Qərbin mövqesizliyi, Ukraynanın gələcəyini sual altına alan məqamlarxa0
Qərbin Ukrayna ilə bağlı sərgilədiyi mövqe heç də ürəkaçan deyil. Artıq Rusiyanın Ukrayna məsələsində tutduğu sərt və israrlı mövqe Moskvanın gözlədiyi öz effektini verməkdədir. Belə ki, Qərb Rusiyaya qarşı vahid mövqedən çıxış edərək sonadək sanksiyaların tətbiqində israrlı görünmür. Rusiyaya qarşı sərt və uzunmüddətli sanksiyaların davam etdirilməsində Fransa, Almaniya və digər bəzi ölkələr maraqlı görünmürlər. Avropa rəsmiləri davamlı olaraq Rusiya ilə bağlı ehtiyatlı mövqelər sərgiləməsi dediklərimizin sübutudur.
Avropa İttifaqı Şurasının prezidenti Şarl Mişelin Rusiyaya qarşı sanksiyalarla bağlı açıqlaması bunun bariz nümunəsi hesab etmək olar. Avropanın daha çox Rusiyadan, xüsusən də enerji sahəsində asılı olduğundu qeyd edən Şarl Mişel əlavə edib ki, bu səbəbdən də Avropa ilə ABŞ-ın tamamilə fərqli situasiyada olduğunu bəyan edib.
“Bax, buna görə də Rusiyaya qarşı münasibətdə daha ağıllı mövqe sərgiləməliyik. Məqsədimiz Rusiyanı hədəf alıb, ona zərbə endirməkdir, daha özümüzə qarşı deyil”, - deyə Şarl Mişel bildirib. Şarl Mişelin bu mesajı isə o anlama gəlir ki, Ukrayna-Rusiya müharibəsi əslində ABŞ-Rusiya qarşıdurmasıdır. O baxımdan da ABŞ və Böyük Britaniya sonadək Avropa İttifaqına sonadək bel bağlamasın. Avropa İttifaqının bu mövqeyi də birmənalı şəkildə Moskvanın çıxarlarına xidmət edir.
NATO Baş katibi Yens Stoltonberqin də Rusiya ilə bağlı ehtiyatlı mövqe sərgiləməsi bunun növbəti göstəricisidir. Bundan əlavə olaraq Avropa ölkələrinin bir sıra iri şirkətləri də Rusiyada qalıb fəaliyyət göstərcəklərini bəyan etməkdədir. Avropanın iri avtomobil istehsalı şirkətlərindən olan “Reno” şirkəti bir müddət öncə Rusiyada fəaliyyətini dayandırdığını bəyan etsə də, sonradan mövqeyində dəyişiklik edərək davam etdirmək qərarına gəlib. Bu misalları davam etdirmək olar. Ancaq görünən odur ki, Avropa Rusiyaya qarşı sanksiyalardan çəkinir və ehtiyat edir.
Bu isə münaqişənin ilk günlərində Rusiyaya qarşı sanksiyaların tətbiqi zamanı Kremlin məsul şəxslərinin dediyi kimi bir müddətdən sonra sanksiyaları tətbiq edənlər özləri yalvarıb, sanksiyaları qaradan qaldırmağa çalışacaq.
Digər tərəfdən Rusiya Qərbə diktə edərək qazını hətta düşmən elan etdiyi ölkələrə belə rus rublu ilə satacağını və bunu şərt kimi irəli sürdüyünü bəyan edir.
Qərbin belə qətiyyətsiz mövqe sərgilədiyini bilən Moskva Ukrayna məsələsində əvvəlcədən bəyan etdiyi şərtlərdən nəinki bir addıma geri çəkilib, əksinə, lazım gələcəyi təqdirdə, hətta lazım gələrsə, ən sərt addımlar ataraq nüvə silahından istifadə edəcəyini açıqca bəyan etməsidir. Çünki Moskva Ukraynaya nə Əfqanıstan, nə Suriya, nə də dünyanın digər bölgəsindəki münaqişəsi deyil. Ukrayna Rusiya üçün imperiya kimi varlığını davam etdirmək baxımından həyatı əhəmiyyət kəsb edən məsələ olduğundan sonadək mövqeyindən geri çəkilməyəcək. Qərbi də qorxudan budur. Qərb ehtiyat edir ki, Ukrayna münaqişəsinin müəyyən mərhələsində təxribata əl atıb, ağır raketlərdən və nüvə silahından istifadə edə bilər. NATO Baş katibi Stoltenberq belə bir təhlükənin real olduğunu açıqlayaraq növbəti dəfə dilə gətirərək bəyan edib ki, Ukrayna müharibəsi, Moskva ilə Qərb arasında nüvə münaqişəsinədək inkişaf edə bilər: “Rusiya baş düşməlidir ki, o nüvə müharibəsini heç zaman udmayacaq”.
O, daha sonra əlavə edib ki, NATO münaqişənin tərəfi deyil.
“Alyans Ukraynaya dəstək göstərir... NATO Ukraynaya qoşun yeritməyəcək. Ukraynaya dəstək vermək zəruridir və biz bu dəstəyi davam etdirəcəyik. Amma elə etməliyik ki, bu münaqişə NATO ilə Rusiya arasındakı müharibəyə çevrilməsin”.
Qərbin bu mövqeyi rəsmi Kiyevi də ciddi narahat etməkdədir. Kiyevin Qərbə çağırışları lazımi nəticəni vermədiyindən onların dəstəyinə belə bağlamır. Ona görə də son günlərdə Moskva ilə danışıqlarda müəyyən güzəştlərə, hətta Donbas və Krım məsələsini də müzakirə etməyin mümkünlüyünü dilə gətirməkdədir.
Mürtəza Bünyadlı
Ölkə.Az
