Münhendən verilən mesaj: Top İrəvanın qapısındadır

“Prezidentin Almaniyaya səfəri, Münhen Təhlükəsizlik Konfransında iştirakı və verdiyi müsahibələr Azərbaycanın regionda formalaşdırdığı yeni geosiyasi reallığın dünyaya təqdimatı kimi qiymətləndirilə bilər. Bu səfər bir daha göstərdi ki, qalib ölkənin lideri artıq Cənubi Qafqazda sülh və təhlükəsizliyin əsas təminatçılarından biri kimi qəbul olunur”.

Bunu Ölkə.az-a açıqlamasında Milli Məclisin VI çağırış deputatı İltizam Yusifov deyib.
O qeyd edib ki, Prezident İlham Əliyev səfər çərçivəsində keçirilən görüşlərdə və müsahibələrdə səsləndirdiyi fikirlər Azərbaycanın artıq regionun gündəliyini formalaşdıran əsas aktor olduğunu bir daha təsdiqlədi.

“Prezident çıxışlarında açıq şəkildə vurğuladı ki, müharibədən sonra yaranan yeni reallıq region üçün risk deyil, əksinə əməkdaşlıq imkanları yaradır. Onun mesajları  isə bundan ibarət idi.  Azərbaycan müharibəni bitirib, sülh gündəliyini formalaşdırıb və regionu qarşıdurma zonasından əməkdaşlıq məkanına çevirmək istəyir.

Prezidentin Münhendə səsləndirdiyi ən diqqət çəkən tezislərdən biri, “Biz regionda yeni reallıq yaratmışıq və bu reallıq sülh üçün tarixi imkanlar açır.” Bu fikir Azərbaycanın özünü yalnız qalib dövlət kimi deyil, həm də post-münaqişə nizamının qurucusu kimi təqdim etməsinin göstəricisidir”, - o vurğulayıb.

İ.Yusifov əlavə edib ki, Azərbaycan liderinin çıxışlarında xüsusi vurğulanan məqamlardan biri müharibədən sonra görülən real addımlar idi: “Prezident bir neçə platformada qeyd etdi ki, Azərbaycan artıq sülh üçün konkret addımlar atıb. Ermənistan ərazisinə qarşı ərazi iddiası irəli sürməyib, sülh müqaviləsi layihəsini təqdim edib, kommunikasiyaların açılmasını təklif edib və artıq  bu açılıb, regional əməkdaşlıq platformaları irəli sürüb.

Bu kontekstdə Prezidentin mühüm mesajlarından biri belə oldu: “Biz sülh müqaviləsinin təşəbbüskarıyıq. Regionda sabitlik və təhlükəsizlik bizim milli marağımızdır.” Bu fikir Azərbaycanın müharibədən sonra revanşist deyil, sülh gündəliyi ilə çıxış edən dövlət olduğunu beynəlxalq auditoriyaya göstərdi.

Yekun sülhün açarı İrəvandadır

Prezident Münhendə mediaya müsahibələrində vurğuladı ki, regionda yekun sülhün əldə olunması artıq Azərbaycanın addımlarından deyil, qarşı tərəfin siyasi iradəsindən asılıdır.
Ermənistan və xüsusilə İrəvan rəhbərliyinə ünvanlanan əsas mesaj: “Top indi Ermənistan tərəfdədir.”

Bu mesaj diplomatik dildə çox ciddi siyasi siqnaldır. Prezident açıq şəkildə göstərdi ki, münaqişə başa çatıb, yeni mərhələ sülh müqaviləsi mərhələsidir. Beləliklə, beynəlxalq ictimaiyyət qarşısında məsuliyyət bölgüsü dəqiq şəkildə təqdim edildi.

Münhendə formalaşan yeni siyasi obraz

Almaniya səfəri çərçivəsində keçirilən görüşlər və müsahibələr İlham Əliyevin beynəlxalq arenadakı siyasi obrazını daha da gücləndirdi.

Bu obrazın əsas komponentlərini belə dəyərləndirmək olar. Birincisi, qalib lider. 44 günlük müharibədən sonra regionun reallığını dəyişən lider.

İkincisi, sülh təşəbbüskarı. Müharibədən sonra sülh müqaviləsi təklif edən tərəf.
Üçüncüsü, təhlükəsizliyin təminatçısı, regionda sabitliyin əsas dayaqlarından biri.
Dördüncüsü, regional əməkdaşlıq memarı. Cənubi Qafqazı inteqrasiya məkanına çevirmək istəyən siyasi lider.

Prezidentin Münhendə səsləndirdiyi fikirlər onun uzunmüddətli strategiyasının davamı kimi görünür. Bu siyasətin əsas xüsusiyyətləri isə belə dəyərləndirmək olar: Geosiyasi balansın qorunması, regional əməkdaşlıq təşəbbüsləri, enerji və nəqliyyat layihələri ilə təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsi, post-münaqişə dövrünün idarə edilməsi. Prezident çıxışlarında bu yanaşmanı belə ifadə etdi:“Biz Cənubi Qafqazı qarşıdurma deyil, əməkdaşlıq regionu kimi görmək istəyirik.” Bu cümlə Azərbaycanın strateji vizyonunun qısa xülasəsidir.

Münhen mesajının geosiyasi mənası

Münhen Təhlükəsizlik Konfransında səslənən fikirlər göstərdi ki, Azərbaycan regionda status-kvonun dəyişdiricisidir. Yeni təhlükəsizlik arxitekturasının iştirakçısıdır və sülh prosesinin təşəbbüskarıdır.

İlham Əliyevin Almaniya səfəri və Münhen çıxışları bir daha sübut etdi ki, Azərbaycan artıq münaqişə tərəfi deyil, regional təhlükəsizlik memarı kimi çıxış edir.

Münhendən verilən mesajı belə oxumaq olar: Regionda sülh artıq reallıqdır. Onun hüquqi rəsmiləşməsi isə İrəvanın qərarından asılıdır”.

Mürtəza