1 yaşında atasını itirdi, qadınlardan gələn məktubları açmadı – Xalq şairi ilə bağlı bilinməyənlər

Nəriman Həsənzadə 1931-ci il fevralın 18-də o zaman Qazax rayonunun, indi isə Ağstafa rayonunun Poylu qəsəbəsində anadan olub. Bir yaşında atasını, iyirmi üç yaşında isə anasını itirib.

İbtidai və orta təhsilini öz doğma rayonlarında alıb. 1949-cu ildə H. Zərdabi adına Kirovabad Dövlət Pedaqoji İnstitutunun filologiya fakültəsinə daxil olub. 1953-cü ildə həmin İnstitutu bitirib. 1954–1956-cı illərdə ordu sıralarında hərbi xidmətdə olub. Azərbaycan Yazıçılar İttifaqı onu Moskvadakı İkiillik ədəbiyyat kursuna göndərir.

Nəriman Həsənzadənin şeirlərində insanın mənəvi dünyası, sevgi hissi, tənhalıq duyğusu, Vətən sevgisi və zamanın axarı xüsusi həssaslıqla təsvir olunur. O, klassik poeziya ənənələrinə sadiq qalsa da, əsərlərində müasir düşüncə tərzi və özünəməxsus ifadə üslubu nümayiş etdirir. Şairin poemalarında milli-mənəvi dəyərlər, tarixi hadisələr və qəhrəmanlıq ruhu geniş yer tutur.

Nəriman Həsənzadə ötən əsrin 50-60-cı illərində yazdığı “Qız ürəyi”, “Hadi və Əsgər”, “Körpəylə söhbət”, “Biz bir ildə doğulduq”, 70-80-ci illərə aid “Həsrət”, “Zümrüd quşu”, “Rəsul Həmzətova məktub”, “Kimin sualı var?”, 90-cı illərdən etibarən qələmə aldığı “Şəhid atası Şərif qağaya məktub”, “Qafqaz”, “Cavid”, “Qarabağdan gələn var” və s. kimi çoxlu sayda və müxtəlif həcmli poemalarının hamısında həm epos təhkiyə-intonasiyasına, həm hadisələrin dramatizminə, həm də xarakterik detal-məqamların ictimai-estetik interpretasiyasına əsaslanmaqla bir şair, bir tarixçi, bir filosof kimi çıxış edib.

N.Həsənzadə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə 2005-ci ildə Azərbaycanın xalq şairi adına layiq görülüb.

Hazırda xəstəxanada müalicə olunan şair 95 yaşlı Nəriman Həsənzadə uzun illlər əvvəl də xəstəxanaya yerləşdirilmişdi. Həyat yoldaşını erkən itirən şairə qadınlardan saysız-hesabsız sevgi məktubları gəlirdi, lakin həyat yoldaşına sadiq olan Nəriman Həsənzadə bu məktubları heç açmırdı. Bir gün qızı ona qadınlardan yeni sevgi məktubları gətirir. Şair “Qızım, ayıbdır” deyərək ona etirazını bildirir.

Nəriman Həsənzadə Azərbaycan ədəbiyyatında xanımına ən çox şeir yazan şairdir.

Şair müsahibələrinin birində Nazim Hikmət ilə bağlı maraqlı bir xatirəsini bölüşüb. O bildirib ki, Moskvadan Bakıya qayıdarkən Nazim Hikmət onun şeirlərini dinləyib və ən çox bəyəndiyi şeirin ona məxsus olduğunu deyib. Söhbət zamanı Nəriman Həsənzadənin Bakıda evinin olmadığını öyrənən Nazim Hikmət ona mənzil verilməsi üçün kömək göstərib. Şair sonradan həmin evi iki gənc şairə verdiyini, lakin onu xatirə kimi saxlamadığına görə təəssüfləndiyini qeyd edib.
Xalq şairi 34 bədii–poetik toplunun, “Tariximiz, taleyimiz” adlı irihəcmli elmi-ədəbi-tənqidi məqalələr kitabının müəllifidir. Şairin yeddicildlik “Seçilmiş əsərləri” kütləvi tirajla nəşr olunub. 100-dən artıq şeirinə musiqi bəstələnib.

Həmidə İbrahimova