Politoloq: "BMT daha güclü təşkilat ola bilərdi"

Bu gün BMT-nin rəsmən fəaliyyətə başladığı günün üzərindən nə az, nə çox 69 il ötür. BMT yarandığı gündən etibarən münаqişələrin sülh yоlu ilə tənzimlənməsi və kоllеktiv tədbirlər qəbul еtməklə bеynəlхаlq sülhün və təhlükəsizliyin qоrunub sахlаnmаsını, хаlqın özünüdərkеtmək və bərаbərlik prinsipinə hörmət еtmək əsаsındа ölkələr аrаsındа dоstluq münаsibətlərinin inkişаf еtdirilməsini, bеynəlхаlq humаnitаr, mədəni, sоsiаl, iqtisаdi хаrаktеrli prоblеmlərin həllində bеynəlхаlq əməkdаşlığı həyаtа kеçirmək, bеynəlхаlq iqtisаdi təşkilаtlаr bütün insаnlаrа hеç bir fərq qоymаdаn аzаdlıq, insаn hüquqlаrınа hörmət və оnun gеnişləndirilməsini və müхtəlif ölkələrin rаzılаşmаsı üzrə bu məqsədlərə çаtmаğа yönəldilmiş mərkəzi оrqаnın funksiyаlаrının yеrinə yеtirilməsini özünə ali məqsəd seçmişdi.

Ölkə.az BMT-nin fəaliyyətinin necə qiymətləndirilməsini politoloqların özlərindən öyrənib.

Vəfa Quluzadə: "Mən hesab edirəm ki, bütün beynəlxalq təşkilatlar faydalı iş görür. BMT-nin dünya siyasətində böyük rolu olubdur, var və olacaqdır. Dünyada gedən proseslərə BMT həm nəzarət edir, həm qiymət verir, həm də dünya təşkilatına nəzarət edir. Bu önəmli bir təşkilatdır. Mən BMT-ni çox əhəmiyyətli sayır və fəaliyyətini olduqca qiymətləndirirəm".

Ərəstun Oruclu: "BMT-ni bir sözlə və ya bir neçə sözlə qiymətləndirmək olmaz. Çünki BMT üzərində həddindən artıq çox missiyalar olar bir qrumdur və onun yaranmasında əsas məqsədi dövlətlərin müstəqilliyini, ərazi bütövlüyünü, vətəndaşlarının azadlıqlarını təmin etməkdir. Əlbəttə BMT daha güclü təşkilat ola bilərdi. BMT fəaliyyəti dövründə Fələstin-İsrail münaqişəsində və ya Dağlıq Qarabağ münaqişəsində heç bir uğur əldə edə bilməyib. Bu da BMT-nin zəif nöqtələrindən biridir. Onun qərarlarının icrası mexanizmi və ya həmin qərarların həyata keçirilmə imkanları məhduddur. Amma digər tərəfdən təbii ki, BMT bir çox sülhməramlı missiyalar həyata keçirib və keçirməkdədir. Yəni hər halda BMT-nin varlığı, mövcudluğu beynəlxalq siyasətin uğurudur. Şübhəsiz ki, onun təkmilləşməyə ehtiyyacı var. İstənilən halda olmamasındansa, belə bir qrumun mövcudluğu ciddi uğurdur".
Qeyd edək ki, BMT-nin qərargahı Nyu-York şəhərindədir. Əsas vəzifəsi beynəlxalq sülhü və təhlükəsizliyi qorumaq, möhkəmlətmək, dövlətlər arasında əməkdaşlığı inkişaf etdirməkdir.

BMT-nin Nizamnaməsi 1945-ci il iyunun 26-da San-Fransisko konfransında 50 dövlətin nümayəndəsi tərəfindən imzalanıb və 1945-ci il oktyabrın 24-də qüvvəyə minib.
Rəsmi olaraq fəaliyyətə isə 1945-ci ilin noyabrın 24-də başlayıb.

Hazırda 193 ölkə bu təşkilatın üzvüdür. Müstəqil dövlətlərdən yalnız Vatikan BMT-nin üzvü deyil.

Fatimə İbrahimova
Ölkə.az