Ölən şəxsin borcu xəbəri: pensiya da vərəsələrə keçə bilərmi?

“Ölkə.Az” xəbər verir ki, Konstitusiya Məhkəməsi Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin müraciəti əsasında bununla bağlı qərar qəbul edib.

İqtisadçı ekspert Xalid Kərimli “Ölkə.Az”a açıqlamasında bildirdi ki, Konstitusiya Məhkəməsinin qərarı Azərbaycanda mülki qanunvericiliyə, vərəsəlik instituna, borc öhdəliklərinin ötürülməsi sahəsindəki praktikaya uyğun verilib. Burada yeni vəziyyət yaranmayıb. Azərbaycanda şəxs vəfat edərkən onun vərəsələri varsa və mirası qəbul edirlərsə, aktiv və öhdəlikləri də qəbul edirlər. Bu qərar da 2000-ci ildən ölkəmizdə qüvvədə olan Mülki Məcəllənin mahiyyətinə uyğun verilib:

“Digər məsələ ipoteka kreditlərinin 85%-nin dövlət resursları - İpoteka və Kredit Zəmanət Fondu vasitəsilə verilməsidir. Bu zaman həm əmlak icbari şəkildə sığortalanmalı, həm də həyat sığortası olunmalıdır. Həyat sığortasının məbləği adətən ipoteka öhdəliyinin həddi qədərdir. Bu o deməkdir ki, vətəndaş vəfat edir və onun vərəsələri onun mirasına sahiblənirsə, avtomatik olaraq həyat sığortasına hüququ yaranır. Bu zaman sığortadan aldıqları vəsaiti ipoteka öhdəliklərinin bağlanmasına yönəldəcəklər. Dövlət xətti ilə verilən ipoteka kreditlərində vətəndaşları narahat edəcək məqam qalmır”.

Ekspertin sözlərinə görə, vətəndaşın vəfatı zamanı onun vərəsələri azyaşlı uşaqlar olarsa, yerli icra hakimiyyəti orqanı onlara qəyyum və himayəçi təyin edir: “Ana və ya ata qəyyumluğu üzərinə götürərsə, aktiv ona keçir və öhdəliklərə o cavabdeh olur.

Kommersiya bankları tərəfindən verilmiş həyat sığortası olmayan ipoteka kreditlərində isə vərəsələr mirasın öhdəliyə uyğun olmadığını düşünürsə, mirası qəbul etməyərək öhdəliklərdən imtina edə bilərlər. Borc müqabilində alınmış əmlakı qəbul edib, borcu qəbul etməmək məsələsi isə ola bilməz”.

Bir sıra şəxslər borc öhdəlikləri götürən zaman vəfat etmiş şəxsin pensiya kapitalının da vərəsələrinə keçməli olduğunu bildirib. Ekspert isə bunu belə şərh edib: “Vəfat etmiş şəxsə əlavə pensiyaların təyin edilməsinə gəlincə, bu, pensiya qanunvericiliyində həll olunub. Bu zaman şəxsin həyat yoldaşının, azyaşlı uşaqlarının pensiya təminatı yaxşılaşdırılır. Lakin bunun ipoteka ilə bağlı vərəsənin öhdəliklərinin həcminə aidiyyəti yoxdur. Çünki burada dəyişən heç nə olmayıb. Konstitusiya Məhkəməsinin qərarı sadəcə olaraq Səbail Məhkəməsinin verdiyi yanlış qərarı şərh edib”, - deyə X. Kərimli əlavə edib.

Könül
Ölkə.Az