Şuşadan verilən mesajlar: Bakının diktəsi, qlobal düzənin dəyişən xəritəsi
IV Şuşa Qlobal Media Forumunda Prezident İlham Əliyev qalstuksuz, səmimi və açıq formatda jurnalistlərlə ünsiyyət qurdu. Bu görüntü təsadüfi deyildi. Azərbaycanın özünəinamının, dövlət rəhbərinin öz mövqeyinə arxayınlığının və siyasi dialoqa açıq yanaşmasının nümayişi idi.
Şuşada yaranan atmosfer göstərdi ki, Azərbaycan artıq özünü müdafiə edən dövlət deyil, gündəliyi müəyyən edən ölkəyə çevrilib.
Şuşadan verilən mesajlar: Yeni dünya düzənində Azərbaycanın yeri
Prezident İlham Əliyevin çıxışı bir daha nümayiş etdirdi ki, İkinci Qarabağ müharibəsindən sonra yaranan geosiyasi reallıqlar artıq bütün beynəlxalq oyunçular tərəfindən qəbul olunur. Dövlət başçısının "Biz ancaq özümüzə və dövlətə güvənməliyik", - fikri bunun bariz nümunəsi idi. Bu fikir son 23 ilin siyasi fəlsəfəsinin yekunu kimi də dəyərləndirmək olar. Çünki Azərbaycan heç bir xarici gücə arxalanmadan ərazi bütövlüyünü təmin etdi, işğala son qoydu, Qarabağ və Şərqi Zəngəzuru bərpa etməyə başladı, regionun əsas enerji və logistika mərkəzinə çevrildi, Cənubi Qafqazın təhlükəsizlik arxitekturasını yenidən formalaşdırdı. Bu baxımdan Şuşadan verilən mesaj təkcə regiona yox, bütün dünyaya ünvanlanmışdı. Güclü dövlət yalnız öz milli maraqlarına söykənəndə qalib olur.
Forumun əsas mövzularından biri nəqliyyat-kommunikasiya layihələri oldu. Prezident İlham Əliyev bir daha vurğuladı ki, Zəngəzur dəhlizi təkcə Azərbaycan üçün deyil, bütövlükdə Avrasiya üçün strateji layihədir: "Zəngəzur dəhlizi vacib layihədir. Bu, Azərbaycanı Naxçıvanla birləşdirəcək."
Lakin məsələ bununla bitmir. Bu gün Orta Dəhliz, Zəngəzur dəhlizi, TRIPP layihəsi, Bakı-Tbilisi-Qars, Xəzər üzərindən multimodal daşımalar vahid geoiqtisadi sistemə çevrilməkdədir.
Rusiya-Ukrayna müharibəsi, Qırmızı dəniz böhranı, Körfəzdə gərginlik göstərdi ki, dünya yeni təhlükəsiz marşrutlar axtarır. Bu marşrutların mərkəzində artıq Bakı dayanır. "Bütün yollar Romaya aparır" ifadəsini yeni geosiyasi reallıq əvəzləyir və bütün yollar Azərbaycana aparır və burdan keçir.
Enerji diplomatiyası yeni mərhələdə
Şuşadan verilən ən mühüm mesajlardan biri enerji təhlükəsizliyi ilə bağlı idi. Prezident İlham Əliyev vurğuladı ki, Avropanın əlavə enerji resurslarına ehtiyacı artır,Azərbaycan isə həm qaz, həm elektrik, həm yaşıl enerji ixracını genişləndirir. Bu baxımdan Qarabağ və Şərqi Zəngəzur artıq yalnız bərpa olunan ərazilər deyil. Bu ərazilər həm də yaşıl enerji zonasına çevrilir. 340 MVt hidroenerji gücü istifadəyə verilib, eyni həcmdə günəş elektrik stansiyası tikilir. Bu isə Azərbaycanın gələcəkdə Avropanın yaşıl enerji təhlükəsizliyinin əsas təminatçılarından biri olacağını göstərir.
Müharibələrin yaratdığı imkanlar: Bakı uzaqgörən siyasətin bəhrəsini toplayır
Prezident İlham Əliyev çıxışında diqqəti Rusiya-Ukrayna müharibəsinə, Yaxın Şərqdə və Körfəz regionunda davam edən böhranlara yönəltdi. Onun fikrincə, müasir təhlükəsizlik mühiti tamamilə dəyişib. "Təhlükəsizlik təhdidləri bizim region üçün kitablarda oxuduğumuz mövzu deyil". - dövlət başçısı qeyd edib. Bu reallıq fonunda Azərbaycanın uzun illər apardığı balanslı və çoxşaxəli xarici siyasət öz nəticəsini verir.
Məhz buna görə də beynəlxalq logistika Azərbaycana yönəlir, enerji layihələri genişlənir, yeni investisiyalar artır, Bakı vasitəçi diplomatiyanın əsas ünvanlarından birinə çevrilir.
Azərbaycan artıq "orta güc" deyil, regional güc mərkəzidir
Prezident İlham Əliyevin forumda diqqət çəkən fikirlərindən biri də "orta güc" anlayışı ilə bağlı oldu. Azərbaycan artıq siyasi, iqtisadi, hərbi, enerji, nəqliyyat, diplomatik bütün istiqamətlər üzrə regional güc statusunu möhkəmləndirib.
Nəticə olaraq bu gün Bakı ABŞ-la strateji tərəfdaşlıq qurur, Türkiyə ilə müttəfiqlik münasibətlərini daha da dərinləşdirir, Mərkəzi Asiya ilə vahid Türk geoiqtisadi məkanını formalaşdırır, Avropa ilə enerji əməkdaşlığını genişləndirir, İslam dünyasında həmrəylik təşəbbüslərinin aparıcı iştirakçısı kimi çıxış edir.
Avropa Şurası və Qərbə verilən mesaj
Forum zamanı Prezident İlham Əliyevin Avropa Şurasından çıxmaq ehtimalı ilə bağlı fikirləri də xüsusi diqqət çəkdi. Bu, emosional bəyanat yox, siyasi xəbərdarlıq idi. Azərbaycan artıq birtərəfli yanaşmaları qəbul etməyəcəyini nümayiş etdirir.
Eyni zamanda dövlət başçısı Fransanın müstəmləkəçilik siyasətini də sərt tənqid etdi. Bakı Təşəbbüs Qrupu vasitəsilə Azərbaycanın artıq yalnız öz milli maraqlarını deyil, kolonializmə qarşı mübarizə aparan xalqların hüquqlarını da beynəlxalq gündəmə çıxarması yeni diplomatik xəttin göstəricisidir.
Türk dünyası Azərbaycanın xarici siyasətinin əsas dayaqlarından biri olaraq qalır
Şuşadan verilən mesajlardan biri də Türk
Dövlətləri Təşkilatının gələcəyi ilə bağlı idi. Türkiyə ilə strateji müttəfiqlik, Mərkəzi Asiya ölkələri ilə genişlənən iqtisadi inteqrasiya, Orta Dəhliz layihəsi, enerji və rəqəmsal bağlantılar Azərbaycanı Türk dünyasının, Şərqin qərbə açılan əsas qapısına çevirir. Bu siyasət artıq regional deyil, Avrasiya miqyasında geosiyasi əhəmiyyət daşıyır.
Şuşa Forumu yeni geosiyasi manifestə çevrilib
IV Şuşa Qlobal Media Forumu bir daha göstərdi ki, Şuşa artıq yalnız Zəfərin rəmzi deyil. Bu şəhər yeni dünya düzəninin müzakirə olunduğu siyasi platformaya çevrilib. Prezident İlham Əliyevin forumda səsləndirdiyi mesajların ana xətti aydındır:
Azərbaycan postmünaqişə dövrünün passiv iştirakçısı deyil, regional gündəliyi formalaşdıran dövlətdir.
Sülh, təhlükəsizlik və əməkdaşlıq Bakı tərəfindən irəli sürülən konkret layihələr - Orta Dəhliz, Zəngəzur dəhlizi, enerji marşrutları və yeni nəqliyyat bağlantıları ilə təmin olunur.
Qlobal böhranların fonunda Azərbaycanın uzunmüddətli və uzaqgörən siyasəti ölkəni Avrasiya məkanının əsas geosiyasi və geoiqtisadi mərkəzlərindən birinə çevirib.
Şuşadan səslənən mesajlar göstərdi ki, XXI əsrin dəyişən geosiyasi xəritəsində Azərbaycan artıq hadisələrin izləyicisi deyil, yeni reallıqları formalaşdıran və beynəlxalq gündəliyə təsir göstərən əsas aktorlardan biridir.
Mürtəza Bünyadlı
