Epşteynin ölümü ilə bağlı yeni sənədlər: Sui-qəsd, yoxsa həbsxanada səhlənkarlıq zənciri?

2019-cu ildə Nyu-Yorkdakı federal həbsxanada ölü tapılan Ceffri Epşteynin işi illərdir dünyanın ən çox müzakirə olunan hadisələrindən biri olaraq qalır. Yeni yayımlanan milyonlarla səhifəlik sənəd, video və şahid ifadələri bu işi yenidən gündəmə gətirib. Rəsmi araşdırmalar ölümün intihar nəticəsində baş verdiyi qənaətinə gəlsə də, sənədlər həbsxanadakı ciddi təhlükəsizlik boşluqlarını və səhlənkarlıqları da üzə çıxarır.

Ölkə.az xəbər verir ki, Epşteyn 6 iyul 2019-cu ildə şəxsi təyyarəsi ilə Parisdən ABŞ-a qayıdarkən Nyu-Cersi ştatındakı Teterboro hava limanında saxlanılıb. Əvvəlcə gömrük əməkdaşları, daha sonra isə FTB agentləri və Nyu-York polisi onu nəzarətə götürüblər.

O, azyaşlı qızların cinsi istismarı və fahişəliyə cəlb edilməsi ilə bağlı ittihamlarla yenidən istintaqa cəlb olunmuşdu. Daha əvvəl Floridada əldə etdiyi razılaşma nəticəsində cəmi 13 ay həbsdə qalan Epşteyn bu dəfə 45 ilədək həbs cəzası ilə üzləşə bilərdi.

Məlumata görə, saxlanılarkən o, əməkdaşlara iki sual verib: "Bu, seks alveri ilə bağlıdır?" və "Söhbət azyaşlılardan gedir?" Hər iki suala müsbət cavab verilib.

Həmin gecə Epşteyn Manhettendə yerləşən "Metropolitan Correctional Center" federal həbsxanasına aparılıb. Bu müəssisə uzun illərdir personal çatışmazlığı, baxımsızlıq və təhlükəsizlik problemləri ilə tanınırdı.

Həbsxanaya gətirildiyi ilk saatlarda əməkdaşlardan biri Epşteynin psixoloji vəziyyətindən narahat olduğunu qeyd edib. Sənədlərdə onun "fikirli, kədərli və çaşqın" göründüyü, buna görə də psixoloji qiymətləndirməyə göndərilməsinin tövsiyə olunduğu bildirilir.

Əvvəlcə ümumi bölməyə yerləşdirilən Epşteyn sonradan təhlükəsizlik məqsədilə xüsusi nəzarət bölməsinə köçürülüb. Burada onun ilk kamera yoldaşlarından biri dörd qətldə ittiham olunan keçmiş polis əməkdaşı Nikolas Tartalyone olub.

Məlumata görə, Epşteyn həmin şəxslə bir kamerada qalmaqdan narahat olub və kömək istəyib. Buna baxmayaraq, həbsxana rəhbərliyi onu tək saxlamamağın intihar riskini azaldacağını əsas gətirərək qərarı dəyişməyib.

18 iyulda məhkəmənin girov müqabilində azadlığa buraxılması ilə bağlı vəsatəti rədd etməsindən sonra Epşteynin psixoloji vəziyyətinin daha da pisləşdiyi bildirilir. İddialara görə, o, kamera yoldaşından "İlgək necə hazırlanır?" deyə soruşub. Həmin dövrdə onun özünə xəsarət yetirməyə cəhd etdiyi barədə məlumatlar da istintaq materiallarına daxil edilib.

23 iyul gecəsi əməkdaşlar kameraya daxil olduqda Epşteyni boynuna həbsxana parçalarından hazırlanmış ilgək dolanmış vəziyyətdə yerdə aşkar ediblər. Hadisə mümkün intihar cəhdi kimi qiymətləndirilib. Epşteyn isə sonradan müxtəlif izahatlar verərək əvvəlcə kamera yoldaşının ona hücum etdiyini, daha sonra isə hadisəni xatırlamadığını bildirib.

Bundan sonra o, bir müddət müşahidə altında saxlanılıb. Lakin psixoloji xidmət qısa müddət sonra onun yenidən xüsusi bölməyə qaytarılmasına qərar verib. Sonradan üzə çıxan qeydlərdə Epşteynin gələcəyinin həm özü, həm də başqaları üçün "yalnız əzab gətirəcəyini" yazdığı bildirilir.

Araşdırmalara görə, ölümündən əvvəl Epşteynin tək saxlanılmaması barədə göstəriş olsa da, 9 avqustda kamera yoldaşı başqa müəssisəyə köçürüldükdən sonra onun yanına yeni məhbus yerləşdirilməyib.

Həmin gün Epşteyn barəsində əlavə məhkəmə sənədləri də ictimaiyyətə açıqlanıb. O, vəkilləri ilə son görüşünü keçirib, daha sonra isə nəzarətsiz telefon danışığı aparmasına icazə verilib. Rəsmi olaraq anasına zəng etmək istədiyini bildirsə də, anasının 15 il əvvəl vəfat etdiyi məlum idi. İstintaq materiallarına əsasən, o, əslində sevgilisi Karina Şulyaka zəng edib.

Telefon danışığında Epşteynin mühafizəçilərin onu qorumağa çalışdığını, məhkəmə prosesinin gözlədiyindən daha uzun çəkəcəyini və qarşı tərəfin güclü qalmalı olduğunu dediyi bildirilir.

Həmin gecə növbədə olan iki həbsxana əməkdaşı uzunmüddətli iş növbəsində çalışırdı. Araşdırma nəticəsində müəyyən olunub ki, Epşteynin saxlanıldığı bölmədə hər 30 dəqiqədən bir yoxlama aparılmalı olduğu halda, bu yoxlamalar həyata keçirilməyib və sənədlər saxtalaşdırılaraq yoxlamaların aparıldığı göstərilib.

Bundan əlavə, təhlükəsizlik kameralarının bir hissəsi görüntünü canlı yayımlasa da, qeydə almırdı. Bu səbəbdən hadisədən sonra yayılan sui-qəsd iddiaları daha da güclənib. Görüntülərdə pilləkənlər istiqamətində hərəkət edən naməlum narıncı rəngli siluet müzakirələrə səbəb olub. Rəsmi araşdırmada həmin görüntünün böyük ehtimalla həbsxana əməkdaşlarından birinə aid olduğu bildirilib.

10 avqust səhəri səhər yeməyi paylanarkən Epşteyn kamerasında hərəkətsiz vəziyyətdə tapılıb. Xəstəxanaya çatdırıldıqdan sonra onun öldüyü açıqlanıb. Nyu-York Məhkəmə Tibbi Ekspertiza İdarəsi ölüm səbəbini intihar kimi qeydə alıb.

Lakin bu nəticə mübahisələrə səbəb olub. Epşteynin qardaşı Mark Epşteynin cəlb etdiyi patoloq Maykl Baden boyun sınıqlarının daha çox boğulmaya uyğun gəldiyini iddia edib. Bununla belə, son sənədlər və müstəqil ekspertlərin rəyləri göstərir ki, oxşar sınıqlar bəzi asılma nəticəsində baş verən intihar hallarında da müşahidə oluna bilər.

İstintaq zamanı hadisə yerinin tam qorunmaması da diqqət çəkib. FTB əməkdaşları kameraya çatanda həbsxana işçiləri və tibb personalı artıq hadisə yerində idi. Nəticədə bəzi sübutlar lazımi qaydada toplanmayıb, müəyyən materiallar isə sonradan məhv edilib.

Buna baxmayaraq, istintaq orqanları Epşteynin qətlə yetirildiyini təsdiqləyən konkret sübut aşkar etməyib. Keçmiş həbsxana rəsmilərinin fikrincə, belə bir qətlin həyata keçirilməsi üçün çoxsaylı qapıların, açarların, kameraların və təhlükəsizlik sistemlərinin eyni vaxtda koordinasiyalı şəkildə sıradan çıxarılması tələb olunardı. Bu isə genişmiqyaslı sui-qəsd olmadan mümkün görünmür.

Yeni sənədlər göstərir ki, Epşteynin ölümü ilə bağlı ən güclü ehtimal genişmiqyaslı sui-qəsddən daha çox, həbsxanadakı sistemli idarəetmə problemləri, nəzarətsizlik və ardıcıl səhlənkarlıqların faciəvi nəticəsi olub.

Bu hadisə artıq təkcə bir məhbusun ölümü kimi deyil, həm də ABŞ-nın məhkəmə və penitensiar sisteminə ictimai etimad böhranının simvollarından biri kimi qiymətləndirilir. Yayımlanan yeni materiallar bəzi qaranlıq məqamları aydınlaşdırsa da, bir sıra suallar hələ də cavabsız qalır.(qaynarinfo)