Qoca Co “demokratiyanın dəfn mərasimi”ni keçirir: Ağ Ev dünyanı iki qütbə parçalayır
ABŞ-ın “parçala, hökm sür” prinsipini qüvvədə saxlamaq məqsədilə yeni texnologiyanın tətbiqinə başladığı müşahidə olunur; Ağ Evin “demokratiya hoqqabazlığı”nın əsas hədəfi, ABŞ-ın dostları və düşmənləri kateqoriyaları üzrə qlobal parçalanmaya nail olmaqla, dünyanın yenidən bölüşdürülməsi prosesində üstünlük qazanmaqdır...
ABŞ “demokratiya sammiti” keçirir. Artıq bu “sammit”də iştirak edəcək ölkələrin yekun siyahısı da məlumdur. ABŞ Dövlət Departamenti “demokratiya sammiti”nə dəvət etdiyi 110 ölkənin siyahısını açıqlayıb.
"Ölkə.az" musavat.com-a istinadla bildirir ki, həmin siyahı “Bayden sammiti”nə müəyyən mənada, “demokratiya hoqqabazlığı” görüntüsü verir.
Məsələ ondadır ki, onlayn rejimdə keçiriləcək “demokratiya sammiti”ndə “avtoritarizmdən müdafiə”, “korrupsiyaya qarşı mübarizə” və “insan hüquqlarına dəstək” kimi mövzular müzakirə ediləcək. Amma “sammit”də elə ölkələr iştirak edəcək ki, həm avtoritar idarəçilik sisteminə sahibdirlər, həm korrupsiya bataqlığındadırlar, insan haqlarını da istədikləri kimi tapdalayırlar. Və bu, “Bayden sammiti”nin keçirilməsində “demokratiya” şüarları altında tamamilə fərqli məqsədlərin güdüldüyündən şübhələnməyə əsas verir.
Məsələn, “sammit”də iştirak edən İraqın dünya demokratiyasına hansı töhfəni verə biləcəyini anlamaq olduqca çətindir. ABŞ-ın işğalından sonra Ağ Evin bu ölkədə formalaşdırdığı oyuncaq hökumətin siyasi iradəsi heç paytaxt Bağdaddan kənarda əhəmiyyət belə, daşımır. Bu sıraya “sammit”də iştirak edən bir çox Afrika və Cənubi Amerika ölkələrini də aid etmək olar.
“Bayden sammiti”nin tərkibinə diqqət etdikdə, belə anlaşılır ki, Ermənistan “demokratik ölkə” hesab olunur. Ola bilsin ki, Paşinyan hakimiyyəti tərəfindən özünün bütün əsas siyasi rəqiblərinə cinayət işlərinin açılması, Ermənistan parlamentində deputatların əlbəayaxa dava etmələri, müxalif deputatın vitse-spikerin otağına çağırılıb, orada döyülməsi Ağ Evdə “demokratiyanın təntənəsi” kimi qəbul edilir. Və ona görə də, Bayden administrasiyası Ermənistana “demokratiya lisenziyası” verməyi lazım bilib.
Maraqlıdır ki, Avropa Birliyinin bütün üzvləri Ağ Evdən dəvətnamə alıblar. Ancaq nədənsə, yalnız bu quruma üzv olan Macarıstan kənarda saxlanılıb. Yəqin ki, Macarıstanın Türkiyə ilə yaxın münasibətləri, bu ölkənin Türk Dövlətləri İttifaqına üzv olmaq niyyəti Ağ Evi narahat edir. Ona görə də, Macarıstana “demokratiya lisenziyası”nı qıymayıblar.
NATO üzvü olan Türkiyə və Bolqarıstan da “Bayden sammiti”ndən kənarda saxlanılıb. Halbuki, siyasi idarəçilik sistemi demokratik standartlara cavab verməyən ölkələr NATO-ya üzv qəbul olunmurlar. Ancaq görünür, Ağ Ev üçün bu önəmli faktor yetərli deyilmiş. Yəni, Ağ Evdə ABŞ-la münasibətlərində problemlər olan dövlətləri “demokratik ölkələr” hesab etmirlər. Bolqarıstan isə ABŞ-Rusiya qarşıdurmasında açıq-aşkar Kremli dəstəkləyir və bu səbəbdən də, Ağ Ev tərəfindən “demokratiya lisenziyası” ləğv olunub. Və belə misalları artırmaq da olar.
Göründüyü kimi, “Bayden sammiti” sadəcə, iştirakçı ölkələrin ABŞ-la münasibətlərinin məzmun və keyfiyyəti üzərindən formalaşdırılmış tərkiblə keçirilir. Yəni, Ağ Ev ABŞ-ın maraqlarına həssas olan, hətta Vaşinqtondan gələn direktivləri dərhal yerinə yetirən ölkələrə “demokratiya lisenziyası” verib, “Bayden sammiti”nə dəvət edib. Ağ Ev ilə qarşıdurma vəziyyətində olan, münasibətlərdə gərginlik yaşayan, eləcə də ABŞ-ın beynəlxalq rəqibləri Rusiya və Çinin yanında yer alan ölkələr “anti-demokratik dövlət” hesab olunaraq, “sammit”dən kənarda saxlanılıb.
Təbii ki, bu, “demokratiya hoqqabazlığı”ndan başqa bir şey deyil. Ağ Evin əsas hədəfi də “demokratiya sammiti” adı altında, ABŞ-ın dostları və düşmənləri kateqoriyaları üzrə dünyanı iki hissəyə parçalamaqdan ibarətdir. Böyük ehtimalla bu parçalanma baş tutarsa, onun nəticələri dünyanın yenidən bölüşdürülməsi prosesində ABŞ-ın maraqlarının təmin edilməsində Ağ Ev üçün faydalı ola bilər.
Əslində isə, Ağ Evi demokratiyanın dünyadakı vəziyyəti qətiyyən maraqlandırmır. Əks halda, ilk növbədə ABŞ-da demokratik idarəçilik sisteminin yaradılmasına üstünlük verərdi. Hər halda, bu nəhəng ölkədə keçirilmiş son iki prezident seçkilərinin total şəkildə saxtalaşdırıldığını ABŞ demokratları da, respublikaçıları da rəsmən etiraf ediblər.
ABŞ kəşfiyyatının istefada olan generalı Maykl Hayden isə ölkəsində demokratiyanın vəziyyəti barədə bəzi qaranlıq məqamlara aydınlıq gətirib. O, bildirib ki, ABŞ cəmiyyətində baş verənlərdən və ölkənin gələcəyindən ciddi şəkildə narahatdır. Mayki Hayden ABŞ-da insan haqlarının kobud şəkildə pozulduğunu arqumentləşdirərkən ilk növbədə polis özbaşınalığını, şəffaflığı əngəlləyən qanun boşluqlarını, sosial qeyri-bərabərliyi və ədalətsizliyi xüsusi olaraq, vurğulayır.
Amerikalı general qeyd edir ki, ABŞ hazırda demokratik idarəçilik sistemindən imtina edən dövlətlər sırasında yer alır. Bunun əsas səbəbisə, ABŞ cəmiyyətində baş verən dərin parçalanma ucbatından ön plana çıxmiş sosial ədalətsizliklə bağlıdır: “Biz belə problemlərlə uzaq keçmişdə - Vətəndaş Müharibəsi ərəfəsində də üzləşmişdik. Mən elə bilirdim ki, bütün bunlar keçmişdə qalıb. Ancaq indi dəqiq bilirəm və təəssüf edirəm ki, bu, qətiyyən belə deyilmiş”.
Halbuki, general rutbəsində olan keçmiş kəşfiyyatçısı gələcəyindən ciddi şəkildə narahatlıq keçirdiyi ABŞ hələ də özünü bütün dünyaya demokratiyanın müdafiəsi üzrə lider dövlət kimi təqdim etməyə çalışır. Bütün Yaxın Şərqi bombalayıb, viran qoymuş, xaosa sürükləmiş, milyonlarla insanın həyatını itirməsinə səbəb olmuş, onmilyonlarla insanının evini dağıtmış, onları açlığa və səfalətə məhkum buraxmış bir superdövlətin – ABŞ-ın prezidenti Co Bayden indi özünün “lisenziya” verdiyi ölkələrə demokratiya dərsi keçir.
Belə anlaşılır ki, dünyada bir çox önəmli dəyərləri tarixin arxivinə göndərən ABŞ və onun prezidenti Co Bayden bu dəfə də “demokratiya anlayışı”nı dəfn etmək niyyətinə düşüb. Çünki Ağ Ev “demokratiya anlayışı”nı artıq parçalayıcı faktora çevirməyə çalışır. Bu, ABŞ-ın həmin faktordan “parçala, hökm sür” prinsipini qüvvədə saxlaya biləcək yeni texnologiya kimi yararlanmaq niyyətində olduğunu göstərir.
