İllərdir hamı eyni səhvi edir: Çörəyi soyuducuya qoymayın!

Ölkə.az xəbər verir ki, bir çox insan bayatlamanın sadəcə çörəyin nəmini itirib quruması olduğunu düşünür. Quruma bu prosesin bir hissəsidir, amma yeganə izah deyil. Hətta hava keçirməyən kip paketdə saxlanılan və demək olar ki, su itirməyən çörəyin belə zaman keçdikcə sərtləşməsinin arxasında başqa bir mexanizm dayanır.

Çörək xəmiri sobada bişərkən undakı nişasta su və istiliyin təsiri ilə quruluşunu dəyişir, yəni jelatinləşir. Çörək sobadan çıxıb soyumağa və gözləməyə başladıqca isə nişasta molekulları yenidən daha nizamlı, kristala bənzər quruluşa qayıtmağa başlayır. Bu proses nişastanın retroqradasiyası adlanır. Xüsusilə amilopektinin retroqradasiyası çörəyin yumşaq iç hissəsinin getdikcə sərtləşməsində mühüm rol oynayır. 

Soyuducunun temperaturu bu prosesi sürətləndirə bilər. Donma nöqtəsindən yuxarı olan sərin mühit – yəni soyuducunun içi – kifin inkişafını ləngitsə də, nişastanın yenidən quruluş alması və çörəyin sərtləşməsi prosesini gücləndirə bilər. Buna görə də soyuducuya qoyulan çörək, otaq temperaturunda saxlanılan çörəklə müqayisədə çox vaxt daha tez bayat təsiri bağışlayır. Əlbəttə, çörəyin növü, nəmlilik dərəcəsi, qablaşdırılması və nə qədər müddətdə istehlak olunacağı nəticəyə təsir göstərən amillərdir.

Burada dondurucu ilə soyuducunu bir-birindən fərqləndirmək lazımdır. Dondurmaq bayatlama prosesini böyük ölçüdə ləngitdiyi üçün, əgər çörəyi bir neçə gün və ya həftə saxlamaq lazımdırsa, soyuducu əvəzinə dondurucu daha düzgün seçim hesab olunur.

Yəni çörəyin daha uzun müddət xarab olmaması ilə onun təzə qalması eyni anlayış deyil. Soyuducu çörəyi müəyyən müddət kifdən qoruya bilər, lakin onun təzə bişmiş çörək hissini qoruması üçün əksər hallarda ən uyğun yer sayılmır.(yeni sabah)