Müharibənin kölgəsindəki turnir: Hitler, qara köynəklilər və 1938-ci il Dünya çempionatı
İkinci Dünya müharibəsindən bir az əvvəl, faşizmin kölgəsi altında 1938-ci ildə Fransada keçirilən Dünya çempionatı.
Futbol tarixi təkcə çempionluqlar və qollarla deyil, həm də o dövrün qlobal siyasətini əks etdirən əsas dönüş nöqtələri ilə doludur.
Ölkə.az xəbər verir ki, İkinci Dünya müharibəsinin əks-sədasının meydanda əks-səda verdiyi 1938-ci il Dünya çempionatından bəhs edir. Fransada keçirilən bu turnir meydandakı rəqabətdən daha çox faşist güc nümayişləri və idmançıların bu zülmə qarşı müqaviməti ilə yadda qalıb.
İkinci Dünya müharibəsindən əvvəlki bu son turnirdən idman tarixinə düşən ən təəccüblü detallardan bəziləri:
Hitlerin meydandakı məyusluğu
Turnir dövrün faşist lideri Adolf Hitlerin təzyiqi altında başlayıb. 1936-cı il Berlin Olimpiadasında amerikalı qaradərili idmançı Cessi Ouensin uğurundan böyük məyusluq yaşayan Hitler bu dəfə Almaniyanın qlobal gücünü futbol meydanında sübut etmək istəyib. Lakin işlər planlaşdırıldığı kimi getməyib. Almaniyanı ilk turda İsveçrə məğlub edib və böyük məyusluqla evə qayıdıb. Bu baxımdan, turnir idmana zərbə vurmaq üçün siyasi cəhdin yaşıl meydanda necə əks nəticə verdiyinin ən vacib nümunələrindən biri olub.
Bir ulduzun şərəfli müqaviməti və şübhəli ölümü
Almaniya turnirdən bir az əvvəl Avstriyanı ilhaq edib. O dövrdə "Wunderteam" (Əla komanda) kimi tanınan Avstriya milli komandasının ulduz oyunçuları zorla Almaniya milli komandasına daxil edilməyə çalışılıb. Lakin əfsanəvi futbolçu Matthias Sindelar nasist formasını geyinməkdən imtina edərək tarixi bir mövqe tutub. Bu şərəfli müqavimətdən sonra bir il sonra Sindeların Vyanadakı mənzilində şübhəli ölümü idman tarixinin ən faciəli səhifələrindən biri kimi tarixə düşüb. Avstriyanın turnirdən çıxması ilə 1938-ci il Dünya çempionatı 15 komanda ilə oynanılıb.
Fransa meydanlarında "Qara köynəklilər"
Turnirin digər görkəmli siması İtaliyanın faşist lideri Benito Mussolini olub. Fransadakı oyunlar zamanı İtaliya və Almaniyadan qaçan antifaşist qaçqınların şiddətli etirazları ilə qarşılaşan İtaliya milli komandası, Mussolininin xüsusi təlimatı ilə meydana ikonik göy-mavi köynəkləri əvəzinə faşizmin simvolu olan qara köynəklərdə çıxıb. Rejimin zülmü yaşıl meydanda vizual təbliğata çevrilib.
Ayaqyalın braziliyalılar və Bordo döyüşü
1938-ci il Dünya çempionatı da futbolun sərtliyinin hüdudlarının aşıldığı anlar yaşanıb. Turnirin güclü komandalarından biri olan Braziliya, ilk turda Polşaya qarşı ayaqyalın oynamaq istəyib, çünki leysan yağış başlayıb, lakin hakim onlara mane olub. Yağış altında 4:4 hesabı ilə bitən və əlavə vaxta keçən nəfəskəsici oyun Braziliyanın 6:5 hesablı qələbəsi ilə başa çatıb.
Braziliyanın Çexoslovakiya ilə dörddəbir final oyunu üç qırmızı vərəqə, sınıq sümüklər və çoxsaylı zədələr səbəbindən tarixə "Bordo döyüşü" kimi düşüb. Çexoslovakiyanın əfsanəvi qapıçısı Frantişek Planiçka qolunu sındırmasına baxmayaraq, oyunu tamamlayaraq tarixi bir performans sərgiləyib, lakin bu oyun onun karyerasının sonu olub. Braziliya yarımfinalda İtaliyaya məğlub olsa da, turniri dünya üçüncüsü olaraq başa vurub.
Ayaqqabı qutusunda gizlənmiş kubok
Bəlkə də turnirin ən inanılmaz hekayəsi kubokun müharibə yolu ilə səyahətidir. 1938-ci ildə İtaliya ardıcıl ikinci dəfə çempionluğu qazandıqda, kubok Romaya gedib. Bundan dərhal sonra, İkinci Dünya müharibəsinin başlaması ilə İtaliya Futbol Federasiyasının prezidenti, nasistlərin Jyulya Rime Kubokunu ələ keçirməsinin qarşısını almaq üçün onu illərlə yatağının altındakı ayaqqabı qutusunda gizlədib. Bütün axtarışlarına baxmayaraq, nasistlər kuboku tapa bilməyiblər və kubok yalnız 1950-ci ildə yenidən ortaya çıxıb.
