Çökən yollarımız: Keyfiyyətsiz, yoxsa rabitəsiz iş? - AÇIQLAMALAR
Adətən, bu cür hallarda bir neçə qurum problemdən bir-birini məsul tutur.
Bəs yollarda çökmə halları nə ilə əlaqədardır? Çökmənin yol çəkilişində istifadə olunan materialların keyfiyyəti ilə əlaqəsi varmı?
Mövzu ilə bağlı Ölkə.Az-a danışan Azərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyinin mətbuat katibi Anar Nəcəfli bildirib ki, asfalt örtüyünün çökməsi, dünyanın hər yerində baş verir. Onun sözlərinə görə, bu problem kommunikasiya xətlərinin yolun altından keçməsindən qaynaqlanır:
“Yol tikintisinin keyfiyyətli materiala aidiyyəti yoxdur. Təəssüf ki, bütün şəhərlərdə kommunikasiya xətləri yolun altı ilə çəkilir. Və orada cüzi bir problem olduqda torpaq qatının yumşalması, çökməsi nəticəsində asfalt örtüyü də çökür. Bu, dünyada iri şəhərlərdə var və normal haldır”.
Ötən gün axşam saatlarında 8 Noyabr prospektində yolun növbəti dəfə çökməsindən danışan qurum sözçüsü bildirib ki, həmin ərazidə yolun konstruksiyasında hər hansı bir nöqsan yoxdur:
“Yollarda asfalt örtüyünün çökməsinin birbaşa səbəbi yeraltı kommunikasiya və qrunt suları ilə bağlıdır”.
Mövzu ilə bağlı Ölkə.Az-a danışan yol-nəqliyyat eksperti Rauf Ağamirzəyev söyləyib ki, əgər bir yolda eyni nöqtədə yol çökürsə, səbəb dəyişmir:
“Sözügedən ərazidə 2019-cu ildə də yol çökmüşdü. Bu da sahil su kollektorundakı sızma ilə əlaqələndirilmişdi. Əgər eyni nöqtədə çökmə baş verirsə, səbəb dəyişmir”.
R.Ağamirzəyev bildirib ki, yolu keyfiyyətli tikməkdən əlavə, onun əsaslı təmiri də vaxtında icra olunmalı və sərt çəki nəzarəti olmalıdır. Bu ona görə lazımdır ki, yoldan normadan artıq yüklənmiş nəqliyyat vasitələri keçməsin və yaxud istismara yararsız maşınlardan axan sürtkü yağları, dizel və s. asfaltı dağıtmasın. Bunlara da sərt nəzarət olunsa, yekunda tikilən yol daha uzunmüddətli xidmət göstərə bilər”.
Yol tikintisini çoxşaxəli və mürəkkəb olduğunu deyən ekspert bildirib ki, bu gün mövcud olan problemlərdən biri də qurumlararası koordinasiya məsələsidir:
“Son 15-16 ildə tikilən yollar onu göstərir ki, Azərbaycanda yol tikintisi daha yüksək səviyyədədir. Sadəcə olaraq burada başqa problemlər var. Məsələn, yol tikiləndən sonra “Azərsu”, “Azəriqaz” gəlir qazır. Yol çəkilişində işlər xronoloji ardıcıllıqla görülməlidir ki, sonradan çökməsin. Görünən odur ki, bu işlərdə də nöqsanlar olub. Amma bu problem də dünyanın bir çox ölkələrində yaşanır”.
R.Ağamirzəyevin sözlərinə görə, Azərbaycanda 9 fərqli iqlim qurşağının olması, həm də 9 tip yol konstruksiyası deməkdir:
“Çünki qruntlar fərqlidir. Bu o deməkdir ki, qrunt özünü hər yolda fərqli cür apara bilər. Yəni yola düşən yük və yolun altındakı süxurların yerdə hərəkəti nəzərə alınmalıdır.
Yəni burada çoxşaxəli suallar ortaya çıxa bilər. Ona görə də bütün qurumlar əlaqəli işləməli, yol tikintisi ciddi təhlillərə əsaslanmalı, bu işlərin hamısı savadlı kadrlar tərəfindən keyfiyyətli şəkildə görülməlidir. Ondan sonra isə dediyim kimi keyfiyyətli istismar və sərt qabarit nəzarəti gəlir”.
Billurə Yunus
