Dedi ki, ürəyim partlayır, uşaqları görmək istəyirəm, gəlin - Şəhid XTQ gizirinin həyat yoldaşı

Ölkə.Az xatırladır ki, Elvin Akif oğlu İsgəndərov 14 avqust 1988-ci ildə Şabranda doğulub. O, 1995-2006-cı illərdə Şabran rayonunda 2 saylı orta məktəbdə təhsil alıb, 2006-2008-ci illərdə hərbi xidmətdə olub. 2009-cu ildən çavuşluq kursuna yazılan Elvin 2010-cu ildə XTQ kursu keçmək üçün N saylı hərbi hissəyə ezam olunub. O, 2011-ci ildən elə həmin hərbi hissədə kəşfiyyatçı vəzifəsinə işə qəbul olunub.

O, 2020-ci ilin 5 oktyabrında Cəbrayıl uğrunda gedən döyüşlərdə qəhrəmancasına şəhid olub. Sağ ikən “Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin 95 illiyi” yubiley medalı, “Azərbaycan Ordusunun 100 illiyi” yubiley medalı, “III dərəcəli "Qüsursuz xidmətə görə” medalı,  şəhid olduqdan sonra isə  “Azərbaycan bayrağı” ordeni, “Cəsur döyüşçü”, “Vətən uğrunda”, “Cəbrayılın azad olunmasına görə”, “Füzulinin azad olunmasına görə” və “Kəlbəcərin azad olunmasına görə” medalları ilə tətif olunub.

Ölkə.Az anım ildönümündə şəhidimizin həyat yoldaşı Səmayə İsgəndərova ilə söhbətləşib.

- Salam, Səmayə xanım. İstəyirdim əvvəlcə Elvinlə ailə qurmağınız barədə danışardınız.

- Biz qohum idik. Elvin mənim dayımın nəvəsidir. Uşaqlıqdan məni sevib. Sadəcə, evin tək qızı olduğum üçün dilinə gətirməyə qorxub ki, birdən verməzlər. Əsgərlikdən gələndən sonra hərbidə işləməyə başladı. Yəni  işi var idi, ailəsini dolandıra bilərdi deyə daha da ürəkləndi. Həm də hərbini çox sevirdi, uşaqlıqdan vətənpərvər idi. Anası da deyir ki, uşaqlıqda hərbi geyim geyinəndə, bayraq qaldıranda çox sevinirdi.

Hərbi xidmətdən gələndən sonra sevgisini etiraf elədi. Əsgərlik vaxtı hisslərindən qəti əmin olduğunu söylədi. 2011-ci ildə ailə həyatı qurduq. 2012-ci ildə Səlimə, 2013-cü ildə Nuray, 2019-cu ildə isə oğlumuz Cəsur dünyaya gəldi. Qızların adını mən qoydum, oğlumuzun adını isə Elvin özü qoydu.

- Yəqin ki, hərbçi yoldaşı olmaq hər zaman çətin olub.

- Əslində, hərbçi yoldaşı olmaq məsuliyyət tələb edir. Onunla evli olduğumuz dövrdə o qədər çox narahat oldum ki, demək olar, əsəb sistemim tamamilə pozuldu. Hamısı Elvini itirmək qorxusu idi. Aprel döyüşlərinə kimi bilmirdim ki, Elvin necə bir işdə işləyir. Evə gələndə hərdən çox aqressiv olurdu. Səbəbini soruşanda deyirdi ki, bu gün işim ağır olub. Mən də deyirdim ki, iş işdə qalıb, sən indi evdəsən. Başa düşmürdüm ki, o nə üçün əsəb, stres keçirir.

- Bildiyim qədərilə həyat yoldaşınız həm də Aprel döyüşləri iştirakçısı olub.

- 2016-cı il Aprel döyüşləri olanda 2-si gecə hamı yatandan sonra Elvinə zəng gəldi. Nə danışdısa, mənə bildirmədi, dedi, hər şey yaxşıdır. Məni hər şeyin qaydasında olduğuna inandırdı və getdi. O, zarafatı da ciddi edirdi deyə, mən çaşbaş qalırdım. Aprel döyüşlərində biz onunla 2 gün danışmadıq. Gələndən sonra da heç nə danışmırdı. Deyirdi, televizorda nə deyiblərsə, odur.

Televizorda şəhidlərdən danışılırdı. Baxdım ki, hamısı xüsusi təyinatlıların formalarıdır. Həmin gecə səhərə yaxın zəng gəldi. 3-4 saniyə danışdı. Dedi ki, narahat olma, salamatam.

Yalnız Aprel döyüşlərindən sonra onun işinin necə çətin olduğunu başa düşdüm.

- Vətən müharibəsindən əvvəl sizə nə isə sezdirmişdimi?

- 2020-ci ilin iyulunda Cəlilabad rayonunda olan N saylı hərbi hissəyə təyinat almışdı. Ora getdiyi 4 ay idi. Mən də uşaqlarla birgə köhnə hərbi şəhərcikdə qalırdıq. Telefonla danışanda, dedi ki, bura niyə gəlmirsən? Dedim ki, onsuz da təyinat yerinin dəyişməyinə 2 ay qalıb. Dedi ki, yox, ürəyim partlayır, uşaqları görmək istəyirəm, gəlin. Uşaqların səsi gələndə öz uşaqları bilib, qaça-qaça getdiyini deyirdi.

Ortancıl uşağı anamgilin yanına qoyub 2 uşaqla Elvinin yanına yollandım. Səhərə yaxın çatdıq. Bizi görəndə sevincindən gözləri parıldadı. Həmin vaxtdan sanki onda qəribə dəyişikliklər vardı.

Üzünü saqqal basmışdı, arıqlamışdı. Dedim, neçə ildir hərbidəsən, heç vaxt belə şey olmamışdı. Söylədi ki, genişmiqyaslı təlimə gedəcəklər. Ondan qorxulu bir şey olub-olmadığını soruşanda, həmişəki kimi “narahat olma” dedi. Yanına 10 günlük getmişdim. Dedi, nə olar getmə. Təlimdən nə vaxt qayıdacağını soruşanda bildirdi ki, 1 həftəyə evdə olacaq. Söz verdim ki, o, təlimdən qayıdanda biz evdə olacağıq.

Ümumiyyətlə, Elvindən iş barədə soruşanda heç nə demirdi. Deyirdi ki, mən hərbiyə qəbul olanda bayrağa and içmişəm, desəm, andımdan keçmiş olaram.

-  Döyüşə yollanmazdan əvvəl evdə ab-hava necə idi?

- O vaxt biz axşamlar gəzməyə çıxırdıq. Deyirdi ki, qızlara üzməyi öyrətmişəm, amma Cəsura öyrədə bilməyəcəyəm. Niyə elə danışdığını soruşanda, sanki birdən ayılırdı. Deyirdi, yox, sən səhv başa düşdün, yəni təlimdə olacağam. Bir də onu deyirdi ki, qızlar heç, amma Cəsuru qorxaq böyütmə, adı kimi cəsur olsun. Onun bu sözlərindən narahat olduğumu sezəndə isə deyirdi ki, Səmiş, sən də hər şeydən söz çıxarırsan.

25 sentyabr işdən gəldi, axşam yeməyi yedik. Dedi ki, gəl otur yanımda. Əllərini açdı, “əlhəmdülillah” dedi.  Ən çox sevdiyi yemək pomidor-yumurta idi. Dedi, mənə onu bişirərsən, razılaşdım.

Dedi ki, biz insanlar əslində, çox naşükürük. Dedi ki, bax, halal zəhmətlə aldığımız evimiz var, Allah bizə 3 övlad pay verib, gözəl ailəmiz var, maşınımız var. Bir neçə dəfə şükür elədi.

- Sonuncu gündə də sizə heç nə demədi?

-  26-sı sanki o ruh kimi idi, heç nə hiss eləmirdi. Dedim ki, Elvin, nə isə bu gediş başqa gedişə oxşayır. Yalvardım ki, qurban olum, sən başqa yerə gedirsənsə mənə de. Üstümə qışqırdı ki, heç nə yoxdur.

Şübhələnməyimə bir səbəb də o idi ki, sentyabrın 23-ü onun boynunda sep gördüm. Həmin sepləri kəşfiyata gedəndə taxırlar ki, yaralansalar,tanınmaz hala düşsələr, bilinsin. Nə qədər sorğu-sual elədim, amma elə hey deyirdi ki, təlimə gedirik.

26-sı təxmini 10-a işləmiş evə gəldi. Göndərmişdilər ki, ailələrinizlə sağollaşın. 13 ilə yaxındır hərbidə olmasına baxmayaraq, heç vaxt təlimə gedəndə bizimlə görüşmürdü. Çox vaxt yolda olanda zəng edirdi ki, gözləmə, gəlməyəcəm. Amma bu dəfə balacadan-böyüyə hamı ilə görüşdü. Sonuncu gün gündəlik geyindiyi formasını çıxardı və dedi ki, nə istəsən edərsən, bu sənə qalacaq. Dedi, yuma, qoy elə qalsın. Mən də aparıb asdım. Başqa vaxt onun əynindən çıxan paltarı tez paltaryuyana atsam da, bu dəfə elə bil nə isə məni saxladı. Ayaqqabısını bağlayanda üzümə baxdı, dedi, Səmiş, bilirsən də, mən səni çox istəyirəm. Cəsur da qucağımda idi. Mən də sevindim. Elvin bu 9 ildə cəmi 2 dəfə mənə “sevirəm” demişdi. Biri ailə quranda, biri də sentyabrın 26-sı evdən çıxanda. Hətta dedi ki, səni qızlarımızdan da çox istəyirəm. Hələ mənə söylədi ki, birinci sənsən, sonra onlardı. Tapşırdı ki, qızlara demə, yoxsa böyüyəndə atalarına nifrət edərlər. Dedim, axı, sən də onlar böyüyəndə yanımızda olacaqsan. Dedi, olsun, sən yenə də demə. Elvin çevrilib getmək istəyəndə Cəsur əlini atıb onun sinəsidən tutdu. Uşağı qucağına alıb oynatdı. Sonra yenidən mənə qaytardı ki, içəri girin, yoxsa, mən gedə bilməyəcəyəm. Uşaq yenidən atasından yapışdı. İçəri girib tez eyvana qaçdım.

Şəhidimizin həyat yoldaşı ilə sonuncu fotosu

Elvin çox qısqanc idi. Ona görə gedəndə, heç vaxt çevrilib arxaya da baxmırdı. İstəmirdi kimsə onun ailəsinin, onun mənzilinin hansı olduğunu bilsinlərf.  Amma həmin gün getdi sonra dönüb baxdı. Dəfələrlə çevrilib evə baxdı, başını yellətdi. Onun bu hərəkətindən çox narahat oldum. Qaçıb zəng elədim, niyə bu cür davrandığını soruşdum. Dedi ki, elə belə. Ayın 27-si televizora baxanda bildim ki, müharibədir. Sonradan anladım ki, o hər şeyi deyibmiş, sadəcə, mən başa düşməmişəm.

E.İsgəndərovun övladları ilə sonuncu fotosu

- Müharibə başlayandan sonra yoldaşınızla əlaqə saxlaya bildinizmi?

- Təbii ki, həmin vaxt Elvinə zəng çatmırdı, mən də narahat olurdum. Sonra özümə toxtaqlıq verirdim ki, başına bir şey gəlsə, evə zəng edərdilər.

Sentabrın 30-u yığdı, həmişəki kimi yenə narahat olmamağı tapşırdı. Dedi, salamatam, çətin anlar arxada qalıb, bundan sonra yaxşı olacaq.

Evdən çıxanda ondan soruşmuşdum ki, təxmini nə vaxt evə qayıdarsan,  o da maksimum 10-cu günü evdə olacağını demişdi. Elə 10-cu gün də gəldi, amma tabutda...

- Bu, sonuncu danışığınız idi?

- Yox, oktaybrın 2-si də mənə yığdı. Elə yerdən zəng edirdi ki, deməzdin bu adam müharibədə od-alovun içərisindədir. Sonuncu danışığımızda soruşdu ki, Cəsur hələ “ata” demir? Dedim, mən nə haydayam, sən nə hayda. Qayıtdı ki, əsl ölüm mənə onda olacaq ki, Cəsurdan “ata” sözünü eşitməyəcəym. Gün ərzində telefonun onda olacağını deyib tapşırdı ki, Cəsur nə vaxt “ata” desə, səsini eşitdirim. Həmin gün nə qədər uşağa öyrətməyə çalışdımsa da, “ata” demədi. Onda Cəsur 1 yaş 4 aylıq idi.

Həmin gün əlimizdə telefon xəbər gözləyirdik. Məsələn, bilirdik ki, hərbi komissarlıq zəng etsə, bu o deməkdir ki, şəhiddir. Təcili yardımdan yığsalar, deməli, yaralıdır.

Sonuncu danışığımızdan 3 gün sonra, oktyabrın 5-i şəhid xəbəri gəldi.

- Çox vaxt yaxın doğmaların başına nə isə gələndə ən yaxınlar bunu hiss edir...

 - Doğrudur. Oktyabrın 4-dən 5-nə keçən gecə səhərə yaxın qorxulu yuxular gördüm. Gördüm ki, səhralıq Ərəbistan torpaqlardır, “Mitsubishi” maşınlarda ərəblər gəzirlər. Əllərində kəsilmiş başlar olan nizələr var. Başlardan qan axıb torpağa tökülür. Mən də o tərəf bu tərəfə qaçıb maşınları saxladıb Elvinin yerini soruşuram. Sonda biri maşını saxlayıb mənə deyir ki, axtar tapacaqsan. Həmin an yuxudan oyandım. Allaha dua elədim ki, nə olar, beynimdən keçən olmasın.

Mətbəxdə qab yuyanda qəfil əlimdəki boşqabların hamısı yerə düşüb sındı. Sanki ürəyim dayanmışdı, nəfəs ala bilmirdim. Həyətə düşdüm, qonşunu gördüm. Onun yoldaşı da Elvinlə eyni yerdə idi. Dedim, həyat yoldaşınla danışmısanmı? Dedi, hə, narahat olma. Təkid elədim ki, Elvin haqda məlumatı varsa, mənə də desin. Heç nə olmadığını dedi.

- Həmin vaxt yanınızda həyat yoldaşınızın və ya öz ailənizdən kimsə var idimi?

- Evin tək qızıyam, 17 ildən sonra doğulmuşam deyə, Elvin heç vaxt məni valideynlərimdən ayırmayıb. Həmişə zarafat edirdi ki, səni alanda bilirdim ki, onları da almışam. Dedi ki, hamımız birgə qalaq. Hətta demişdi ki, sənin yanında həmişə onlar olacaq, mən yox. Hara gedirdimsə, ailəm də mənimlə gəlirdi. Hətta Elvin Cəlilabada təyinat alanda qalmaq üçün 2 otaqlı ev vermişdilər. Yoldaşım ailəmə görə həmin evi 3 otaqlıya dəyişmişdi.

- Bilirəm ki, bunları danışmaq sizin üçün çox çətindir.

- Narahat olmayın, onsuz da bu səhnələr hər gün film lenti kimi gözümün qabağından keçir. Əksinə, danışdıqca, ürəyimi boşaltdıqca rahatlayıram. İstəyirəm, bunların hamısını yazasınız.

Oktyabrın 5-i qayınatam atama yığıb, Elvinin minaya düşdüyünü, çoxlu qan itirdiyini, ayağının birinin kəsildiyini dedi. Bu xəbəri eşidəndə Allaha şükür elədim, ki, ayağı olmasa da, sağdır, əsas odur evə gələcək. Atamdan qayınatama bu xəbəri kimin verdiyini soruşanda, “hərbi komissarlıq” cavabını aldım. Dedim, ata, uşaq deyilsən ki, komissarlıq zəng edibsə, Elvin şəhid olub. Mənə dedilər ki, Şabrana yola düşün. Şübhələrim daha da artmağa başladı. Dedilər ki,  gəl, Elvinin sənə ehtiyacı var. Elə bil, ayağımın altından yer qaçdı.

Sonradan öyrəndim ki, Elvin oktyabrın 4-dən 5-nə keçən gecə döyüş meydanında yaralanıb, sinəsinə qəlpə dəyibmiş.

Yolda rəfiqəm zəng edib dedi ki, şəhid olan Elvin deyil, adları səhv salıblar. Sanki bir az ümidləndim. Şabranda gedəndən sonra oktyabrın 6-sı səhər saat 5-ə işləmiş çölə çıxanda gördüm ki, qapıdan bayraq asılıb. Bayrağı çıxarıb evə gətirdim. Dedim Elvin şəhid olub ki, qapıya bayraq asırsınız? 

Hətta onu tabutda gətirdiklərində hamı ağlayıb saçını yolurdu, amma mən ağlamırdım. İnanmırdım. Xahiş elədim ki, tabutu açsınlar görüm ki, o Elvindir, ya yox. Sonra da onu Şabran Şəhidlər Xiyabanında dəfn elədilər.

- Bəs övladlarınıza bu xəbəri necə verdiniz?

- Əvvəlcə onlara atalarının yaralandığını, ayağının kəsildiyini demişdim. Dəfn günü də qızları qohum evinə göndərmişdim. İstəmirdim ki, atalarının tabutunu görsünlər. Dedim, qoy yaddaşlarında ataları sonuncu dəfə gördükləri kimi qalsın. Uşaqları gətirəndə böyük qızım çadırı görən zaman sual elədi. Dedim, atanız sağdır deyə, gözaydınlığına gəliblər. Qızım dedi ki, atamızın ayağının şəklini bizə göstər. Mən də Elvinin xəstəxanadakı döyüş yoldaşının ayağının fotosunu qızlarıma göstərdim. Səlimə soruşdu ki, ata nə vaxt gələcək. Dedim, 4-5 aya. Qızım da sevindi ki, deməli, atam doğum günümdə burada olacaq. Təkid elədi ki, atalarına zəng edim. Yığdıq, nömrəsinə zəng çatmırdı. Böyük qızım telefonu istədi, verdim. Sual elədi ki, insanlar niyə sənə “Allah rəhmət eləsin” yazırlar, "ağlamalı smayliklər atırlar". Səlimə dedi ki, ana, bizə dərsdə öyrədiblər ki, bu sözü ölən olanda deyirlər. Əslində, onlar hər şeyi başa düşmüşdülər, sadəcə, qəbullanmaq istəmirdilər. Gördüm ki, daha aldada bilmirəm, onlara hər şeyi dedim, sonra öz istəkləri ilə atalarının qəbrinin üstünə apardım. İndi də onlar üçün çox çətindir, hələ də qəbullana bilmirlər.

- Son olaraq nə demək istərdiniz?

- Yoldaşım şəhid olandan sonra məni dövlət qurumlarından birinə işə götürdülər. Mən o gündən sadəcə, cisim olaraq varam, o da uşaqlarıma görə. Çalışacağam ki, bundan sonra Elvinin əmanətlərini qoruyum, onlara sahib çıxım, onlar üçün hər şeyin ən yaxşısını edim. Bizə nə qədər çətin olsa da, ailəmiz üçün, Elvinə verdiyim sözləri tutmaq üçün əlimdən gələni edəcəyəm. Allah bütün şəhid ailələrinə səbir versin. Onlar bizim qürur yerimizdir.

Söhbətləşdi: Billurə Yunus