Bakı-Aşqabad strateji tərəfdaşlığı: Regional təhlükəsizlik-yeni mərhələnin başlanğıcı
“Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemi dərin transformasiya dövrünü yaşayır. Dünyanın müxtəlif bölgələrində davam edən münaqişələr, geosiyasi qarşıdurmalar, enerji və nəqliyyat marşrutları uğrunda rəqabət yeni əməkdaşlıq formatlarının formalaşmasını zəruri edir. Belə mürəkkəb şəraitdə Azərbaycan sabitlik, etibarlılıq və əməkdaşlıq məkanı kimi öz mövqeyini daha da möhkəmləndirməyi bacarıb”.
Bunu Ölkə.az-a açıqlamasında Milli Məclisin Müdafiə, təhlükəsizlik və korrupsiya ilə mübarizə komitəsinin sədri Arzu Nağıyev deyib.
Onun sözlərinə görə, bu gün dünya xəritəsində Şərqlə Qərbi, Şimalla Cənubu birləşdirən etibarlı körpü rolunu oynayan Azərbaycan regional və qlobal əməkdaşlıq platformalarının əsas təşəbbüskarlarından birinə çevrilib. “Prezident İlham Əliyevin həyata keçirdiyi uzaqgörən siyasət nəticəsində Bakı yalnız enerji mərkəzi deyil, həm də siyasi dialoq, nəqliyyat-logistika və təhlükəsizlik məsələlərinin həll olunduğu mühüm geosiyasi mərkəz statusu qazanıb.
Məhz bu reallıqlar fonunda Türkmənistan Prezidenti Serdar Berdiməhəmmədovun Azərbaycana səfəri xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu səfər təkcə iki qardaş ölkə arasında münasibətlərin inkişafı deyil, həm də Avrasiyanın gələcək siyasi və iqtisadi arxitekturasının formalaşması baxımından mühüm hadisə kimi qiymətləndirilməlidir”, - o vurğulayıb.
Komitə sədri əlavə edib ki, dünyada və regionda yaranmış yeni geosiyasi reallıqlar Bakı ilə Aşqabad arasında münasibətlərin daha yüksək mərhələyə keçməsini zəruri edir: “Azərbaycan hər zaman Türkmənistanla qarşılıqlı hörmətə, etimada və ortaq maraqlara əsaslanan sıx əməkdaşlığın tərəfdarı olub. Son illərdə beynəlxalq münasibətlər sistemində baş verən dəyişikliklər isə Aşqabadın da Bakı ilə münasibətlərinə yeni baxış formalaşdırmasını qaçılmaz edib.
Bu gün Azərbaycan Xəzər hövzəsinin əsas nəqliyyat, logistika və enerji mərkəzidir. Türkmənistan isə Mərkəzi Asiyanın ən böyük enerji potensialına malik dövlətlərindən biridir. Hər iki ölkənin imkanlarının birləşdirilməsi Orta Dəhlizin güclənməsinə, Transxəzər əməkdaşlığının genişlənməsinə və Türk dünyasının iqtisadi inteqrasiyasının sürətlənməsinə ciddi töhfə verə bilər.
Bakıda keçirilən yüksək səviyyəli görüşlər və imzalanan sənədlər də məhz bu məqsədlərə xidmət edir. Nəqliyyat, logistika, ticarət, energetika, rəqəmsal inkişaf, humanitar və mədəni əməkdaşlıq sahələrini əhatə edən razılaşmalar iki ölkə arasında strateji tərəfdaşlığın daha da möhkəmlənməsinə imkan yaradır.
Lakin bu səfərin əhəmiyyəti yalnız ikitərəfli münasibətlərlə məhdudlaşmır. Söhbət Mərkəzi Asiya, Cənubi Qafqaz və Avropa arasında yeni əməkdaşlıq modelinin formalaşdırılmasından gedir. Bu baxımdan Bakı görüşləri Orta Dəhlizin gələcək inkişafı, yükdaşımaların artırılması, enerji təhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsi və yeni iqtisadi marşrutların yaradılması baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.
Azərbaycanın təşəbbüsü və iştirakı ilə həyata keçirilən beynəlxalq layihələr artıq regionun geosiyasi xəritəsini dəyişməkdədir. Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu, Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı, Şimal-Cənub və Şərq-Qərb nəqliyyat dəhlizləri Azərbaycanın qlobal əhəmiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə artırıb. Bu gün Mərkəzi Asiya dövlətləri üçün Avropaya ən etibarlı və təhlükəsiz çıxış məhz Azərbaycandan keçir.
Digər mühüm məqam isə Azərbaycanın regional təhlükəsizlik və sülh siyasətidir. Son illər Bakı regionda qarşıdurma deyil, əməkdaşlıq mühitinin formalaşdırılması istiqamətində ardıcıl siyasət həyata keçirir. Azərbaycanın təşviq etdiyi nəqliyyat, enerji və iqtisadi layihələr xalqları və dövlətləri bir-birinə daha sıx bağlayır, qarşılıqlı asılılığı artırır və münaqişə risklərini azaldır.
Məhz buna görə də Bakı-Aşqabad əməkdaşlığının güclənməsi yalnız iki dövlətin maraqlarına xidmət etmir. Bu əməkdaşlıq bütövlükdə Xəzər hövzəsində sabitliyin möhkəmlənməsinə, Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində inteqrasiyanın dərinləşməsinə, Mərkəzi Asiya ilə Cənubi Qafqaz arasında siyasi və iqtisadi əlaqələrin genişlənməsinə xidmət edir.
Serdar Berdiməhəmmədovun Bakı səfəri göstərir ki, Xəzərin hər iki sahilində yerləşən qardaş ölkələr münasibətlərini keyfiyyətcə yeni mərhələyə daşıyırlar. Bu mərhələnin əsasını enerji, nəqliyyat və ticarət qədər təhlükəsizlik, sabitlik və sülh gündəliyi təşkil edir.
Yeni geosiyasi reallıqlar fonunda Azərbaycan-Türkmənistan strateji tərəfdaşlığının güclənməsi Bakının regional liderlik mövqeyini daha da möhkəmləndirir. Bu gün Azərbaycan təkcə regional proseslərin iştirakçısı deyil, həm də həmin proseslərin istiqamətini müəyyən edən əsas geosiyasi mərkəzlərdən biridir. Bakı-Aşqabad xəttində formalaşan yeni əməkdaşlıq modeli isə təkcə iki ölkənin deyil, bütövlükdə Avrasiyanın təhlükəsizliyinə, sabitliyinə və inkişafına mühüm töhfə vermək potensialına malikdir”.
Mürtəza
