Dərinlikdən gələn səs: 40 ildir alimləri çaşdıran "ən tənha balina"nın sirri
Sakit okeanın şimal hissəsində təxminən 40 ildir davamlı olaraq qeydə alınan qeyri-adi akustik siqnal elm dünyasında hələ də həll olunmamış sirr olaraq qalır. 52 hers tezliyində yayılan bu səs heç bir məlum balina növünün səs diapazonuna uyğun gəlmir. Bu səbəbdən onu "52 herslik balina” və ya "ən tənha balina” adlandırırlar.
Ölkə.az xəbər verir ki, bu barədə "The Daily Galaxy" yazıb.
Səs ilk dəfə 1992-ci ilin dekabrında ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinə məxsus SOSUS (sualtı müşahidə sistemi) vasitəsilə aşkar edilib. Sistem soyuq müharibə dövründə sualtı qayıqları izləmək üçün istifadə olunsa da, gözlənilmədən tam fərqli bir mənbədən gələn siqnalı qeydə alıb.
Əksər göy balinalar və finvalar 10–40 hers aralığında səs çıxarır. 52 hers isə bu diapazonun kənarında qalır. Bu səbəbdən həmin səsin hansı canlıya aid olduğu uzun illərdir müəyyən edilə bilmir.
Bəzi tədqiqatlar bu siqnalın tək bir fərddən gəldiyini göstərir. İllər ərzində müxtəlif okeanoqrafiya institutları tərəfindən aparılan müşahidələr də eyni xüsusiyyəti təsdiqləyib: səs ardıcıl olaraq eyni tipdə qeydə alınır, lakin mənbə hələ də tapılmır.
Mütəxəssislər bu balinanın ya anadangəlmə fərqli tezlikdə səs çıxaran bir fərd, ya da eşitmə problemi olan (məsələn, kar) bir göy balina ola biləcəyini düşünürlər. Digər bir ehtimal isə göy balina və finval arasında hibrid fərd olmasıdır.
NOAA-dan dəniz bioloqu Aimi Lenq bu ehtimala diqqət çəkərək bildirib ki, az sayda göy balina populyasiyası və daha çox finvalın mövcudluğu qarışıq cütləşmə ehtimalını artırır.
Maraqlı məqam ondan ibarətdir ki, bu səs balinaların ünsiyyət sisteminə bənzər struktur daşısa da, heç bir digər balina növü ilə uyğun gəlmir. Buna baxmayaraq, bəzi növlərin bu siqnalı eşidə bildiyi, lakin cavab vermədiyi ehtimal olunur.
Səs 40 ilə yaxındır fasiləsiz olaraq Sakit okeanın müxtəlif bölgələrində qeydə alınır və sanki cavab gözləyən bir "çağırış” kimi təsvir edilir.
Göy balinaların səsləri 188 desibelə qədər çata bilir və minlərlə kilometr məsafəyə yayıla bilir. Bu səslər onların oriyentasiya, ovlanma və ünsiyyət sistemində əsas rol oynayır.
52 herslik balinanın səsi isə bu geniş kommunikasiya sistemində hələ də "uyğunsuz not” kimi qalır və elm adamları onun arxasındakı həqiqi səbəbi müəyyən etməyə çalışırlar.(qaynarinfo)
