texniki və psixoloji təhlükəsizliyin təminatına can atın.

Avantüralara qatılmayın.

Dolça - günün ilk yarısından etibarən fəal olun. Yaşamınızda yeni mərhələ başlanır. Yaranmış çətinliklərdən birinin çözümü ilə bağlı ekstraordinar variantın seçilməsinə ehtiyac var.

Tərəfdaş və ya dostlardan biri ilə görüş son vaxtlar sizi narahat edən problemin həllində irəliləyişə səbəb ola bilər.

Günün ikinci yarısında formalaşan spontan ideyanı həyata keçirməyə çalışın. Passiv olmayın. Eyni zamanda tanışların və ya yaxın ətrafınızdakı insanlardan birinin avantürasında iştirak etməyin.

Axşam saatlarında normal istirahət etməyə çalışın.

Balıqlar - hadisələrin inkişaf məcrası ilə barışın. Bununla yanaşı, özünüzü məhdudlaşdırmayın, qətiyyətli olun. Planlarınız və niyyətləriniz barədə danışmaqdan çəkinməyin. Əsla gözləmədiyiniz halda nə isə əldə edə bilərsiniz. Yeni tanışlıqlar faydalıdır.

Günün ikinci yarısında problemlərin həllində mütərəqqi variantlardan istifadə edin. Şəxsi münasibətlərdə səmimi olun, gerçəkləri pərdələməyin. Əks təqdirdə qarşı tərəfin xətrinə dəyə bilərsiniz. Durumu vidalaşma həddinə çatdırmayın.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

"Həbsxanadan qaçış" görüntüləri rekord vurur — VİDEO

23:16
20.04.2019
1557
Maraqlı
A
Sosial şəbəkələrdə "həbsxanadan qaçış" adı ilə yayılan video paylaşma və baxış rekordları vurur.

"Ölkə.Az" Daily Mail-ə istinadən bildirir ki, korqi cinsindən olan dörd küçüyün qəfəsdən "qurtulduqları" anların əks olunduğu video Çinin Şandun vilayətindəki Sindao şəhərində çəkilib.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA